Mbappe: O‘zimizdan yutqazdik – Ispaniyaga qarshi mag‘lubiyat sabablari
Arlingtondagi issiq kecha. AT&T Stadium yaltirab turibdi, yarim finalga xos taranglik havoda osilib qolgan. Ammo maydonda bir tomonda tartib va jasorat, ikkinchi tomonda esa tarqoqlik va kechikkan reaksiyalar.
Natija sovuq: Ispaniya – Fransiya 2:0. Uch yil ketma-ket final sari yurgan jamoa shu yerda to‘xtadi.
O‘rtadagi bo‘shliq va yo‘qolgan reja
Kylian Mbappe uchrashuvdan keyin ortiqcha so‘z qidirmadi. Uning ta’rificha, Fransiya juda “dag‘al” o‘ynadi, shu bois Ispaniya o‘yin ritmini bemalol o‘z qo‘liga oldi.
Asosiy og‘riqli nuqta – markaz. Ispaniya doimiy ravishda yarim himoyada ortiqcha futbolchi yaratdi. Rodri va Fabian Ruiz – orqadan o‘yin qurayotgan ikki miya, ularning biroz oldida Dani Olmo. Uchtalasi ham AT&T Stadium gazonida vaqt va makon topishda qiynalmadi.
Mbappe buni aniq ifoda qildi: Fransiya markazda “uchga ikki” holatga tushib qoldi. Bunday raqamli kamchilikni Ispaniya kabi jamoaga qarshi ko‘tarish deyarli imkonsiz. Pressingdagi gaplashuv yetishmadi, kim qachon chiqishi, kim orqa chizig‘ini yopishi – hammasi kechikdi, chalkashdi.
Reja aslida boshqa edi. Fransiya yuqoridan bosim berib, Ispaniyani o‘ziga xos to‘p nazoratiga kirmasdan tiqib qo‘ymoqchi bo‘ldi. Ammo amalda aksincha bo‘ldi: Ispaniya bu pressingni bemalol yorib o‘tdi, fransuzlar to‘pni qaytarib olgan lahzalarda esa uni tezda yana yo‘qotib qo‘ydi.
Bir penaltidan boshlangan qulash
Turnirga kelguniga qadar Fransiya – mukammal mashina edi: olti o‘yin, olti g‘alaba, 16 ta gol. Yarim finalda esa shu mashina birdaniga g‘ichirlab qoldi.
22-daqiqada Lucas Digne jarima maydonida Lamine Yamalni yiqitdi. Mikel Oyarzabal penaltini xotirjam bajardi. 1:0 – va fransuzlar rejasi ilk zarbani oldi.
Ikkinchi zarba soat strelkasi bir soatga yaqinlashganda keldi. Pedro Porro hisobni 2:0 ga olib chiqdi va shundan so‘ng o‘yin nazorati yanada qat’iy Ispaniya qo‘liga o‘tdi. Fransiya hujumi esa butun turnir davomida ko‘rsatgan keskinligini topa olmadi.
Mbappe tan oldi: texnik va taktik jihatdan ular o‘ynashi kerak bo‘lgan o‘yinni o‘ynamadi. Bunday bosqichda – Jahon chempionati yarim finalida – bunday xatolar kechirilmaydi.
Dag‘al birinchi tegishlar, yo‘qolgan keskinlik
Fransiyaning sardori faqat pressing haqida emas, to‘p bilan ishlashdagi kamchiliklar haqida ham ochiq gapirdi. Birinchi tegishlar qo‘pol, uzatmalar noaniq, bo‘shliqlar paydo bo‘lganda esa ulardan foydalanishning o‘zi bo‘lmadi.
“Texnik jihatdan juda dag‘al edik”, – deya tan oldi u. Fransiya Ispaniyani “og‘ritishi” mumkin bo‘lgan lahzalarni topdi, lekin ularni keskin zarbaga aylantira olmadi.
Didier Deschamps tanaffusdayoq reja o‘zgartirishga urindi: Adrien Rabiot o‘rnini almashtirdi, keyinroq Desire Doue va Rayan Cherki maydonga tashlandi. Ammo bu o‘zgarishlar ham Ispaniyaning o‘yinga bo‘lgan hukmronligini sindira olmadi. Mbappe esa turnirga sakkiz gol bilan kirib kelgan bo‘lsa-da, bu safar darvozani ishg‘ol qila olmadi.
“Biz o‘zimizdan yutqazdik”
Rayan Cherki so‘zlari Fransiya kiyinish xonasidagi ruhiy holatni aniq ifodaladi. U bu mag‘lubiyatni “ulkan umidsizlik” deb atadi va bitta fikrni qayta-qayta urg‘uladi: ular hakamdan yutqazmadi, Ispaniyadan ham yutqazmadi – o‘zlaridan yutqazdi.
Texnikda yutqazishdi. Taktikada yutqazishdi. Yakkakurashlarda ham yutqazishdi. Bunday kechada bahona yo‘q.
Deschamps ham raqib ustunligini yashirmadi. Matbuot anjumanida u Ispaniyani “juda kuchli” jamoa sifatida tilga oldi va Fransiya odatdagi darajasidan pastroq o‘ynaganini, avvalgi uchrashuvlarga qaraganda ko‘proq texnik xatolarga yo‘l qo‘yganini tan oldi. Jismonan ham bir qadam ortda qolishdi.
U Ispaniyaning o‘yin o‘qishdagi mahoratini alohida e’tirof etdi: uzatmalar yo‘nalishini o‘qish, pressingni yorib o‘tish, zarba beradigan hududlarni oldindan yopish – bularning bari Fransiyaning odatdagi hujum ritmini butunlay buzib tashladi.
Deschampsga ko‘ra, bu – ikki tomonlama omil: bir tomondan, Fransiyaning o‘zi avvalgi o‘yinlardagi hujum sifati va texnik tiniqligini takrorlay olmadi, ikkinchi tomondan, Ispaniya bunga yo‘l qo‘ymaydigan darajada yaxshi himoyalandi.
Uchinchi final orzusi – parchalanib ketdi
Fransiya tarixiy yo‘l og‘zasida turgan edi. Uchinchi marta ketma-ket Jahon chempionati finaliga chiqqan uchinchi jamoaga aylanish imkoniyati bor edi – bu ro‘yxatda hozircha faqat West Germany va Brazil turibdi.
2018 yilda kubok ko‘tarilgan, 2022 yilda Argentina bilan dramatik penaltilar seriyasida yutqazilgan. Endi esa yana bir final o‘rniga – uchinchi o‘rin uchun o‘yin.
Mbappe shaxsiy frontda ham to‘xtab qoldi. U hali ham Lionel Messi bilan birga Golden Boot poygasida bir xil ko‘rsatkichda. 2022 yilgi turnirda ham sakkiz marta raqib darvozasini ishg‘ol qilgan edi. Bu safar ham shu raqamda to‘xtadi.
Sardor mas’uliyatni bo‘yniga oldi
Mbappe sardor sifatida barcha mas’uliyatni o‘z zimmasiga olishga tayyor ekanini aytdi. U maqsad aniq bo‘lganini eslatdi: final. Ular u yerga yetib borolmadi.
Endi Fransiyani 18-iyul kuni uchinchi o‘rin uchun bahs kutmoqda. Raqib – Argentina va England o‘rtasidagi yarim final mag‘lubi.
Bu o‘yin Deschamps uchun ham xayrlashuv sahnasi bo‘ladi. Mbappe uning haqida gapirar ekan, bitta narsa ustida to‘xtaldi: qolgan bitta uchrashuvni murabbiy uchun ham, muxlislar uchun ham eng yaxshi darajada o‘ynashlari kerak. Uchinchi o‘rin – yirik turnirda tasalli mukofoti bo‘lishi mumkin. Yoki bu avlod uchun boshlanayotgan yangi davrning ilk sinovi.
Fransiya endi savolga javob topishi kerak: Texasdagi bu kecha – faqat bir yomon kunmi, yoki bir davrning sekin-asta yopilayotganini bildiradimi?
