Mbappe va Haaland dueli: Foxboroughdagi to‘qnashuv
Dunyo chempionatining juma kungi dasturida bitta o‘yin bor, qolganlari esa uning soyasida qoladi. Foxboroughdagi maydonda, Boston chetidagi shovqin-surondan yiroq, ikki superyulduz to‘qnash keladi: Kylian Mbappe va Erling Haaland. Ikki to‘pur, bitta guruh taqdiri, “Golden Boot” poygasida esa har bir zarba oltin bahosida.
Real Madrid yetakchisi Mbappe ham, Manchester City dahosi Haaland ham turnirni olovdek boshladi. Har ikkisi to‘rttadan gol urgan, faqat beshta gol bilan peshqadamlikni ushlab turgan Lionel Messi ulardan oldinda. Endi esa guruh I tepasini hal qiladigan o‘yinda ularning yo‘llari kesishadi.
Foxboroughdagi start hushtagi soat 15:00 mahalliy vaqtda (22:00 CAT) yangraydi. Bu nafaqat guruhdagi birinchi o‘rin uchun jang, balki turnirning dastlabki bosqichidayoq kelajak yulduzlar davrini belgilab berishi mumkin bo‘lgan duel.
Fransiya – go‘zal futbol va og‘ir xabar soyasi
Fransiya bu mundialni odatdagi ishonch bilan boshladi. Senegal va Iroq ustidan oson, hatto dabdabali g‘alabalar, kombinatsion hujumlar, Mbappening tezligi va yakunlovchi zarbalari – “Les Bleus” hozircha o‘zini turnir favoritlaridan biri sifatida ko‘rsatdi. Ularning ustun to‘plar nisbati tufayli bugun ularga faqat durang ham yetarli: birinchi o‘rin cho‘ntagida bo‘ladi.
Lekin raqamlar ortida insoniy drama turibdi. Jamoa bosh murabbiyi Didier Deschamps onasining vafoti sabab lagerni tark etishga majbur bo‘ldi. Hozircha jamoani uning yordamchisi Guy Stephan boshqaradi. U qisqa, ammo og‘ir gapni aytishga ulgurdi: u Deschamps va uning oilasi haqida o‘ylayotganini, bu murakkab vaziyatni iloji boricha “oddiy ish kuniga” aylantirishga urinayotganini ta’kidladi.
Fransiya uchun bu o‘yin hissiyotlar aralashgan sinov bo‘ladi. Bir tomonda – sportiy maqsad: guruhda birinchi bo‘lib, pley-offga nisbatan qulayroq yo‘l bilan chiqish. Ikkinchi tomonda – murabbiylar shtabidagi yo‘qotish, ichkaridagi og‘ir kayfiyat. Shunday pallada maydonda sovuqqonlik va tajriba hal qiluvchi omilga aylanadi.
Norvegiya va Haaland: qo‘rqmas avlod
Norvegiya esa bu mundialga hech qanday shov-shuvsiz kirib kelgandek tuyulgan edi, ammo bir necha kun ichida ularning nomi bosh sarlavhalardan tushmay qoldi. Avvaliga Iroq 4:1 hisobida yanchib tashlandi. Keyin esa Senegal bilan o‘ta keskin o‘yin – 3:2 va yana g‘alaba. Bu seriya shunchaki omad emas, tizimli hujum, Haaland atrofida qurilgan agressiv futbolning natijasi.
Bu Haalandning ilk jahon chempionati. U esa go‘yo bu sahnani yillar davomida kutgan futbolchi kabi harakat qilmoqda. Hujumda hech narsadan cho‘chimaydigan, raqib markaziy himoyachilarini bir zarb bilan ortda qoldiradigan, jarima maydonida bo‘sh joy qoldirmaydigan to‘pur. Fransiyaning tajribali himoyasi uchun bu haqiqiy imtihon.
25 yoshli yulduz maydondan tashqarida ham o‘zini erkin his qilmoqda. U Nyu-York ko‘chalarida deyarli tanilmay, sayr qilishidan mamnunligini yashirmadi. Global sahna, ulkan bosim, millionlab ko‘zlar – lekin u o‘zini bemalol tutmoqda.
Senegal ustidan g‘alaba qozonib, so‘nggi 32 talikka yo‘l olganidan keyin Haaland intervyuda Norvegiya imkoniyatlarini haddan tashqari shishirishga qarshi chiqdi. U Fransiyani turnir favoritlari sifatida ko‘rishini ochiq aytdi, jahon chempionligini esa hozircha o‘ylamayotganini ta’kidladi. Hattoki, Fransiya bizni ham, butun turnirni ham yutib qo‘yishi mumkinligini kulib aytib o‘tdi. O‘ziga ishongan, lekin pishiq realizm – bu ham bugungi Norvegiya yuzi.
Turnir yo‘li: birinchi o‘rin hamma narsani o‘zgartiradi
Fransiya biladi: ikkinchi o‘rin – bu xavfli yo‘l. Mag‘lubiyat ularni so‘nggi 32 talikda darhol Qot-d’Ivuar bilan to‘qnash keltiradi. Keyin esa, hisob-kitoblarga ko‘ra, 1/8 finalda Braziliya kutib turishi mumkin. Chorak finalga yetib borsa, ehtimoliy raqib – Angliya. Yarim finalda esa Argentina bilan to‘qnash kelish ehtimoli bor.
Shu bois Mbappe va jamoadoshlari bugun ehtiyotkor durangni emas, aniq g‘alabani ko‘zlashadi. Bunday turnirlarda ritmni yo‘qotish – eng katta xato. Ayniqsa, oldinda shuncha gigantlar turganida.
Norvegiya esa bosimni raqib zimmasiga tashlab, o‘zining 12 ta ketma-ket rasmiy g‘alabasidan iborat seriyasini davom ettirishga urinadi. Bu seriya allaqachon mamlakat futbol tarixiga kirib bo‘ldi. Endi savol bitta: ular bu to‘lqinda qancha uzoqqa suzib ketishi mumkin?
Boshqa guruhlarda: murakkab sinovlar va bahsli fon
Juma kungi dastur faqat Mbappe – Haaland dueli bilan cheklanmaydi. Meksikaning Guadalajara shahrida I guruhdagi o‘yinlardan ko‘z uzmayotganlar uchun yana bir qiziqarli sahna tayyor: Ispaniya – Urugvay. Ispaniya uchun vazifa oddiy: durang ham yetarli, ular guruh Hda birinchi bo‘lib chiqadi. Urugvay esa hech bo‘lmaganda bir ochko olmasa, so‘nggi 32 talikka chiqish imkoniyatlari keskin kamayadi. Ayniqsa, ikkinchi o‘yinda Kabo-Verde bilan 2:2 hisobidagi kutilmagan durangdan keyin.
Kabo-Verde esa o‘z ertagini davom ettirishga urinadi. Ular Saudiya Arabistoniga qarshi maydonga tushadi va bu safar ertakni nafaqat his-tuyg‘u, balki natija bilan mustahkamlashga harakat qiladi.
Guruh Gda esa Seattle shahri markazida futbol maydoni siyosiy va ijtimoiy bahslar chorrahasiga aylandi. Misr – Eron o‘yini shahardagi Pride haftaligi doirasida “Pride Match” sifatida belgilangan. Bu qaror jamoalar aniqlanmasidan ancha oldin qabul qilingan, lekin hozir ikkala mamlakat delegatsiyasi ham bu atrofidagi bayramona tadbirlarga e’tiroz bildirmoqda.
Eron qonunchiligida gomoseksuallik og‘ir jinoyat sifatida ko‘riladi, hatto o‘lim jazosi ham qo‘llanilishi mumkin. Misrda esa “buzuqchilik” kabi noaniq atamalar bilan ko‘plab ishlar yuritiladi. Shu fon ostida Seattledagi o‘yin nafaqat sportiy, balki siyosiy va madaniy ma’noda ham kuzatuv markaziga aylanmoqda. Biroq maydonda bitta savol: Misr Eron ustidan g‘alaba qozonib, guruhda birinchi o‘rinni qo‘lga kirita oladimi?
Guruhning ikkinchi uchrashuvida esa Kevin De Bruyne va Romelu Lukaku boshchiligidagi qarib qolayotgan Belgiya avlodi yana bir bor o‘zini sinovdan o‘tkazadi. Ular Yangi Zelandiya ustidan g‘alaba qozonsa, pley-offga yo‘l ochiladi. Bu avlod uchun har bir mundial – so‘nggi imkoniyatga tobora o‘xshab bormoqda.
Savol ochiq: kim sahnani egallaydi?
Juma kuni ko‘plab stsenariylar yoziladi, lekin eng katta sahna baribir Foxboroughda bo‘ladi. Bir tomonda – jahon chempioni bo‘lishni ko‘pdan beri orzu qilayotgan Kylian Mbappe va uning tajribali Fransiyasi. Ikkinchi tomonda – ilk mundialini zabt etayotgan Erling Haaland va qo‘rqmas Norvegiyasi.
Bu faqat guruh bosqichi o‘yini emas. Bu – kelasi o‘n yillikning eng yirik futbol qarama-qarshiliklaridan biri qayerda, qachon va qanday boshlanganini eslab qolish uchun imkoniyat. Endi savol: Foxboroughdagi shu 90 daqiqa qaysi ismni yangi davrning haqiqiy yuziga aylantiradi?
