Mamelodi Sundowns: Afrika futbolining yangi hukmdori
Afrika klublar futbolida kuchlar muvozanati sezilarli darajada siljidi. CAF 2026–2027 yilgi mavsum oldidan yangilangan rasmiy reytingini e’lon qildi va yillar davomida deyarli qo‘zg‘almas turgan cho‘qqi nihoyat egasini o‘zgartirdi.
Sundowns – yangi hukmdor
Janubiy Afrikaning Mamelodi Sundowns klubi endi qit’a reytingida birinchi. 73 ochko. Bu shunchaki raqam emas – bu so‘nggi yillarda qit’a miqyosidagi barqaror ustunlikning natijasi. So‘nggi mavsumdagi CAF Champions League g‘alabasi, muntazam ravishda pley-off bosqichlarida qatnashish, yuqori bosim ostida ham o‘yin uslubidan voz kechmaslik – bularning barchasi ularni Afrika futbolining yangi mezoniga aylantirdi.
Bu bilan bir paytlar “abadiy yetakchi”dek ko‘ringan Al Ahly ikkinchi pog‘onaga tushib qoldi. Misr giganti 66 ochko bilan endi quvuvchi rolida. Qit’a miqyosidagi rekord sovrinlar, tarix, an’ana – bularning barchasi o‘z o‘rnida, ammo CAF hisob-kitobi sovrinlar bilan birga so‘nggi yillardagi barqarorlikni ham o‘lchaydi. Aynan shu yerda Sundowns ustunlik qildi.
Tunis va Marokash klublari oldinga o‘tmoqda
Uchinchi o‘rinda – Tunis giganti Esperance Sportive. 58 ochko. Ular yana bir bor eng yuqori darajadagi raqobatga qaytganini ko‘rsatdi. Esperance so‘nggi mavsumlarda chuqur bosqichlarga chiqib, ko‘p yillik tajribasini yangicha avlod bilan uyg‘unlashtira oldi.
Ularning ortidan esa Marokashning Berkane klubi kelmoqda – 57 ochko bilan to‘rtinchi. Bir ochkolik farq, lekin tendensiya aniq: Berkane Afrika sahnasida endi tasodifiy mehmon emas. Ular qit’a turnirlarida muntazam ishtirok etib, so‘nggi yillarda kuchli raqibga aylanishdi.
Beshinchi pog‘onani 52 ochko bilan USM Alger egallagan. Jazoir klubi ham CAF turnirlarida barqaror qatnashib, yuqori o‘ntalikka kirish orqali mintaqadagi mavqeini yana bir bor tasdiqladi.
Misr: taxtdan tushgan gigant va quvlayotganlar
Misr klublari uchun bu reyting achchiq va bir vaqtning o‘zida ogohlantiruvchi bo‘ldi. Al Ahly ikkinchi o‘ringa tushgan bo‘lsa, Zamalek oltinchi pog‘onaga ko‘tarildi – 49 ochko. O‘tgan mavsumda CAF Confederation Cup finaliga chiqish ularga muhim reyting ballarini olib keldi. Zamalek yana qit’a sahnasida jiddiy kuch sifatida qaytayotganini ko‘rsatmoqda.
Pyramids esa yettinchi o‘ringa surildi – 48 ochko. Bir necha yil avval CAF Champions League kubogini ko‘targan jamoa uchun bu orqaga chekinish signali. Sarmoya katta, ambitsiya baland, ammo raqobat ham kundan kunga keskinlashmoqda.
Ro‘yxatning pastroqlarida ham Misr vakillari bor: Al Masry 18-o‘rinda (20 ochko), Modern Future 34-o‘rinda (7 ochko). Bu mamlakat hali ham qit’a futbolining markazlaridan biri bo‘lib qolayotganini ko‘rsatadi, lekin endi ustunlik avvalgidek mutlaq emas.
Marokash: keng frontdagi yurish
Marokash klublari reytingda keng front bilan ko‘rinmoqda. Berkane – to‘rtinchi, Royal Army (AS FAR) – sakkizinchi (41 ochko). Ularning ortidan Wydad Athletic 13-o‘rinda (32 ochko), Raja Athletic esa 22-pog‘onada (17 ochko) turibdi. Olympique Safi ham 23-o‘rinda (15 ochko) paydo bo‘ldi.
Bu – bir mamlakatdan bir nechta klubning bir vaqtning o‘zida qit’a miqyosida raqobat qila olayotganiga yaqqol misol. Marokash ichki chempionati intensivligi, infratuzilma va klublar boshqaruvi darajasi reytingda o‘z aksini topmoqda.
Sharqiy va Markaziy Afrikadan kuchli signal
Tanzaniya klublari ham reytingda sezilarli iz qoldirmoqda. Simba 11-o‘rinda (38 ochko), Young Africans esa 12-o‘rinda (35 ochko). Bu ikki klubning ketma-ket mavsumlarda guruh bosqichi va undan keyingi bosqichlarda ko‘rinish berayotgani Sharqiy Afrikaning futbol xaritasini o‘zgartiryapti.
DR Congo vakillari orasida Mazembe 20-o‘rinda (20 ochko) bo‘lsa-da, bu klubning tarixini hisobga olganda bu natija og‘ir savollarni tug‘diradi. Saint Eloi Lupopo 33-o‘rinda (7 ochko), Vita Club esa 65-pog‘onada (2 ochko) – qit’a gigantlari bir paytlar o‘zlari hukmronlik qilgan hududni endi qayta zabt etishi kerak bo‘ladi.
G‘arbiy Afrika: eski nomlar va yangi ismlar
G‘arbiy Afrikada ham manzara rang-barang. ASEC Mimosas 15-o‘rinda (24 ochko), Stade Malien 16-o‘rinda (23 ochko), Dreams esa 32-o‘rinda (9 ochko). Nigeriyaning Enyimba klubi 45-o‘rinda (4 ochko), Rivers United esa 24-o‘rinda (15 ochko) joylashgan.
Bu hudud bir paytlar qit’a futbolining asosiy eksport markazi bo‘lgan. Endi esa raqobat kuchaygan, infratuzilma va barqarorlik masalalari reytingda o‘z so‘zini aytmoqda.
Janubiy Afrika: bir yulduz va uning soyasi
Janubiy Afrikada Mamelodi Sundowns boshqalardan ancha oldinga o‘tib ketgan. Ularning ortidan Orlando Pirates 19-o‘rinda (20 ochko), Stellenbosch 21-o‘rinda (17 ochko), Marumo Gallants 37-o‘rinda (6 ochko), Kaizer Chiefs esa 38-o‘rinda (5 ochko) turibdi. SuperSport United 71-pog‘onada (1,5 ochko), AmaZulu esa 69-o‘rinda (2 ochko).
Sundowns qit’a miqyosida standartni belgilab qo‘ydi. Savol endi boshqalarga: kim ularning ichki va qit’a darajasidagi ustunligiga jiddiy tahdid sola oladi?
Jazoir va Tunis: an’anaviy maktablar baribir yuqorida
Jazoir futboli uchun reyting yomon emas. USM Alger – beshinchi (52 ochko), CR Belouizdad – o‘ninchi (38 ochko), MC Alger – 17-o‘rin (22 ochko). JS Kabylie 29-o‘rinda (11 ochko), ES Setif 49-pog‘onada (4 ochko), JS Saoura esa 76-o‘rinda (1 ochko). Bu mamlakat klublari hanuzgacha qit’a miqyosida hisobga olinadigan kuch bo‘lib qolmoqda.
Tunis klublari ham keng vakillikka ega: Esperance – uchinchi (58 ochko), Etoile du Sahel 40-o‘rinda (5 ochko), Union Monastir 48-o‘rinda (4 ochko), CS Sfaxien 51-o‘rinda (3 ochko), Club Africain 55-o‘rinda (3 ochko). Tunis futbol maktabi o‘z barqarorligini saqlab qolgan.
Qit’a bo‘ylab yoyilgan xarita
Reytingning o‘rtalari va pastki qismida ham geografiya juda keng:
- Angola: Petro Atletico (14-o‘rin, 27 ochko), Sagrada Esperanca (27-o‘rin, 12 ochko), Bravos do Maquis (44-o‘rin, 4 ochko), ABC Lobito (72-o‘rin, 1,5 ochko), Lunda Sul (46-o‘rin, 4 ochko).
- Liviya: Abu Salim (36-o‘rin, 6 ochko), Al Ahli Tripoli (53-o‘rin, 3 ochko), Al Hilal Benghazi (57-o‘rin, 3 ochko), Al Ittihad (70-o‘rin, 2 ochko), Al Akhdar (74-o‘rin, 1 ochko).
- Mali: Stade Malien, Djoliba (31-o‘rin, 9 ochko), Real Bamako (67-o‘rin, 2 ochko).
- Zambiya: Power Dynamos (30-o‘rin, 10 ochko), ZESCO United (59-o‘rin, 2,5 ochko), Zanaco (78-o‘rin, 0,5 ochko).
- Uganda: Vipers (66-o‘rin, 2 ochko).
- Botswana: Jwaneng Galaxy (47-o‘rin, 4 ochko), Orapa United (64-o‘rin, 2 ochko).
- Mozambik: Black Bulls (63-o‘rin, 2 ochko).
- Eswatini: Royal Leopards (79-o‘rin, 0,5 ochko).
- Niger: Gendarmerie Nationale (77-o‘rin, 0,5 ochko).
- Kamerun: Coton Sport (62-o‘rin, 2,5 ochko).
- Senegal: Jaraaf (43-o‘rin, 4 ochko).
- Gvineya: Horoya (41-o‘rin, 5 ochko), Soar (73-o‘rin, 1,5 ochko).
- Kot-d’Ivuar: ASEC Mimosas, Stade d’Abidjan (42-o‘rin, 4 ochko), San Pedro (60-o‘rin, 2,5 ochko).
- Mavritaniya: Nouadhibou (35-o‘rin, 6 ochko).
- Gana: Dreams va Medeama (54-o‘rin, 3 ochko).
- Keniya: Nairobi United (61-o‘rin, 2,5 ochko).
- Togo: ASKO Kara (68-o‘rin, 2 ochko).
- Sudan: Al Hilal (9-o‘rin, 39 ochko), Al Merrikh (52-o‘rinda, 3 ochko).
Bu ro‘yxat Afrika klublar futboli endi faqat bir necha mamlakat atrofida aylanmayotganini ko‘rsatadi. Xarita kengaydi. Raqobat chuqurlashdi.
Endi nima bo‘ladi?
CAF reytingi – bu faqat statistika emas. Bu kelgusi mavsumlar qur’asi, qit’a turnirlaridagi urug‘lanish, klublar strategiyasi va transfer siyosatiga bevosita ta’sir qiladigan mezon.
Mamelodi Sundowns cho‘qqiga chiqdi. Al Ahly quvuvchi rolida. Esperance va Berkane yaqin orqada. Misr, Marokash, Tunis, Jazoir va Janubiy Afrika o‘rtasidagi raqobat yangi bosqichga ko‘tarilmoqda.
Savol bitta: keyingi uch yilda bu taxtni kim himoya qiladi – yangi hukmdormi yoki eski gigantlar yana qaytib keladimi?


