Los Angeles Lakers 12,5 milliard dollarga sotildi
Los Angeles Lakers sotildi. Bu safar haqiqatan ham hammani larzaga keltirgan raqam bilan: klub 12,5 milliard dollarga baholandi. Mark Walter atigi 14 oy oldin Buss oilasidan nazorat paketini olgan, endi esa o‘z ulushini Joshua Kushner va Bob Iger boshchiligidagi guruhga topshirmoqda.
Bu nafaqat narx, balki vaqt jihatidan ham liga ichida shov-shuv. Eng tarixiy franchayzinglardan biri yana bir bor yo‘nalish o‘zgartirmoqda.
Bitimning o‘zi: Walter ketadi, lekin Los Angeles’ni tark etmaydi
Kelishuv faqat Walterning Lakers’dagi aksiyalariga taalluqli. Uning Los Angeles Sparks va ketma-ket ikki yil World Series yutgan Los Angeles Dodgers’dagi ulushlari o‘z o‘rnida qoladi. Ya’ni, u shahardagi sport xaritasidan o‘chmaydi, faqat eng yorqin brendlaridan birini qo‘yib bermoqda.
Walter o‘tgan yozda Lakers’ni 10 milliard dollarlik bahoda olgan edi. Endi esa 12,5 milliard. Investor sifatida bu — sof zarba, qisqa muddatda ulkan qo‘shimcha qiymat. Manbalarga ko‘ra, u aktivni sotishga majbur bo‘lmagan, Kushner va Igerning taklifi shunchaki rad qilib bo‘lmaydigan darajada yuqori bo‘lgan.
Ammo bu hikoyaning boshqa tomoni ham bor.
Federal soya: katta savol havoda osilib turibdi
Walter atrofida bir muddatdan beri noqulay fon bor. Uning investitsiya portfeli federal tekshiruv ostida ekani haqida xabarlar chiqqan: u rahbarlik qiladigan ikki sug‘urta kompaniyasi va u ulushdor hamda bosh direktor bo‘lgan Guggenheim Partners bo‘yicha moliyaviy qonunbuzarlik ehtimoli o‘rganilmoqda. O‘tgan kuzda federal agentlar uning telefonini musodara qilgani haqida Bloomberg yozgan.
Rasmiy ravishda bu tergov bilan Lakers’ni sotish o‘rtasida hech qanday bog‘liqlik ko‘rsatilmagan. Lekin ko‘rinish — juda aniq. Ligadagi ko‘plab odamlar aynan shuni ko‘rib turibdi.
NBA rahbariyatidagi yuqori darajadagi shaxslar ham xabarni boshqalar kabi hayrat bilan qabul qilgan. Bir agent, Lakers asosiy tarkibidagi o‘yinchilardan birining vakili, xabarga faqat bitta jumla bilan javob bergan: “(Nima) bo‘layapti o‘zi?”
Savol ochiq qolmoqda: bu shunchaki dahshatli darajada foydali biznes qarorimi yoki federal bosim Walterni tezroq harakat qilishga majbur qildimi?
Yangi xo‘jayinlar: Bob Iger va Joshua Kushner kim?
Kuzatuvchilar uchun duetning bir tomoni tanish, ikkinchisi esa nisbatan yangi ism.
Bob Iger — Disney’ning ko‘p yillik bosh direktori, ESPN va ABC’ni o‘z ichiga olgan media imperiyasining yuzi. U NBA bilan 2002 yildan buyon davom etayotgan telehuquqlar hamkorligi orqali uzoq yillik aloqaga ega, Adam Silver bilan yaqin. Uning rafiqasi Willow Bay 1991–1998 yillarda “NBA Inside Stuff” dasturini olib borgan — liga muxlislarining eski avlodi uchun tanish ovoz.
Iger va Bay 2024 yildan beri Angel City FC’ning nazorat qiluvchi egasi. Ya’ni, sport biznesi ular uchun yangi maydon emas.
Joshua Kushner esa Thrive Capital asoschisi va rahbari. U — Jared Kushnerning ukasi. Thrive orqali u texnologiya bilan takrorlab bo‘lmaydigan aktivlarga sarmoya kiritish maqsadida bu yil Thrive Eternal’ni yo‘lga qo‘ydi. Aprelda San Francisco Giants’dan kichik ulush sotib oldi. Yozda esa FIFA’ning tijoriy bo‘linmasiga 4,2 milliard dollarlik sarmoya kiritish rejasining bosh investori bo‘lishi kutilgan edi, lekin loyiha jamoatchilik bosimi va Gianni Infantino atrofidagi tanqidlar fonida tezda cho‘kdi.
Kushner allaqachon Miami Heat’da kichik ulushga ega, lekin Lakers bitimi yakunlansa, bu ulushni sotishi shart bo‘ladi.
Kushner va Iger dastlab Las Vegas uchun kengaytma jamoa olib kelish g‘oyasini o‘ylagan, lekin oxir-oqibat Los Angeles sahnasiga burildi. Bu yerda esa yana bir nozik nuqta bor: Iger — ko‘p yillik Clippers muxlisi. U buni bir paytlar hozirgi Lakers bosh murabbiyi JJ Redick’ka aytgan: Nyu-Yorkdan Los Angeles’ga ko‘chib kelganida Knicks muxlisi sifatida Lakers’ni qabul qilish qiyin bo‘lganini ochiq tan olgan.
Endi esa aynan shu odam Staples/crypto.com arenadagi binafsha-oltin tomonni boshqarishga kirishmoqda. Paradoks? Albatta. Lekin biznesda hissiyotlar ko‘pincha ikkinchi planda qoladi.
Walter davri: qisqa muddat, keskin burilishlar
Walter nazoratni olgach, eng yirik o‘zgarishlardan biri Lon Rosen’ni biznes operatsiyalar prezidenti etib tayinlash bo‘ldi. U avval Dodgers’da vitse-prezident va bosh marketing direktor sifatida ishlagan.
Shundan keyin klubda moliyaviy yo‘naltirilgan qarorlar ketma-ketligi boshlandi. Bir necha to‘lqinda xodimlar qisqartirildi. G League jamoasi El Segundo’dagi mashg‘ulot bazasi ichidan Palm Springs hududiga ko‘chirildi. Yangi jersey-patch homiylik shartnomasi imzolandi, Laker Girls uchun klub tarixida ilk bor alohida forma/presentatsiya homiysi topildi. Parket atrofida yana qo‘shimcha courtside o‘rinlar paydo bo‘ldi — daromadni oshirish maqsadida.
Shu bilan birga, klub mashg‘ulot inshooti, tibbiyot va analitika bo‘limlariga sarmoya kiritishda davom etdi. Basketbol qarorlari ham tobora ko‘proq raqamlar va modelga tayanayotgan edi.
Endi esa bu yo‘nalish qanchalik davom etadi — ochiq savol.
Bitim jarayoni va liga siyosati
Hozircha bitim faqat kelishuv darajasida. Kushner–Iger guruhi to‘liq due diligence o‘tkazadi, so‘ngra har qanday NBA klub savdosida bo‘lganidek, liga Boshqaruvchilar kengashining kamida uchdan ikki emas, uchdan uch qismi roziligini olishi kerak.
Bu jarayon tez bo‘lmasligi mumkin. Lekin summaning kattaligi va ishtirokchilarning og‘irligi hisobga olinsa, liga bu bitimni diqqat bilan ko‘zdan kechiradi.
Jeanie Buss: kursida qoladimi?
O‘tgan yozda The Athletic xabar berganidek, Jeanie Buss va Walter guruhi o‘rtasidagi kelishuvga ko‘ra, u kamida besh yil davomida klub gubernatori sifatida qolishi kerak. NBA rahbariyati tez-tez almashadigan gubernatorlardan norozi, shuning uchun aynan shunday muddatli modelni qat’iy targ‘ib qilgan.
Yangi bitim Buss oilasining ulushiga tegmaydi. Strukturaviy jihatdan hammasi o‘sha-o‘sha bo‘lib qolishi kerak. Bob Iger ham The California Post bilan suhbatda Walter va Buss o‘rtasida tuzilgan kelishuvga hurmat bilan yondashishini aytdi, lekin bir jumlani qo‘shib qo‘ydi: “Agar narsalar o‘zgarsa, o‘zgaradi.”
Bu so‘zlar Lakers olamida befarq o‘qilmaydi. Tarix shuni ko‘rsatadiki, yangi egalar odatda o‘z so‘zini aytadi, ayniqsa mahsulot uchun bunday mukofot to‘lagan bo‘lsa. Boston Celtics’ning o‘tgan yozdagi savdosi bunga yaqqol misol: Bill Chisholm klubni olganidan so‘ng, dastlab aksincha xabarlar bo‘lishiga qaramay, sobiq egasi Wyc Grousbeck gubernatorlik kursisini bo‘shatishga majbur bo‘ldi.
Lakers holatida esa noyob vaziyat: gubernator — avvalgi nazorat egasi bo‘lgan, hozir esa minoritar ulushga ega Buss oilasi vakili. Bu tuzilma uzoq davom etadimi yoki yangi kapital oxir-oqibat siyosiy og‘irlikni ham o‘ziga tortadimi — mavsumlar davomida aniqlanadi.
Parketdagi hayot: Luka Dončić va yangi tartib
Eng tezkor va eng muhim reaksiyalardan biri to‘g‘ridan-to‘g‘ri parketdan keldi. Luka Dončić endi 2023 yil oxiridan beri beshinchi turli egaga ega bo‘lgan yulduzga aylandi.
U X ijtimoiy tarmog‘ida shunday yozdi: Lakers formasini kiyish uning uchun hamma narsa ekanini, Los Angeles’ga chempionlik olib kelish uchun maydonga qaytishga sabrsizlanayotganini ta’kidladi. So‘nggi yillarda katta o‘zgarishlarga ko‘nikib bo‘lganini, lekin qanday bo‘lmasin, bu tarixiy franchayzing salohiyatining chegarasi yo‘qligini bilishini aytdi. Shuningdek, Josh va Bob bilan uchrashib, Los Angeles’da “maxsus narsa” qurish uchun birga ishlashni intiqlik bilan kutayotganini yozdi.
Jeanie Buss bu postni qayta ulashib, faqat bitta izoh qoldirdi: “Juda aniq aytilgan.”
Dončić yozgi ta’til paytida Walter bilan jamoaning yo‘nalishi haqida gaplashib turgan. Walterning Dodgers’dagi eng muhim beysbol rahbari Andrew Friedman va asosiy maslahatchisi Farhan Zaidi ham basketbol qarorlarida faol qatnashgan, mavsum oralig‘idagi mashg‘ulotlarga kelgan, boshqaruvdagi nomzodlar bilan suhbatlarda, jumladan, yangi assistent bosh menejer Rohan Ramadasni yollash jarayonida ishtirok etgan.
Walter davrida Lakers ancha analitikaga tayangan model sari yurayotgan edi. Iger–Kushner uchun esa hali shakllangan “uslub” yo‘q. Bu yomon xabar emas. Front-ofis ichida “tashqaridan juda ko‘p oshpazlar” kamayishi mumkin degan ehtiyotkor optimizm bor.
Pelinka, Redick va LeBron’dan keyingi davr
Shunisi qiziqki, egalar darajasidagi bo‘ron fonida Lakers boshqa sohalarda nisbatan barqaror. Basketbol operatsiyalari prezidenti Rob Pelinka allaqachon to‘qqizinchi mavsumini front-ofisda boshlamoqda. JJ Redick va uning shtabi esa uchinchi yilga kiryapti — to‘g‘ri, endi LeBron James bo‘lmagan, tubdan yangilangan tarkib bilan.
Yozda jamoa tarkib bo‘yicha asosiy qarorlarning ko‘pini allaqachon qabul qilib bo‘ldi. Erkin agentlarga jiddiy xarajat qilindi, Utah Jazz’dan Walker Kessler’ni olish uchun draft kapitali qurbon qilindi. Ya’ni, yangi egalar ilk yirik sport qarorlarini darhol qayta yozish imkoniga ega emas. Ular avvalo mavjud loyihani baholaydi.
Shu bilan birga, Lakers kabi brendda strategiya bir necha oyda emas, yillarda o‘lchanadi. Ayniqsa, boshida Disney’ning sobiq rahbari va texnologiya kapitalining eng faol investorlaridan biri turgan bo‘lsa.
Endi savol bitta: yangi pul va yangi falsafa Lakers’ni yana chempionlik yo‘liga qaytara oladimi yoki bu 12,5 milliard dollarlik xavf klubni navbatdagi tajriba maydoniga aylantiradimi?
