London ExCeL: Chempionlik kurashi va jamoaviy taktika
London ExCeL trekidagi mavsum yakuniga yaqinlashar ekan, Pascal Wehrlein o‘zidan ko‘ra raqiblarning bir-biriga qanday yordam berishi haqida ko‘proq o‘ylayapti. Uningcha, bu hafta oxiri chempionlik kurashi shunchaki tezlik va energiya boshqaruvi bilan emas, balki radio orqali beriladigan buyruqlar bilan ham hal bo‘lishi mumkin.
Chempionlik qaynayotgan palla
2025-26 Formula E mavsumi tarixdagi eng ochiq kurashlardan biriga aylandi. London E-Prix oldidan to‘qqiz nafar haydovchi hamon matematik imkoniyatga ega. ExCeL majmuasida esa jami 58 ochko o‘ynaladi. Turnir jadvalining yuqori qismida esa tangaday siqilgan farq: yetakchi to‘rtlik atigi 14 ochkoga yoyilgan.
Jaguar va Nissan har biri bittadan jiddiy da’vogarga tayanadi: Mitch Evans va Oliver Rowland. Porsche esa ikki frontda jang qilmoqda – zavod jamoasi haydovchisi Wehrlein va Andretti safidagi Jake Dennis bilan.
Shu fon ortida Wehrleinni bir savol bezovta qilmoqda: raqiblar qanchaga boradi?
“Manipulyatsiya” ta’mi qolgan Tokio
Wehrlein bu mavsumda jamoaviy taktika keskin kuchayganini yashirmaydi. U buni yoqtirmaydi ham.
U Tokiodagi og‘riqli xotirani eslaydi. Yaponiya poygalarining birinchisida Envision haydovchisi Sebastien Buemi jazoga ega bo‘la turib, erta Attack Mode oldi va pelotonda oldinga otilib chiqdi. Pit oynasi ochilgach esa, u atay sekinlashdi – maqsad bitta edi: jamoadoshi Joel Erikssonni himoya qilish, orqadagi oqimni ushlab qolish.
Orqada esa butun bir poyga tiqilib qoldi. Wehrlein ham shu to‘dada edi. U Jaguar haydovchisi Antonio Felix da Costa bilan to‘qnashib ketdi va shikastlangan mashina bilan ochkosiz qoldi.
Wehrleinning fikricha, aynan o‘sha epizod chiziqdan oshib ketgan.
U Buemining Tokiodagi harakati jazoga ega bo‘lgan haydovchining ataylab yarim pelotonni ushlab turishi ekanini, bu esa jamoadoshiga ochko olib berish uchun “juda uzoqqa borish” bo‘lganini ta’kidlaydi. Uning nazarida, bu ikkinchi va uchinchi bo‘lib kelgan jamoadoshlarning oddiy pozitsiya almashishidan mutlaqo boshqa daraja.
Shu bois London arafasida bitta savol ochiq: raqiblar shu yo‘lni yana tanlaydimi?
Porsche ichidagi chiziqlar
Wehrleinning o‘zi chempionlik poygasida markazda turibdi. U jadval peshqadami Dennisdan bor-yo‘g‘i besh ochkoga ortda. Porsche uchun esa gap faqat haydovchilar unvonida emas – jamoalar chempionatida ham kurash qizigan.
Jamoa ichidagi vaziyat nisbatan aniqroq. Wehrleinning jamoadoshi Nico Mueller umumiy hisobda sakkizinchi o‘rinda, Dennisdan 44 ochko ortda. Matematik hisob bo‘lsa-da, uning chempionlik umidlari juda xira.
Shunga qaramay, Mueller zarur paytda yordam qo‘lini cho‘zishga tayyor. Wehrleinning o‘zi aytganidek, gap faqat o‘zaro pozitsiyalarni almashtirish darajasida bo‘ladi. Hech qanday keskin blokirovka, pelotonni to‘sib qo‘yish yoki Tokiodagidek tajovuzkor “taktikalar” emas.
Ularning asosiy maqsadi – jamoa uchun maksimal ochko. Agar chempionlik taqdiri hal bo‘ladigan pallada ular yonma-yon kelsa, Mueller Wehrleinni oldinga surishi tabiiy ko‘rinadi. Ammo shu bilan birga, u ham jamoalar hisobida o‘ziga zarur bo‘lgan ochkolardan voz kechishni istamaydi. Nozik muvozanat, qisqasi.
Gen4 oldidan ogohlantiruvchi signal
Formula E rahbariyati ham bu mavzudan ko‘z yumayotgani yo‘q. Gen4 davriga qadam qo‘yilar ekan, jamoa buyruqlarini, xususan, ishlab chiqaruvchi va mijoz jamoalar o‘rtasidagi yashirin kelishuvlarni jilovlash ustida ish ketayotgani ma’lum.
Wehrlein esa radikalroq yo‘lni taklif qiladi: radioaloqani butunlay taqiqlash.
Uningcha, haydovchilar poyga davomida zarur ma’lumotlarni o‘zlari ham olishi mumkin. Pit oynasini biladi, ruldagi displeyda barcha asosiy ko‘rsatkichlar bor. Demak, qaror qabul qilish mas’uliyatini qayta haydovchiga qaytarish mumkin.
Bu faqat taktika kurashini emas, haydovchilik mahoratini ham ko‘proq ochib beradi, deydi u. Poygani tushunish, ritmni his qilish, qachon hujum qilish va qachon energiyani tejashni o‘z vaqtida anglash – bularning bari yana kokpit ichida hal bo‘ladi. Eng muhimi, Tokiodagidek jamoaviy “devorlar” kamroq uchrashi mumkin.
Endi savol shunday: London ExCeL shovqini ostida ustunlikni kim qo‘lga oladi – sof tezlikka tayanadiganlarimi yoki radio orqali mukammal sahnalashtirilgan jamoaviy rejalarimi? Chempionlik kubogi aynan shu chiziqda tebranib turibdi.
