Liverpool: chempionlikdan keyin kelgan tartibsizlik va g‘azab
Liverpool atrofidagi yozgi oynaga qarasangiz, bir haqiqat ko‘zga uriladi: klub ichida nervlar charchagan, sabr tugagan. Richard Hughes nomi esa shu asab to‘qnashuvining markazida turibdi.
O‘tgan mavsum oldidan hammasi boshqacha edi. Liverpool yangi Premier League chempioni sifatida bozorga kirib kelgandi va transfer qo‘mitasi o‘zini butunlay bo‘sh qo‘ygan edi. Florian Wirtz, Jeremy Frimpong, Hugo Ekitike, ustiga-ustak Alexander Isak – bu faqat kuchaytirish emas, raqiblarga yuborilgan ochiq xabar edi. “Biz yana chempion bo‘lamiz”, degan xabar.
Raqib muxlislar shundoq ham taslim bo‘lgandek edi. Birinchi tur boshlanmasidan oldin ham ko‘pchilik kubokni Anfield tomon yo‘lga chiqqan deb hisoblagan. Ammo maydondagi haqiqat bunday bo‘lmadi. Qog‘ozdagi super loyihadan parchalanib tushgan, beqaror, charchagan jamoa chiqib keldi.
Endi esa boshqa ekstremum: sotish bor, reja yo‘q
Bugun esa Liverpool mutlaqo boshqa ekstremumga o‘tib olgandek. Bu safar “aqldan ozish” xaridlar bilan emas, sotuvlar bilan o‘lchanmoqda. Asl masala – kimlar ketayotgani emas, ularning o‘rnini kim egallashi.
Stefan Bajcetic ham ketgan. Bu o‘z yo‘liga. Savol boshqacha: startdagi uchlikdan keyin o‘sha markaziy chiziqda kim o‘ynaydi? Salah ketishi oylar davomida muhokama qilindi, klub esa bu bo‘shliqni to‘ldirish uchun yarim yil, balki undan ham ko‘proq vaqtga ega edi. Natija-chi? Hali ham yo‘q.
Himoya oldidagi tayanch futbolchi masalasi esa alohida og‘riq nuqtasi. To‘p bilan hujumchidek o‘ynaydigan, to‘psiz esa ko‘pincha himoyachi bo‘lib qoladigan yangi tipdagi fullbeklar bilan o‘ynayotgan jamoa uchun bu pozitsiya hayot-mamot masalasi. Shunday paytda “oltinchi raqam” hamon topilmagani – muxlislar tilida bu endi shunchaki xato emas, beparvolik.
Eng achinarlisi, bu fikrlar faqat stadion atrofidagi hissiyot emas. Kompyuter o‘yinidan tortib sobiq futbolchilargacha, hozirgi sardordan tortib telepunditgacha – deyarli hamma bir og‘izdan gapiryapti: bu jamoaga tayanch yarimhimoyachi va ikkita qanotchi kerak.
Shu fon’da Hughes va uning atrofidagi transfer guruhi o‘z kasbining eng oddiy talablarini bajarmayotgan, katta maoshiga yarasha ish qilmayotgan odamlar sifatida ko‘rinmoqda. Ba’zi muxlislar ularni ochiqchasiga klubdan ketishga chaqiryapti.
Barcola, Minteh, Sarr… va vaqt bilan poyga
Yana bir og‘riqli nuqta – o‘rnini bosuvchi qanotchilar sag‘anasi. Salah ketishi bilan bog‘liq ssenariy ancha oldin chizilgan bo‘lishi kerak edi. Biroq endi, mavsum boshlangan paytda, Liverpool Barcola, Minteh, Sarr kabi variantlar atrofida gir aylanib yuribdi.
To‘rt oy davom etgan “muzokaralar”, “takliflar”, “tushuntirishlar” haqida gap ketganda, ayrim muxlislar Parijdagi mehmonxonalarda “ishbilarmon uchrashuvlar”ni tasavvur qilmoqda. Ular uchun bu jarayon – professional rejalashtirish emas, cho‘zilgan, ma’nosiz raqsdek ko‘rinadi.
Shu bilan birga, Victor Munoz singari nisbatan arzon, bosim kamroq bo‘lgan, potensiali yuqori futbolchilar transferi maqtovga loyiq deb baholanmoqda. “Mana shunday shrewd xaridlar bizni qayta tiklagan edi”, deydi bir muxlis. U Munozga ishonadi, lekin umumiy siyosatga emas.
Newcastle o‘yini – eski muammolarning yangi ko‘rinishi
Newcastle bilan o‘yin hammasini yanada ravshan qilib qo‘ydi. Energetik, tezkor, aqlli raqib Liverpool markazini yana bir bor yirtib tashladi. Bu faqat bitta yomon kun emasdi, o‘tgan mavsumdan beri davom etayotgan tizimli muammolarning davomiy epizodi edi.
Ikkala fullbek – to‘p bilan iqtidorli, lekin himoyada xavotir uyg‘otadigan futbolchilar. Markaziy chiziq esa himoyani yetarlicha yopib bera olmayapti. O‘yinlar davomida muxlislar har bir qarshi hujumda ko‘zini qo‘li bilan berkitib o‘tirganini tan oladi.
Ayni paytda Arsenal, Man City, Chelsea, Spurs, Aston Villa transfer bozorida ancha aniq, rejalashtirilgan ishlar qilayotgandek ko‘rinadi. Liverpool esa “qo‘lida hech narsa qolmagan” holda, oxirgi kunda 3-4 sifatli futbolchi olib, hammani hayratda qoldiradi, degan orzu bilan yashamoqda. Orzu – ha, reja – yo‘q.
Chempionlikdan keyin kelgan xavf: yo‘nalish yo‘qolishi
Ikki yil avval bu jamoa ligani “sayr qilib” yutgan edi. Endi esa o‘sha klub muxlisi bo‘lgan odamlar Champions League yo‘llanmasi uchun ham jiddiy xavotirda. Gap faqat natijada emas, yo‘nalishda.
Bir muxlis ochiq aytadi: bu tarkib bilan, bu balans bilan, bu transfer siyosati bilan Liverpool Spurs yoki Wenger davridagi Arsenal kabi uzun, charchatadigan, o‘rtamiyona mavsumlarga mahkum bo‘lishi mumkin. Chiroyli hujumlar, lekin hal qiluvchi o‘yinlarda yiqilish. Tomoshabinlar uchun qiziq, lekin sovrinlar vitrinasida bo‘sh joylar ko‘payadigan yillar.
Farq shundaki, Klopp davrida muxlislar g‘azabni murabbiyga yo‘naltirgan bo‘lsa, endi ko‘pchilik nazarini ofis tomon burdi. Hughes va uning hamkasblari – asosiy nishon.
Villa va Chelsea: xavfli almashinuv
Bu yozda xavotir faqat Merseyside bilan cheklanib qolmayapti. West Midlandsda ham bir savol ko‘tarilgan: Aston Villa nimaga erishmoqchi?
Chelsea bilan bo‘layotgan savdo alohida e’tibor tortadi. Morgan Rogers – qimmat, ha. Ammo u hali yosh, o‘yin taqdirini o‘zgartira oladigan futbolchi, ustiga-ustak ingliz pasporti bor. Bozor qoidalari bunday o‘yinchiga har doim “premium” narx qo‘yadi. Shunga qaramay, Villa uni raqibga berib yubordi.
Austin Macphee – ko‘pchilik uchun notanish ism, lekin Villa muxlislari uchun emas. Standart vaziyatlar bo‘yicha murabbiy sifatida u jamoani boshqa darajaga ko‘targan, Youri Tielemansning Yevropa Ligasidagi finaldagi golini eslash kifoya. Bunday mutaxassisni yo‘qotish – statistikada ko‘rinmaydigan, lekin maydonda seziladigan zarba.
Eng katta xavf esa – Emi Martinez atrofidagi shov-shuv. Hozircha u Villa futbolchisi, lekin Zion Suzuki kelishi va Chelsea darvozasidagi beqarorlik fonida bu transfer “masala vaqti”dek ko‘rinmoqda. Ikki yil ketma-ket FIFA tomonidan eng yaxshi darvozabon deb tan olingan futbolchini ligadagi bevosita raqibingga berish – bu faqat bir o‘yinchini yo‘qotish emas, kuch muvozanatini ham o‘zgartirish.
Buning evaziga Villa nimalar olishi mumkin? Alejandro Garnacho – iste’dodli, lekin riskli loyiha sifatida qabul qilinmoqda. Muxlislar orasida “yana bir Sancho bo‘lib qolmaydimi?” degan savol bor. Nicolas Jackson esa moliyaviy tomondan chalkash misol: 32 millionga olingan futbolchi qanday qilib birdan 65 millionlik aktivga aylanadi? Javob yo‘q.
Villa yuqori pog‘onani yorib o‘tishni maqsad qilgan, Champions League yo‘llanmasi uchun muntazam kurashmoqchi bo‘lgan klub bo‘lsa, raqiblarni kuchaytirish evaziga ularning “keraksiz” futbolchilarini olish – xavfli strategiya. Bu yerda faqat FFP yoki PSR haqida emas, ambitsiya va mantiq haqida gap ketmoqda.
Unai Emery va Manchester United soyasi
Shu paytda Manchester United atrofida ham qiziq fikrlar paydo bo‘lgan. Agar Michael Carrick tajribasi ishlamasa, keyingi mantiqiy qadam kim bo‘lishi mumkin?
Ko‘pchilik javobni uzoq qidirmaydi: Unai Emery. U o‘zini allaqachon murakkab loyihalarni yig‘ib, ulardan kuchli, tartibli jamoa yasay oladigan mutaxassis sifatida ko‘rsatgan. Bu xususiyat – so‘nggi yillarda Unitedda yetishmayotgan narsa.
Va agar Villa o‘zining eng yaxshi futbolchilarini sotishda davom etsa, Emeryning o‘zi ham atrofga qaray boshlashi mumkin. Ambitsiyali murabbiy uchun “sotuvchi klub”ga aylanish xavfi har doim og‘riqli signal bo‘ladi.
Savol ochiq qoladi: bu yozgi oynalar tugaganda, biz Liverpool va Aston Villa haqida qanday gapirayotgan bo‘lamiz – yo‘nalishini yo‘qotgan klublarmi yoki og‘ir xatolardan keyin ham o‘z yo‘lini topa olgan jamoalarmi?
