Lamine Yamal va Messi: Futbol tarixidagi ramziy quchoq
So‘nggi hushtak yangragan payt, stadionda g‘alaba qichqiriqlari bilan birga futbol tarixidagi eng og‘riqli, eng chiroyli lahzalardan biri tug‘ilayotgan edi.
Ispaniya Argentina ustidan 1:0 hisobida g‘alaba qozonib, yangi jahon chempioniga aylandi. Shu bilan bir payt, butun bir avlod futbolini belgilab bergan Lionel Messi uchun bu final alamli yakun bo‘ldi.
Ispanlar maydon o‘rtasida raqsga tushib, bayroqlar hilpirar, kubok baland ko‘tarilar ekan, bir yigit bayram doirasidan chiqib ketdi. Atigi 19 yoshli Lamine Yamal shovqin-surondan uzilib, yerga qarab turgan Argentina sardorini izlab bordi.
U Messi’ni quchoqladi. Oddiy, ammo hamma narsani aytib turadigan quchoq. Shu bir lahza kechaning asosiy kadri, butun turnir ramziga aylandi.
Bu faqat sportchilik odobi emasdi. Bu sahna futbol mash’alasining bir avlod afsonasidan keyingisiga o‘tishini eslatadigan timsolga aylandi.
Camp Nou’dagi tasvir – taqdirning qaytgan kadri
Bu quchoqning og‘irligi bitta o‘yindan ham, bitta finaldan ham kattaroq edi. Chunki bu ularning ilk uchrashuvi emasdi.
O‘n to‘qqiz yil avval, 2007 yilda, Camp Nou’da bo‘lib o‘tgan UNICEF xayriya fotosessiyasida 20 yoshli Barcelona iqtidorli yulduzi Messi besh oylik chaqaloqni bag‘riga bosib, cho‘miltirib, kuldirib tushgan suratlar olingan. O‘sha chaqaloqning ismi – Lamine Yamal edi.
Kataloniyalik fotograf Joan Monfort tomonidan olingan suratlar Yamal Ispaniyaga Euro 2024 chempionligini olib bergach, yana paydo bo‘ldi va butun futbol olamini o‘ziga rom qildi.
Yamalning otasi Mounir Nasraoui o‘sha suratlarning birini ijtimoiy tarmoqlarga joylab, tagiga shunday yozuv qoldirdi: “Ikki afsonaning boshlanishi”.
Oddiy xayriya tadbiri sifatida o‘tgan kun bugun futbol tarixidagi eng hayratlanarli tasodiflardan biriga aylangan.
Joan Monfort keyinroq buni shunday ta’rifladi: bu – taqdirning mo‘jizasi. Kinoda yozsangiz ham ishonchsiz tuyuladigan voqea. Barcelona, UNICEF va katalon nashri Sport hamkorligida tashkil etilgan lotereyada Yamal oilasi g‘olib bo‘ladi, oilalar tasodifiy tarzda Barcelona asosiy tarkib futbolchilariga biriktiriladi va aynan Messi shu chaqaloq bilan suratga tushish uchun tanlanadi.
O‘sha paytda hech kim bilmasdi: Messi bag‘rida kulib turgan bu bola bir kuni o‘zi egallagan sahnani egallashini.
Endi esa ular qayta uchrashdi. Bu safar – futbolning eng katta sahnasida.
Bir afsona yakuni, boshqasining shiddatli starti
39 yoshli Messi o‘z karerasida erishiladigan deyarli hamma cho‘qqilarni zabt etdi. Bir necha marta Ballon d’Or, UEFA Champions League, cheksiz liga chempionliklari, eng muhimi – Argentina bilan ko‘tarilgan FIFA World Cup kubogi.
U 2026 yilgi jahon chempionati uning oxirgi mundiali bo‘lishini aytib o‘tgan, ammo professional futboldan rasman ketganini e’lon qilgani yo‘q. Inter Miami bilan 2028 yilgi MLS mavsumigacha shartnomasi bor, demak, sahnani butkul tark etgani yo‘q. Ammo jahon chempionati finallari uchun hisob allaqachon ketmoqda.
Uning qarshisida esa endigina 19 yoshini nishonlagan, lekin allaqachon o‘z nomini futbol xaritasiga yirik harflar bilan yozib ulgurgan Lamine Yamal turardi.
Raqamlar o‘zlari gapiradi. 19 yoshga kelganda Messi atigi 11 ta katta futbol goliga, bitta La Liga va bitta UEFA Champions League sovriniga ega edi. Yamal esa bu yoshda 56 ta gol urgan, uch marta La Liga chempionligini qo‘lga kiritgan, Copa del Reyni yutgan, Ispaniyaning Euro 2024dagi g‘alabasida hal qiluvchi rol o‘ynagan va endi esa FIFA World Cup chempioni sifatida turibdi.
Shu sabab solishtirishlar ham to‘xtamaydi. Ikkisi ham La Masia tarbiyalanuvchisi, ikkalasining ham driblingi raqibni erga mixlaydi, ko‘zi esa maydonni bir zumda o‘qiydi. Yoshi kichik, ammo qarorlaridagi sovuqqonlik katta futbolchilar darajasida.
Hatto ismi ham hikoya qiladi. Ko‘pchilik uni faqat “Yamal” deb ataydi, aslida bu uning ikkinchi ismi. To‘liq ismi – Lamine Yamal Nasraoui Ebana. U futbolkasi orqasiga “Lamine” va “Yamal”ni yozishni tanlagan – bolalik chog‘ida oilasini qo‘llab-quvvatlagan ikki insonga minnatdorchilik sifatida.
Quchoqqa sig‘gan avlodlar almashinuvi
Futbol odatda “taqdir yozgani” kabi sahnalarni kam beradi. Hisoblar, taktikalar, statistika – hammasi ko‘rinadi, ammo bunday ramziy lahzalar juda kam uchraydi.
Ammo bu safar boshqacha bo‘ldi. Bir paytlar o‘zi bag‘riga bosgan chaqaloq yigit bo‘lib ulg‘aydi va jahon chempionati finalida mag‘lub bo‘lgan Messi’ni yupatish uchun kelgan kadr – raqamlar va kuboklardan ham ustun tasvirga aylandi.
Yigirma yilga yaqin vaqt davomida Messi futbolning og‘irligini yelkasida ko‘tardi. U millionlab bolalarga orzu berdi, millionlab muxlislarni stadionlarga, ekranlar qarshisiga bog‘ladi. Endi esa navbat boshqalarga o‘tayotgandek.
U maydondan yana bir final alamini ichiga yutgancha chiqib ketar ekan, uni quchoqlab turgan yigit – bir paytlar uning qo‘lida kulib turgan go‘dak edi. Endi esa o‘sha bola uni yupatayotgan, o‘zi esa jahon chempioni sifatida boshini baland ko‘tarib turardi.
Futbolning uzluksiz aylanishi mana shunday ko‘rinadi: bir afsona sahnadan sekin tushayotgan paytda, boshqasi allaqachon chiroqlar markaziga chiqib bo‘lgan. Endi savol bitta: Lamine Yamal bu mash’alani qanchalik uzoqqa olib bora oladi?
