Lamine Yamal va Kylian Mbappe: Ikki avlod, bitta sahna
Lamine Yamal va Kylian Mbappe: ikki avlod, bitta sahna
Ushbu jahon chempionatining eng katta sahnalaridan biri Arlingtonda qurilmoqda. Bir qanotda 19 yoshga to‘layotgan mo‘’jiza – Lamine Yamal. Qarshi tomonda esa allaqachon turnir tarixiga o‘z nomini o‘yib qo‘ygan Kylian Mbappe. Ikkisini ham bog‘lab turgan narsa bitta: jahon chempioni bo‘lish orzusi, hali o‘smirlik chog‘ida.
Mbappe bu yo‘lni allaqachon bosib o‘tgan. 2018-yil finalida, Xorvatiyaga qarshi o‘yinda u atigi 19 yosh-u 207 kunlik bo‘lgan, ammo katta sahnada o‘zini allaqachon kattalardek tutgan. U shunda Pele izidan borib, jahon chempionati finalida gol urgan ikkinchi o‘smir bo‘ldi. O‘sha paytdan beri uning turnir bilan “muhabbati” to‘xtagani yo‘q.
Yamal uchun esa bu mundial – birinchi. Lekin u allaqachon boshqa bir yirik turnirda yorqin iz qoldirishga ulgurgan. Euro 2024 yarim finali. Raqib – aynan Mbappe boshchiligidagi Fransiya. O‘sha kechada Yamalning uzoq masofadan yo‘llagan dahshatli zarbasi Ispaniyani 2:1 hisobidagi g‘alabaga olib chiqdi. To‘rt kundan keyin u 17 yoshga to‘ldi. Final arafasida tug‘ilgan kun, finaldan bir kun oldin esa sovrin: Ispaniya Angliyani yengdi, Yamal esa turnirning eng yaxshi yosh futbolchisi deb topildi.
Endi esa sahna yana tayyor. Bu safar uning 19 yoshga to‘lishi – Arlingtondagi yarim final arafasida. Yana Fransiya, yana Mbappe. Faqat bu safar mukofot yanada kattaroq: jahon chempionati finaliga yo‘l.
Jismoniy xavf, ruhiy bosim
Yamal bu turnirga hammasini xavf ostiga qo‘ygan holda yetib keldi. Mavsum oxirida “Barcelona” safida son mushaklari jarohati tufayli maydonga tusha olmadi, mundialga borishi ham so‘roq ostida qolgandi. O‘zi ham may oyida tan olgan: eng katta qo‘rquvi – jarohat qaytalanib, jahon chempionatini o‘tkazib yuborish edi.
Oxir-oqibat u yetib keldi. Lekin bu yo‘l unga arzon tushgani yo‘q.
Ispaniyaning turnirdagi birinchi o‘yinida – Cape Verde bilan 0:0 hisobidagi durangda – u zaxiradan tushdi. Keyingi uchrashuvda Saudiya Arabistoni darvozasini ishg‘ol qildi, tanaffusda almashtirildi, hisob esa 4:0 bo‘ldi. Shundan keyin u har bir o‘yinni asosiy tarkibda boshladi, lekin o‘sha yagona goliga qo‘shimcha qila olmadi.
Bu holat uning ichki bosimini oshirmayapti, deyish qiyin. Ispaniya sardori Rodri ham aynan shuni ta’kidladi: Yamal o‘zining qanchalik muhim futbolchi ekanini yana va yana isbotlashni istaydi, ba’zan esa bu istak haddan oshib, asabiylikka aylanadi. Euro 2024da ko‘rsatgan yetuklik darajasi tufayli, deydi Rodri, bugun uning har bir harakati endi kutilgan holdek qabul qilinmoqda.
Yamalning o‘yinidagi keskirlik pasaygani sari Ispaniya ham Yevroda ko‘rsatgan o‘sha “vertikal” zarbasini biroz yo‘qotdi. Himoya mukammal, raqiblar darvozasi tomon yo‘l topish esa biroz og‘irlashgan.
Fransiya esa aksincha, Yevroda topa olmagan o‘tkirligini qayta topdi. Bu mundialda eng hayajonli hujum chizig‘iga aynan ular da’vogarlik qilishyapti. Oldinda – Mbappe. 27 yoshda, lekin allaqachon turnir ramziga aylangan. U bu chempionatda 8 ta gol urdi, “oltin butsa” poygasida Lionel Messi bilan teng, jahon chempionatlari tarixidagi umumiy gollar bo‘yicha esa argentinalik yulduzning 21 gollik rekordidan atigi bitta zarbaga ortda qolmoqda.
Uchinchi final sari
Mbappe uchun bu yarim final – shunchaki navbatdagi o‘yin emas. U 2018-yilda chempion bo‘ldi, 2022-yilda finalda xet-trik qayd etdi va baribir kumush medal bilan kifoyalandi. Endi esa uchinchi marta ketma-ket finalga chiqish imkoniyati paydo bo‘lgan. Bunday natijaga futbol tarixida faqat bir nechta buyuklar yetib borgan. Masalan, Braziliya afsonasi Cafu 1994–2002 yillar oralig‘ida uch marta ketma-ket finalda o‘ynagan. Pele ham, Diego Maradona ham bunday seriya bilan maqtana olmaydi – ular atigi ikki finalda maydonga tushgan.
Mbappening jahon chempionatiga bo‘lgan g‘ayrati shu qadar kuchli ekanki, Real Madrid safida mavsumning ikkinchi yarmida jarohatlarini ehtiyot qilgani, ayrim muxlislar orasida savollar tug‘dirgan edi. U esa bunga javoban faqat bitta nuqtani ko‘rsatdi: kalendar bo‘yicha yakuniy manzil – 19-iyul, New Yorkdagi final.
Shvetsiyaga qarshi MetLife Stadiumdagi o‘yindan keyin u shuni ochiq aytdi: statistikani hamma gapiradi, televizor ham ko‘radi, lekin uning yagona maqsadi – jamoasini finalga qaytarish. Marokash ustidan g‘alabadan so‘ng ham u shu fikrni davom ettirdi: o‘zi jahon chempionligini ham, finaldagi mag‘lubiyat achchig‘ini ham totib ko‘rgan, ammo hozirgi jamoa hali bunday cho‘qqilarga chiqmadi, shunga qaramay, ularning salohiyati eng yuqori darajada.
Ikki qit’a, bitta o‘yin
Yamal va Mbappe allaqachon o‘z mamlakatlarida ham, butun dunyoda ham ramzga aylangan. Ular zamonaviy, ko‘p millatli Yevropaning yangi yuzini ifodalaydi. Biri – hali maktab yoshiga yaqin, ikkinchisi – allaqachon tajribali yetakchi. Biri ingliz tilida bemalol gapira olishi, jahon chempioni unvoni va tajribasi bilan AQShdagi turnirning bosh yuzlaridan biriga aylangan. Ikkinchisi esa hali mikrofon ortida uncha faol emas, lekin maydonda ko‘p narsani hal qila oladigan darajaga yetgan.
Ularning shaxsiy duellari ham allaqachon alohida sahifaga aylanyapti. So‘nggi ikki yil ichida ular “Clasico”larda, klub va terma jamoa darajasida tez-tez to‘qnash kelishdi. Statistik raqamlar hayratlanarli: Yamal ishtirok etgan o‘yinlarda Mbappe 10 uchrashuvning 8 tasida mag‘lub bo‘lgan, atigi 2 marta g‘alaba ko‘rgan.
Shunga qaramay, Fransiya chekinmayapti. Himoyachi Ibrahima Konate yakshanba kungi matbuot anjumanida Ispaniyadan qo‘rqish haqida gapirishni rad etdi. Ular raqibni juda yaxshi biladi: Euro 2024 yarim finalidagi mag‘lubiyat, undan oldin o‘tgan mavsum Nations League yarim finalidagi zarba. Endi esa uchinchi urinish.
Konate uchun bu safar asosiy gap – psixologiya. “Hech kimdan qo‘rqmaysan”, deydi u. “Biz faqat imkon qadar yaxshi tayyorgarlik ko‘ramiz va yakunda natija biz tomonda bo‘lishiga umid qilamiz”. U Ispaniyani “alohida futbolchilarga boy, favqulodda jamoa” deb atar ekan, Yamalni ham alohida tilga oldi, lekin faqat unga e’tibor qaratish – xato bo‘lishini ta’kidladi.
Fransiya markazida esa hozircha Dayot Upamecano va William Saliba juftligi yetakchilik qilmoqda. Turnir favoritlari beshinchi jahon chempionati finalini ko‘zlamoqda. Oxirgi yettita mundialning to‘rttasida finalga chiqqan Fransiya, agar 19-iyul kuni New Yorkda yana maydonga tushsa, 1974–1990 yillar oralig‘ida to‘rt final ko‘rgan G‘arbiy Germaniya bilan bir qatorda “turnir jamoasi” maqomini yanada mustahkamlaydi.
Himoyalar to‘qnashuvi
Ispaniyaning bu mundialdagi eng katta kuchi – himoya. Ular butun turnir davomida atigi bitta gol o‘tkazib, yarim finalga yetib keldi. Fransiya uchun bu devorni yorib o‘tish ham, Yamalning qanotdagi yugurishlarini jilovlash ham birdek murakkab vazifa bo‘ladi.
Markaziy himoyachi Maxence Lacroix raqibga nisbatan munosabatni aniq ifoda etdi: bu qo‘rquv emas, lekin chuqur hurmat. Ispaniya barcha o‘yinlarda g‘alaba qozondi, faqat Cape Verde bilan 0:0 hisobida durang qayd etdi. Bu natijalar, deydi Lacroix, raqib sifatida ularning darajasini aniq ko‘rsatadi. Yamal esa ro‘yxatning eng yuqori qismida turibdi: qanotda raqib himoyachilarini band qilib, jamoadoshlariga bo‘sh hududlar ochib berayotgan futbolchi sifatida murabbiylaridan ham alohida maqtov olgan.
Lacroix va hamrohlari o‘z vazifasini aniq biladi. Ularning va’dasi qisqa va lo‘nda: “Biz himoyalanamiz. Juda yaxshi himoyalanamiz. Yamal juda yaxshi futbolchi, u bu jahon chempionatida jamoalarga qanday zarar yetkazishi mumkinligini ko‘rsatdi. Biz esa bunga tayyor bo‘lamiz.”
Endi esa navbat maydonga. Bir tomonda jahon chempionligi va final tajribasiga to‘yingan Mbappe, uchinchi marta ketma-ket hal qiluvchi o‘yinga chiqish yo‘lida. Ikkinchi tomonda esa endigina 19 yoshga to‘layotgan Yamal, o‘smirligida jahon chempioni bo‘lish orzusi bilan.
Qaysi hikoya davom etadi – tasdiqlangan afsonanikimi yoki endigina yozilayotgan ertakniki?
