Kylian Mbappé Nike bilan 20 yillik hamkorlikni tugatdi
Futbol bozorida kamdan-kam uchraydigan darajadagi silkinish sodir bo‘ldi. Kylian Mbappé Nike bilan 20 yilga yaqin davom etgan hamkorlikni yakunlab, shveytsariyalik On kompaniyasi bilan to‘p oyoq kiyimi bo‘yicha shartnoma imzoladi. Bu nafaqat shaxsiy brend almashinuvi. Bu kuch muvozanatiga urilgan jiddiy zarba.
Onning katta sahnaga chiqishi
Zyurixda joylashgan On hozirgacha yugurish va tennis bozorida o‘z nomini yaratib kelayotgan edi. Endi esa kompaniya futbolga keskin burilish qilmoqda. Yaqin yildan boshlab ular to‘liq futbolda qatnashishga hozirlanmoqda, bu yo‘lda esa ikki katta ismni yoniga oldi: Kylian Mbappé va Thierry Henry.
Henry klub emas, aynan On futbol yo‘nalishining direktori sifatida jalb etildi. Kompaniya futbol konsepsiyasini, yo‘l xaritasini, bozorga kirish uslubini aynan shu tajribali fransuz qo‘liga topshirmoqda.
Roger Federer ham bu hikoyaning ichida. U ham o‘z faoliyatining oxiriga yaqin Nike’dan ketib, On bilan birlashgan, hozirda kompaniya aksiyadorlaridan biri. Endi Federer yonida yana bir yulduz aksiyador paydo bo‘ladi – Mbappé.
“Yangi narsani noldan qurish” istagi
Mbappé tanlovini shunchaki pul yoki reklama maydonlari belgilab bermadi. U o‘zi ham tushuntirganidek, bu hamkorlikda asosiy narsa – noldan yangilik yaratish imkoniyati.
Fransiya terma jamoasi sardori sifatida u o‘z tajribasi va qarashlarini to‘g‘ridan-to‘g‘ri mahsulotga singdirmoqchi. Maqsad – innovatsiya orqali maydondagi chegaralarni kengaytirish, lekin shu bilan birga futbol zavqini yo‘qotmaslik. U va On bir xil orzuni tilga olmoqda: ertangi futbolni shakllantirish.
Bu faqat reklama shiori emas. Mbappé oddiy homiylik bitimidan ko‘ra, yaratish jarayonining bir qismi bo‘lishni xohlayotganini ochiq ko‘rsatmoqda.
Lightspray Prototype – birinchi qadam
On futbolga kirishni shov-shuvsiz boshlamadi. Kompaniya ilk to‘p oyoq kiyimi liniyasini allaqachon namoyish qildi: Lightspray Prototype.
Bu model hozircha cheklangan ko‘rinishda, lekin kelasi yildan keng bozorda sotuvga chiqishi rejalashtirilgan. Shundan so‘ng navbat mashg‘ulot formalariga, to‘liq futbol kolleksiyasiga keladi. Ya’ni On maydonga nafaqat butsa bilan, balki to‘liq futbol ekotizimi bilan kirib kelishni ko‘zlamoqda.
Mbappé esa shu jarayonning yuziga aylanadi. U 27 yoshida allaqachon avlod ramziga aylangan, endi esa yangi brendning asosiy bayroqdori bo‘ladi.
Nike uchun og‘ir zarba
Bu ketish tasodifiy emas, balki shartnoma tugagan paytda, Jahon chempionatidan so‘ng ro‘y berdi. Shunga qaramay, Nike uchun bu zarba og‘riqsiz bo‘lmadi.
Mbappé so‘nggi yillarda kompaniyaning eng yorqin reklama kampaniyalarida bosh rolni o‘ynadi. U Nike futbol yuzlaridan biri, ba’zan eng birinchisi edi. Endi esa bu yuz boshqa logotip ostida ko‘rinadi.
Nike rasmiy bayonotida Kylian bilan yo‘l 9 yoshidan boshlanganini, deyarli ikki o‘n yillik davomida ular birga futbol tarixini belgilagan lahzalarni boshdan kechirganini eslatdi. Kompaniya uning Nike Football uchun ahamiyatini tan oldi va birgalikda erishilgan yutuqlardan faxrlanishini bildirdi.
Bu so‘zlar hurmatga boy, lekin bozor reali o‘zgarmaydi: Nike o‘zining eng kuchli global yuzlaridan birini yo‘qotdi.
Bozorni kim boshqarmoqda?
Bugungi kunda futbol bozorida to‘p oyoq kiyimi bo‘yicha ikki gigant hukmron: Nike va Adidas. Yaqindagi Jahon chempionatida futbolchilarning 40 foizdan ortig‘i aynan shu ikki brend butsalari bilan maydonga tushgani qayd etilgan.
Uchinchi yirik kuch sifatida Puma atigi 10 foiz atrofidagi ulushga ega. Qolganlar – Under Armour, New Balance, Skechers va boshqa “challenger” brendlar – ko‘rinib tursa-da, savdo ko‘lamida bu gigantlar bilan raqobat qilishda qiynalmoqda.
Skechers, masalan, Angliya terma jamoasi sardori Harry Kane bilan ishlaydi. Shunga qaramay, global chakana bozorni larzaga keltirishga hali ulgurmagan.
On aynan mana shu murakkab maydonga kirib kelmoqda. Farqi shundaki, ular birdaniga Kylian Mbappé va Thierry Henry kabi ramziy figuralar bilan sahnaga chiqyapti. Ustiga-ustak, kompaniya ichki boshqaruvida Federer tajribasi ham bor.
Adidas fonida yo‘qotishlar zanjiri
Nike uchun bu birinchi og‘ir yo‘qotish emas. Yaqinda Barcelona va Ispaniya terma jamoasi yulduzi Lamine Yamal Adidas bilan shartnoma imzolagan, Nike esa yana bir potensial “yuz”dan ayrilgan edi.
Endi esa Mbappé ham ketdi. Yamal – kelajak ramzi, Mbappé – hozirgi avlod ramzi. Ikkalasi ham Nike emas, boshqa brendlar bilan bog‘lanmoqda. Bu tendensiya uzoq muddatda qanchalik ta’sir ko‘rsatadi? Savol ochiq qolmoqda.
Futbol bozorida yangi kuch tug‘ilyaptimi?
On uchun bu shunchaki reklama kampaniyasi emas, balki strategik sakrash. Yugurish va tennisda sinovdan o‘tgan texnologiyalar, dizayn falsafasi va innovatsion yondashuv endi futbolga ko‘chmoqda.
Savol endi bitta: Mbappé, Henry va Federer bilan qurollangan On Nike–Adidas hukmronligiga real tahdid sola oladimi?
Javobni raqamlar, savdo hisobotlari va maydondagi yulduzlarning oyoqlaridagi yangi butsa modellar beradi. Hozircha esa bitta narsa aniq – futbol bozoridagi eski tartib yana bir bor sinovdan o‘tmoqda.
