Kyle Kuzma: NBA Bubbledagi tajriba va chempionlik ustunligi
2020-yilgi NBA “bubble” mavzusi yana kun tartibida. Sababi – eski bir podkast lavhasi qayta tarqaldi va unda Kyle Kuzma o‘sha Orlando tajribasini bezaklarsiz, yumshatmasdan eslaydi. Bu safar gap shunchaki shikoyat emas. U chempionlik halqasi unga aslida nimalarga tushganini ochiq aytyapti.
Kuzma “No Chill with Gilbert Arenas” dasturida Walt Disney World hududidagi qariyb 100 kunlik to‘liq deyarli izolyatsiyani tilga olarkan, birinchi jumlalaridanoq kayfiyatni belgilab qo‘yadi. COVID-19 pandemiyasi avjida, tashqaridan uzilgan, qat’iy protokollar, cheklangan harakat, bir xil manzara. Uch oyga cho‘zilgan yopiq lager.
“U yerda bo‘lishning o‘zi og‘ir edi. Bubble ichida bo‘lish. Bu bizning hayot tarzi emas. Maydondan tashqarida o‘zimizni juda qulay his qilishni yoqtiramiz. Uyda bo‘lishni xohlaysan”, – deydi u.
Bu noqulaylik oddiy mayda bezovtalik emasdi. Tuzilmaviy muammo edi. Professional sportchilar oylar davomida yashashi uchun mo‘ljallanmagan mehmonxona xonalarida, Disney shaharchasida, tashqi dunyodan uzilgan holda qolib ketdi. Har bir qadam – protokol, har bir chiqish – cheklov.
Kuzma buni bir jumlada jamlaydi: “Mikki Maus uyida uch oy davomida 300 kvadrat futlik xonada yashashni xohlamaysan. Bu tentaklik. Biz buni sportchilar uchun qamoqxona deb atardik. Shunday edi. Chiqolmasdik”.
“Qamoqxona” so‘zi u yerda hazil emasdi. Bu umumiy kayfiyat, ichkaridagi kundalik haqiqat edi. Erkinlik yo‘q. Uyga qaytish imkoniyati yo‘q. Bir xil devorlar, bir xil yo‘laklar, bir xil ovqat. Kuzma uchun bu cheklanish butun tajribani belgilab berdi – natijadan qat’i nazar.
Shu fon orqasida u o‘z rolini bajardi: LeBron James va Anthony Davis ortida, tayanch tarkibdagi bo‘g‘in sifatida. Pley-off davomida o‘rtacha 10,0 ochko va 3,1 ribaund. Statistika oddiy ko‘rinishi mumkin, lekin bu raqamlar izolyatsiya, ruhiy bosim va charchoq bilan kurashgan holda kelgan.
LeBron va Davis boshchiligidagi Los Angeles Lakers esa o‘sha mavsumni 52–19 bilan yakunlab, pley-offda raqiblarni birin-ketin yengib, klub tarixidagi 17-chempionlikni oldi. Bularning bari – Disney hududidan uch oyga yaqin chiqmagan holda.
Azob chempionlikka qanday ustunlikka aylandi?
Hikoyaning eng qiziq burilishi – Kuzma “qamoqxona” deb atagan o‘sha sharoitlar oxir-oqibat Lakers uchun ustunlikka aylanganini tan olishi.
U o‘z nuqtai nazarini shunday tasvirlaydi: NBA yulduzlari odatda uch yulduzli mehmonxonaga buyurtma bermaydi, faoliyat davrida bunday sharoitni tanlamaydi. Bubble esa deyarli barcha jamoalar uchun bir xil darajada “azob” bo‘ldi. Shundan keyin esa psixologiya ishga tushdi: kim bu azobni eng tez tugatishni ko‘proq xohladi?
Kuzmaning fikricha, aynan shu yerda Lakers boshqalardan ajralib chiqdi. U jamoaning ruhiy ustunligini alohida ta’kidlaydi: “Lakeshow haqiqatan ham u yerda bo‘lishni xohlagan jamoa edi, biz hammasini shunchaki silliq uddaladik. Ular biz yutishimizni bilishardi. Bir necha haftadan keyin yigitlar butun jarayonni to‘xtatishga harakat qilishdi. Ichkarida bo‘lish juda holdan toydirar edi”.
Ya’ni “qamoq”ning aniq muddat tugash sanasi bor edi. Kim tunnel oxiridagi yorug‘likni tezroq ko‘rishni istasa, u ko‘proq diqqatni jamlashi, chalg‘ituvchi narsalar yo‘qligidan maksimal foyda olishi kerak edi. Kuzmaga ko‘ra, Lakers aynan shunday qildi.
Raqamlar ham bunga mos tushadi: LeBron va Davis boshchiligidagi jamoa 52–19 bilan muntazam mavsumni yopdi, so‘ng Disney hududini tark etmasdan, pley-off bo‘ylab raqiblarni supurib tashlab, 17-chempionlikni qo‘lga kiritdi. Uch oy – bitta joy, bitta maqsad.
Bubble – nomiga munosib tajriba
Kuzmaning so‘zlari 2020-yilgi bubble’ni bezakli tushunchalardan tozalab beradi. Bu haqiqiy “pufak” bo‘lgan: boshqariladigan, nazorat ostidagi, lekin mutlaqo noqulay muhit. Tashqaridagi barcha chalg‘ituvchi omillar olib tashlangan, ammo ularning o‘rnini boshqa sinov egallagan – ruhiy bosim, yolg‘izlik, bir xillik.
Uning tasviriga ko‘ra, bu joy o‘yinchilar uchun qulaylikka qurilmagan, hatto “yashashga arzigulik” darajaga ham zo‘rg‘a yetgan. Lekin LeBron James atrofida shakllangan Lakers uchun shu izolyatsiya diqqatga, diqqat esa chempionlikka aylandi.
Savol esa hanuz ochiq: kelajakda yana shunday neytral, yopiq format paydo bo‘lsa, kim bu “qamoqxona”ni yana bir bor chempionlikka aylantira oladi?
