Kot-d’Ivuar va Norvegiya: Jahon chempionatidagi muhim to‘qnashuv
Dalasning quyoshda qizigan “Dallas Stadium” maydoni seshanba kuni yangi tarixni kutmoqda. Bir tomonda Jahon chempionati pley-off bosqichida ilk bor maydonga chiqayotgan, ishonchi baland Kot-d’Ivuar. Ikkinchi tomonda esa, hujumda dahshatli qurolga ega, qaytgan gigant – Norvegiya.
Bu endi xatoga joy yo‘q bosqich. G‘olib Braziliyaga qarshi boradi. Mag‘lub bo‘lgan esa, 2026-yilgi ertagini shu yerning o‘zida yakunlaydi.
Kot-d’Ivuar: uzoq kutgan pley-off, yangi avlod sahnada
Uchta turnir ketma-ket guruh bosqichida to‘xtab qolganidan keyin, Kot-d’Ivuar nihoyat devorni yorib o‘tdi. Ular E guruhida Germaniyadan faqat o‘zaro o‘yin natijasiga ko‘ra ortda qolib, 6 ochko bilan ikkinchi o‘rinni egalladi.
Natijalar oddiy, lekin qat’iyatli yo‘lni ko‘rsatib turibdi:
- Ekvadorga qarshi 1:0
- Germaniyaga qarshi 1:2
- Kurasaoga qarshi 2:0
Bu uchrashuvlarda ular atigi uch daqiqa-u yigirma to‘qqiz soniya davomida hisobda ortda borishdi – Germaniyaga qarshi kechki dramatik mag‘lubiyat paytida. Ya’ni, bu jamoani sindirish oson emas.
Gollar bo‘linib ketgan. Nicolas Pepe – ikki gol. Amad Diallo va Franck Kessie – bittadan. Hujum faqat bitta yulduzga bog‘lanmagan, bu esa pley-offda raqibni chalg‘itadigan eng katta ustunliklardan biri.
Murabbiy Emerse Fae buni aniq ta’kidlab qo‘ygan: jamoadagi gol yukini bo‘lishish – raqibni maydonning istalgan nuqtasidan zarba kutishga majbur qiladigan kuch. Zaxiradan tushgan o‘yinchi ham bu tizimda hal qiluvchi rol o‘ynashi mumkin.
Ammo Kot-d’Ivuar lagerining eng ko‘p tilga olinayotgan ismi – 19 yoshli qanot futbolchisi Yan Diomande. U turnir davomida o‘rtadan oldinga yorib kirib, raqib mudofaalarini chalg‘itdi, bo‘sh zonalarni topdi, tezlik bilan ritmni o‘zgartirdi. Uning ijodkorligi jamoaning tarixiy – so‘nggi 32talik bosqichiga chiqishida markaziy omillardan biriga aylandi.
Yevropaning eng yirik klublari ham bu portlashni e’tiborsiz qoldirmayapti: u haqidagi gap-so‘zlar RB Leipzigdan Paris Saint-Germain (PSG)ga ehtimoliy transfer haqida aylanmoqda. Ammo hozircha uning yagona vazifasi aniq – Dallasda Norvegiya mudofaasini titratish.
Orqa chiziqda esa Ousmane Diomande boshchiligidagi markaziy himoya bugun eng qiyin sinovlardan biriga tayyorlanmoqda. Ular nafaqat jamoaviy, balki individual duelda ham dunyoning eng xavfli hujumchilaridan biriga qarshi turishlari kerak bo‘ladi.
Norvegiya: qaytgan gigant va Haaland bo‘rondan oldingi sukunatda
Norvegiya 1998-yildan beri Jahon chempionatini faqat televizordan kuzatib kelayotgandi. Endi esa ular qaytishdi – va darhol shovqin bilan.
I guruhida ham 6 ochko, lekin Fransiyadan keyin ikkinchi o‘rin:
- Iroq ustidan 4:1
- Senegal ustidan 3:2
- Fransiyaga qarshi 1:4
Birinchi ikki o‘yinda raqiblar bitta ismni unutolmay qoldi: Erling Haaland. U ikki uchrashuvda to‘rtta gol urdi, so‘ngra Fransiyaga qarshi bahsda dam oldi. Bu to‘xtash emas, aksincha – pley-off oldidan qurolni yangidan o‘qlashga o‘xshaydi.
Haaland hozirning o‘zida “Oltin buts” poygasida eng jiddiy nomzodlardan biri. Norvegiyaliklar esa nihoyat katta sahnada yana orzu qilishga haqli bo‘lib qoldi.
Markazda kapitan Martin Odegaard ritmni belgilab beryapti. U allaqachon ikki golli uzatmani o‘z hisobiga yozdirib qo‘ydi, lekin uning o‘yindagi ta’siri raqamlar bilan cheklanmaydi: pressingni boshlaydi, tempni boshqaradi, hujumga o‘tish tezligini oshiradi.
Statistika ham Norvegiyaning ishonchini oshiradi: ular Afrika jamoalariga qarshi o‘tkazgan 19 uchrashuvda atigi ikki marta mag‘lub bo‘lishgan (9 g‘alaba, 8 durang, 2 mag‘lubiyat). Bu raqamlar Kot-d’Ivuar uchun ogohlantiruvchi signaldir.
Bosh savol: Haalandni qanday to‘xtatish mumkin?
Kot-d’Ivuar uchun tayyorgarlikning markaziy mavzusi bitta: jarima maydoni ichida Haalandni qanday qilib yo‘q qilish mumkin?
U baland bo‘yli, tez, tana bilan kurashda kuchli, jarima maydoni ichida esa bir soniyalik e’tiborsizlikni ham kechirmaydi. Ousmane Diomande va hamkasblari faqat to‘pga emas, tana harakatiga, bo‘sh zonalarga, ikkinchi tempga ham javob berishlari kerak bo‘ladi.
Bu faqat markaziy himoyachilar dueli emas. Sangare singari tayanch yarim himoyachi ham Haalandni to‘p bilan uchrashishidan oldin to‘xtatishga urinishda hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Agar u Norvegiya hujumini o‘rtada bo‘g‘ib qo‘ya olsa, Haalandning o‘yinga ta’siri keskin kamayadi.
Norvegiya esa buning farqiga allaqachon borgan. Ularning 4-3-3 tizimi Haaland atrofida ishlaydi: qanotlardan keladigan uzatmalar, pastga tushib, devor bo‘lib o‘ynashi, ikkinchi tempda kelayotgan Sorloth va Nusa uchun bo‘sh zonalar yaratishi – bularning barchasi Kot-d’Ivuar mudofaasini doimiy hushyorlikka majbur qiladi.
Raqamlar nimani aytyapti?
Opta superkompyuteri bu to‘qnashuvda Norvegiyani aniq favorit sifatida ko‘rsatdi: 56,1 foiz g‘alaba ehtimoli. Kot-d’Ivuar g‘alabasi 21,6 foiz atrofida baholanmoqda.
Qolgan 22,3 foiz – qo‘shimcha bo‘limlar va ehtimoliy penaltilar. Ya’ni, modellar buni Norvegiya foydasiga og‘irayotgan o‘yin sifatida ko‘ryapti, lekin eshikni butunlay yopmayapti.
Kot-d’Ivuar uchun bu raqamlar bosim emas, imkoniyat bo‘lishi mumkin. Ular bu turnirda Afrikaning to‘qqiz jamoasidan biri sifatida pley-offga chiqdi. Endi esa, favoritga qarshi maydonga bemalol, yo‘qotadigan narsa kam, yutadigan narsa esa ulkan bo‘lgan holda tushishlari mumkin.
Taktik sahna: taxminiy tarkiblar
Kot-d’Ivuar odatiy 4-1-4-1 tizimida maydonga tushishi kutilmoqda:
- Fofana (darvoza); Doue, Kossounou, Ousmane Diomande, Konan; Sangare; Amad Diallo, Kessie, Oulai, Yan Diomande; oldinda esa yakka hujumchi sifatida Pepe.
Bu shakl ularga markazni to‘ldirish, qanotlardan tezkor chiqish va Pepe uchun bo‘sh zonalar yaratish imkonini beradi. Kessie va Diomande o‘rtada pressingni yo‘lga qo‘yib, tezkor qarshi hujumlar uchun ko‘prik vazifasini bajarishi kerak bo‘ladi.
Norvegiya esa 4-3-3 bilan o‘yinini davom ettirishi kutilmoqda:
- Nyland (darvoza); Pedersen, Ajer, Heggem, Moller Wolfe; o‘rtada Odegaard, Berge, Aursnes; hujum uchligi – Sorloth, Haaland, Nusa.
Bu uchlik Kot-d’Ivuar himoyasi uchun uzluksiz bosim va doimiy qaror qabul qilish majburiyatini anglatadi: Haalandga yopishib qolishmi yoki qanotlarga yordamga chiqishmi?
Tarixsiz raqobat, lekin katta sahnada birinchi sahifa
Bu ikki jamoa hech qachon o‘zaro o‘ynamagan. Birinchi uchrashuv – bir zumda tarixga kiradigan pley-off bahsi.
Kot-d’Ivuar so‘nggi besh Jahon chempionati o‘yinida yevropalik raqiblarga qarshi atigi bir marta g‘alaba qozongan (1 g‘alaba, 1 durang, 3 mag‘lubiyat). Norvegiya esa Afrika jamoalariga qarshi o‘yinlarda deyarli yiqilmaydi.
Ammo bu raqamlar faqat o‘tgan kunlarga tegishli. Dallasda esa hozirgi lahza o‘ynaydi.
Keyingi bekat – Braziliya
Bu o‘yin faqat chorak final sari bir qadam emas. Bu Braziliyaga qarshi sinov yo‘lidagi yagona eshik. Besh karra chempion Yaponiya ustidan so‘nggi daqiqalarda qozonilgan g‘alabadan keyin pley-offga chiqdi va endi navbat Kot-d’Ivuar yoki Norvegiyaga.
Shu bois Dallasdagi bu bahsda xatolik narxi ikki barobar yuqori: Braziliya bilan o‘yin orzusi, Jahon chempionati ertagi, butun avlod xotirasi shu to‘qnashuv natijasiga bog‘liq.
Haaland o‘z orzusini davom ettiradimi yoki Afrikaning yangi to‘lqini, Diomande va jamoadoshlari bilan, turnirni yana bir bor larzaga soladimi?
Javob peshin payti, “Dallas Stadium” osmoni ostida topiladi.


