Koreya futbolchilari jazirama issiq bilan kurashmoqda
Janubiy Koreya professional futbolchilari yozgi mavsumni orqaga qarab emas, titrab eslayapti. Ular maydonda raqib bilan emas, 40 darajadan oshgan jazirama bilan olishganini aytishmoqda. Endi esa futbolchilar bir ovozdan: himoya kuchaytirilishi kerak, deya talab qilmoqda.
Bu talab havodan olingan emas. Korea Pro-Footballers Association (KPFA) o‘tkazgan so‘rovnoma raqamlar bilan gapirdi: K League va WK League klublaridan 536 nafar futbolchi ishtirok etgan tadqiqotda ularning 86,2 foizi issiqda o‘ynash chog‘ida jiddiy jismoniy zo‘riqish sezganini bildirgan. Bu raqamlar oddiy charchoq emas, xavotirli signal.
Maydonda bosh aylanishi odatiy holga aylangan. So‘rovda qatnashganlarning deyarli uchdan ikki qismi – 64,7 foizi – mashg‘ulot yoki o‘yin paytida bosh aylanishidan shikoyat qilgan. 56,6 foiz futbolchi kuchli suvsizlanishdan aziyat chekkan, 13 foizida esa qisqa muddatli hushdan ketish holatlari kuzatilgan.
KPFA prezidenti, sobiq terma jamoa futbolchisi Lee Keun-ho buni ochiqcha “qizil chiroq” deb atadi. Unga ko‘ra, o‘nlab futbolchilarning bosh aylanishi, suvsizlanish va vaqtinchalik hushdan ketishni boshdan kechirayotgani – tizim darajasida chora ko‘rishni talab qiladigan darajadagi ogohlantirish.
Futbolchilar ittifoqi bosimni oshirmoqda
Futbolchilar kasaba uyushmasi endi Korea Football Association (KFA), K League va WK League rahbariyatidan majburiy issiq protokollarini joriy etishni so‘ramayapti, talab qilmoqda. Ularning fikricha, hozirgi himoya mexanizmlari futbolchini yetarli darajada asray olmayapti.
KFA bu e’tirozlarga befarq qarab turgani yo‘q, deya ta’kidladi. Tashkilot Reuters axborot agentligiga yo‘llagan bayonotida futbolchilarning sog‘ligi va xavfsizligi “mutlaq ustuvor” ekanini bildirdi va kasaba uyushmasi ko‘targan masalalarni to‘liq tan olishini qayd etdi.
Amalda esa nimalar qilinmoqda? KFA o‘yinlar taqvimini issiqni inobatga olgan holda o‘zgartirish, uchrashuvlar vaqtida sovitish tanaffuslarini qat’iy qo‘llash ustida ishlayotganini ma’lum qildi. Shu bilan birga, stadionlar bandligi va tig‘iz taqvim kabi amaliy cheklovlar borligini ham yashirmadi. Rasmiylar issiq tufayli yuz berishi mumkin bo‘lgan har qanday hodisani oldini olish uchun sharoitni doimiy kuzatib borayotganini urg‘uladi.
Uch daqiqalik nafas rostlash yetarli emas
Futbolchilarning deyarli yarmi hozirgi sovitish tanaffuslari tizimidan norozi. Amaldagi tartib bo‘yicha, ma’lum harorat chegarasidan oshilganda uch daqiqadan biroz ko‘proq tanaffus beriladi. Issiq asfaltdek qizigan sun’iy gazonda, yuqori ritmdagi o‘yinda bu uch daqiqa ko‘pchilik uchun nafas rostlashga ham yetmayapti.
So‘rovda qatnashganlarning qariyb 90 foizi ekstremal issiq sharoitida o‘yin o‘tkazish tartibini o‘zgartirish tarafdori. Yarimidan ko‘pi kechroq boshlanish vaqtlarini yoqlagan, qolganlari esa issiq bo‘yicha ogohlantirishlar berilgan kunlarda uchrashuvlarni kechiktirish yoki butunlay bekor qilish fikrini qo‘llab-quvvatlagan.
Bu faqat erkaklar futboli muammosi emas. KPFA ayollar bo‘limi aytishicha, WK League futbolchilari ko‘pincha kunning eng issiq paytida, sun’iy qoplamali maydonlarda, konditsionerli kiyinish xonalari bo‘lmagan stadionlarda o‘ynashga majbur bo‘lmoqda. Bu esa xavfni bir necha baravar oshiradi.
KPFA Ayollar prezidenti Ji So-yun vaziyatni keskin tasvirladi: qizib ketgan sun’iy gazonda, bosh ustida qizdirib turgan quyosh ostida o‘ynashni “futbolchini pechga tiqish” bilan tenglashtirdi. U professional beysbol misolini keltirib, bu sport turi jazirama kunlarda o‘yinlarni faol bekor qilayotganini eslatdi va futbol ham “mexanik ravishda qattiq taqvimga yopishib olmasdan”, avvalo futbolchi sog‘lig‘ini birinchi o‘ringa qo‘yishi kerakligini ta’kidladi.
Taqvimni o‘zgartirish vaqti keldimi?
Issiq bo‘yicha bu so‘rov natijalari faqat bir mavsumlik muammo emas, kengroq bahs uchun start nuqtasiga aylandi. KPFA fikricha, natijalar Janubiy Koreya futbol taqvimini butunlay qayta ko‘rib chiqish zaruratini ko‘rsatib turibdi.
Ko‘plab futbolchilar an’anaviy yoz-bahor tizimidan voz kechib, kuz-bahor formatiga o‘tishni qo‘llab-quvvatlamoqda. Ya’ni, eng keskin issiq oylarni chetlab o‘tadigan, sog‘liq uchun xavfsizroq taqvim.
Savol endi birgina: KFA va ligalar bu signalni vaqtida eshita oladimi yoki navbatdagi yozda yana o‘sha manzara takrorlanadimi – issiqdan charchagan, bosh aylanishiga chidab turgan futbolchilar va pechga aylangan maydon?
