KNVB futbolidagi tarixiy burilish: Roberto Martinez bilan uchrashuv
Niderlandiya futboli ostonada turibdi. Yarm asrga yaqin davom etgan an’ana sinish arafasida.
KNVB texnik direktori Nigel de Jong Malagada 53 yoshli ispaniyalik murabbiy Roberto Martinez bilan shaxsan uchrashgani haqida De Telegraaf xabar berdi. Bu oddiy tanlov jarayoni emas, balki federatsiyaning Ronald Koeman o‘rniga munosib voris topish uchun qilingan keskin burilishi. Eng yirik mahalliy nomzodlar navbatma-navbat rad etilgach, KNVB endi chet ellik murabbiy variantini jiddiy ko‘rib chiqmoqda.
Yarim asrlik qoidani buzishi mumkin bo‘lgan tayinlov
Martinez tayinlansa, bu Niderlandiya futbol siyosatida tarixiy hodisa bo‘ladi. Oranjeda so‘nggi marta chet ellik bosh murabbiy sifatida avstriyalik Ernst Happel ishlagan – u 1978 yilda jamoani Jahon chempionati finaliga olib chiqqan. O‘shandan buyon mamlakatdagi eng nufuzli murabbiylik lavozimi faqat niderlandiyaliklarga tegishli bo‘lib kelmoqda.
Endi esa bu devor qulash arafasida.
Martinezning pasporti ispancha bo‘lishi mumkin, lekin KNVB ichida uni “o‘zimizniki”ga yaqin ko‘rayotganlar bor. U Jordi Cruijff bilan yaqin do‘st, Johan Cruijff asos solgan futbol falsafasining ashaddiy tarafdori sifatida tanilgan. Ya’ni, g‘oya darajasida u Niderlandiya maktabidan uncha uzoq emas.
Bosz, Slot, ten Hag – katta nomlar, lekin hammasi chetga chiqdi
Federatsiyaning bu qadar keskin burilishiga sabab ham aniq: yirik niderlandiyalik murabbiylar birin-ketin rad javobini berdi. Peter Bosz, Arne Slot va Erik ten Hag turli professional sabablarga ko‘ra jarayondan chetga chiqdi.
Ayniqsa Slot atrofidagi vaziyat shov-shuvga sabab bo‘ldi. U vatandoshlar terma jamoasini qabul qilish bo‘yicha muzokaralarda bo‘lgan, ammo oxir-oqibat poygadan chiqib ketdi. Ba’zi xabarlarda bu qaror maosh va shartnoma muddati bo‘yicha kelishmovchiliklar bilan bog‘langani aytildi.
Slot esa rasmiy bayonot bilan chiqqan va o‘z pozitsiyasini aniq qilib qo‘ygan: u murabbiy sifatida har kuni futbolchilar bilan maydonda ishlashni afzal ko‘rishini, terma jamoada esa bunday imkoniyat bo‘lmasligini ochiq aytdi. Eng muhim nuqta shuki – u muzokaralar maosh va shartnoma bosqichiga ham yetmaganini ta’kidladi. Demak, gap pulda emas, murabbiylik ritmida.
Ichki variantlar: Reiziger bilan uchrashuv, lekin davomiyliksiz
Martinez nomi kun tartibiga chiqqan bir paytda, KNVB ichki tizimni ham ko‘zdan kechirdi. Nigel de Jong va Clarence Seedorf, professional futbol bo‘yicha direktor Marianne van Leeuwen bilan birga, Amsterdamdagi Okura mehmonxonasida Michael Reiziger bilan uchrashuv o‘tkazdi. Uchrashuv Johan Cruijff Schaal bahsidan (PSV – AZ) biroz avval bo‘lib o‘tdi.
Bu uchrashuv “ichkaridan” murabbiy tayinlash g‘oyasiga jiddiy yondashilganidan darak edi. Ammo hozircha davom bo‘lmadi: xabarlarga ko‘ra, hozirgi Jong Oranje murabbiyi bilan hech qanday keyingi muzokaralar o‘tkazilmagan.
Reiziger varianti shundaycha “muzlatib qo‘yilgan” ko‘rinadi. Bu esa Martinezga bo‘lgan qiziqish qanchalik real ekani haqida ko‘p narsani aytib turibdi.
Van Gaal soyasi va muxlislarning talabi
Bu qidiruv jarayoni shov-shuvsiz kechgani yo‘q. Eng katta bahs – Louis van Gaalning butunlay chetda qolayotgani.
Muxlislar orasida Van Gaalni to‘rtinchi bor terma jamoa boshiga qaytarish haqidagi talab kuchli. U Niderlandiya futbolida ramziy figura, katta turnirlarda o‘zini ko‘p bor isbotlagan murabbiy. Shunga qaramay, xabarlarga ko‘ra, KNVB 75 yoshli mutaxassis bilan umuman bog‘lanmagan.
Bu qaror federatsiya ichidagi yangi yo‘nalishning eng aniq belgilaridan biri bo‘lishi mumkin. O‘tgan davrga qaytish emas, yangi davrni boshlash – hozirgi rahbariyat aynan shuni maqsad qilayotgandek.
Savol ochiq: Oranje boshiga kim keladi?
Hozircha asosiy chiziq aniq: yirik niderlandiyalik nomzodlar chetga chiqdi, ichki yoshlar tizimidagi variantlar ham sust harakatda, Van Gaal esa jarayonga umuman kiritilmagan.
Demak, nigohlar Malagada Nigel de Jong bilan yuzma-yuz gaplashgan ispaniyalik murabbiyga qadalgan. Roberto Martinez – Cruijff falsafasiga yaqin, xalqaro tajribaga ega, lekin baribir chet ellik.
Savol endi bitta: KNVB yarim asrlik an’anani buzib, Oranjeni ispan qo‘liga topshirishga jur’at etadimi yoki bu uchrashuvlar yana bir yo‘qolgan imkoniyat sifatida tarix sahifalarida qoladimi?
