Jurgen Kloppning Germaniya terma jamoasidagi yangi davri
Bir paytlar u Merseysaydda najotkor sifatida qarshi olingandi. Endi esa Jurgen Kloppdan butun millat uchun mo‘jiza kutishmoqda.
Paraguay shokidan keyingi bo‘shliq
O‘tgan oy Klopp Germaniya terma jamoasining Jahon chempionatidan qanday uchib ketganini tomosha qildi – yon chiziqda emas, teleefirda, sharhlovchilar orasida. Paraguayga qarshi penaltilar seriyasidagi kutilmagan mag‘lubiyat nafaqat turnirdagi yo‘lning yakuni bo‘ldi, balki butun tizimni larzaga soldi.
Julian Nagelsmann iste’fo berdi. Nemis futboli esa o‘zini-o‘zi so‘roq qiladigan, “biz kim edik va hozir kim bo‘lib qoldik?” degan savol bilan yuzma-yuz qoldi.
Oradan uch hafta o‘tib, bo‘shliq paydo bo‘lgan joyda endi Klopp turibdi. To‘rt yillik shartnoma, qo‘lida esa – butun boshidan mentalitetni qayta qurish vazifasi. U Euro 2028 va 2030-yilgi Jahon chempionati sari yetaklash uchun tayinlandi. Dastlabki sinov esa 24-sentabr kuni Niderlandiyaga qarshi o‘yinda bo‘ladi.
Klopp bu ishni shunchaki navbatdagi murabbiylik lavozimi sifatida qabul qilmayapti: “Milliy terma jamoa biz nemislarni deyarli hech narsa birlashtira olmaydigan darajada birlashtira oladi. Aynan shuning uchun bu vazifa men uchun alohida”, – dedi u.
Sovrinlar ortidan kelgan mas’uliyat
Klopp allaqachon o‘z davrining eng yirik nemis murabbiylaridan biri sifatida qaraladi. U Liverpool bilan Champions League va Premier League yutdi, Borussia Dortmund bilan ikki bor Bundesliga chempioniga aylandi. Endi esa undan mamlakat ramziga aylangan terma jamoani ko‘tarish talab qilinadi.
DFB uchun Nagelsmann ketgan zahoti asosiy maqsad bitta edi: Kloppni olib kelish. Prezident Bernd Neuendorf buni yashirmadi – u Kloppni “ehtiros, ishonchlilik va odamlarni ilhomlantirish qobiliyatining mujassami” deb atadi va: “U bizning bosh murabbiylik uchun shubhasiz birinchi tanlovimiz edi. Shuning uchun ham uni tinmay izladik”, – dedi.
Endi esa hammasi rasmiy. Klopp 2030-yilgacha mo‘ljallangan shartnomaga imzo chekdi va murabbiylar shtabini o‘zi yaxshi biladigan odamlardan tuzadi: sobiq Liverpool yordamchilari Pep Lijnders va Peter Krawietz uning yonida bo‘ladi.
Nemislar bu uchlikdan Angliyada qilgan ishini takrorlashni kutishmoqda – yiqilgan gigantni yana bir bor tepasiga qaytarish. Kicker o‘tkazgan so‘rovda ishtirok etgan muxlislarning 80 foizi aynan Klopp to‘g‘ri tanlov, degan fikrni bildirdi. Jamoadagi so‘nggi yillardagi eng og‘riqli tanqidlar – g‘alaba mentalitetining yo‘qolishi va muxlislar bilan aloqaning uzilishi. “Mentalitet monstrlari” haqida yillar davomida gapirgan, har bir klubida kult qahramonga aylangan murabbiy uchun bu ayni o‘zi izlaydigan chaqiriqdek ko‘rinadi.
Doppelpass dasturida sobiq Germaniya va Bayern Munich yarim himoyachisi Stefan Effenberg ham aynan shuni urg‘uladi – Klopp “yangi optimizm ruhi”ni olib kirishi mumkinligini aytdi. Borussia Dortmund bosh ijrochi direktori Carsten Cramer esa uning ta’sirini sport chegaralaridan ham kengroq deb biladi: “U bizning futbolimiz va mamlakatimizda hozir yetishmayotgan juda ko‘p narsalarni mujassam etadi”, – dedi u Kicker bilan suhbatda.
Red Bull soyasi va xafa bo‘lgan muxlislar
Biroq bu tayinlov hammaning ham ko‘nglini ko‘tarmadi. Kloppning Germaniyadagi obro‘si 2024-yilda Red Bull global futbol bo‘yicha rahbari lavozimini qabul qilganidan keyin jiddiy zarba yedi. Ko‘plab muxlislar buni sotqinlik sifatida qabul qildi.
Red Bull yillar davomida ko‘p klublilik modeli va Germaniyada muqaddas sanaladigan 50+1 qoidasini amalda chetlab o‘tishi uchun tanqid qilib kelinadi. Shu fon’da iyul oyida paydo bo‘lgan xabarlar – Klopp Germaniya terma jamoasi bosh murabbiyi bo‘lgan taqdirda ham Red Bull brend elchisi bo‘lib qolishi mumkinligi haqidagi mish-mishlar – g‘azab to‘lqinini ko‘tardi.
Sobiq DFB prezidenti Theo Zwanziger Frankfurter Allgemeine gazetasiga bergan intervyusida bunday variantni “mutlaq man etilishi kerak bo‘lgan narsa” deb atadi va Red Bull “sport ichida hokimiyatni qo‘lga kiritmoqchi”, deya ogohlantirdi.
Muxlislar guruhi Unsere Kurve esa DFBni “kapital oldida tiz cho‘kmaslikka” chaqirdi. Guruh vakili Thomas Kessen SID agentligiga: “Uni yana Masih sifatida ulug‘lashdan avval, ayniqsa Dortmund muxlislari orasida qancha ishonchni boy berganini eslashimiz kerak”, – dedi.
Tanqidlar faqat etikaga taalluqli emas. Ba’zilar DFBning Kloppni tanlashdagi shoshqaloqligini ham savol ostiga qo‘ydi. 2014-yilgi Jahon chempioni Bastian Schweinsteiger ARD efirida shunday fikr bildirdi: “Uning birinchi raqamli nomzod ekani ravshan, lekin delegatsiyaning Nyu-Yorkka uchib ketganini ko‘rsangiz, bu biroz shoshma-shosharlikdek tuyuladi. Savol tug‘iladi: ular umuman boshqa alternativlar haqida o‘ylashdimi?”
U yana bir og‘ir fikrni aytdi: Klopp faqat “yamoq” bo‘lishi mumkin, xolos, Germaniyaning muammolari esa oddiygina texnik zonadan ancha chuqurroq ildiz otgan.
Inqiroz tubida turgan gigant
Raqamlar buni tasdiqlaydi. Germaniya erkaklar terma jamoasi o‘n yilliklar ichida ko‘rilmagan pastlikka tushib qoldi – ketma-ket uchta Jahon chempionatida ham guruh bosqichidan keyin yo‘lni davom ettira olmadi.
Ko‘plar, jumladan Kloppning o‘zi ham, muammo faqat bosh murabbiyda emasligini ochiq aytib kelmoqda. U yaqinda MagentaTV bilan suhbatda: “Men ko‘p marta aytganman: gap faqat bosh murabbiyda emas. Umuman olganda nemis futboli burilish nuqtasida turibdi, biz ba’zi fundamental narsalarni o‘zgartirishimiz kerak”, – dedi.
Demak, Klopp uchun bu safar vazifa yanada murakkab: nafaqat taktikani yangilash, balki tizimni qayta qurish, akademiyalardan tortib, eng yuqori darajadagi qarorlar qabul qilishgacha bo‘lgan yo‘lni qayta ko‘rib chiqish.
Niderlandiya bilan boshlanadigan yangi davr
Qayta qurish sentabrda boshlanadi. Nations League doirasida Niderlandiyaga qarshi o‘yin – nafaqat tarixiy raqib bilan duel, balki Klopp davrining birinchi sahifasi bo‘ladi. U yerda birinchi taassurotlar shakllanadi: pressing qay darajada ishlaydi, jamoa qanday nafas oladi, nemis futbolchisining tana tilida yana ishonch paydo bo‘ladimi yoki yo‘q.
Ammo haqiqiy mezon – ikki yildan keyin. Euro 2028, mezbonlar – Buyuk Britaniya va Irlandiya. Turnir taqvimi Klopp uchun ramziy ma’noga ega bo‘lishi mumkin: u yana o‘zining eng buyuk klubiy muvaffaqiyatlari bilan bog‘liq shahar – Liverpoolga qaytishi ehtimoli bor.
Anfield turnir mezbonlari ro‘yxatida yo‘q, lekin Germaniya Evertonning yangi uyi – Hill Dickinson Stadiumda maydonga tushishi mumkin. O‘sha paytga kelib savol bitta bo‘ladi: Merseysaydda najotkor sifatida ulug‘langan murabbiy vatani uchun ham xuddi shunday mo‘jiza yaratishga ulgurdimi yoki yo‘q?
