Johan Manzambi: Jahon Chempionatida Shon-shuhratga Erishgan Yosh Yulduz
Johan Manzambi buni anchadan beri xayolida chizib qo‘ygan edi.
Yana Servette safida yurgan paytlaridayoq uning ko‘z o‘ngida bitta manzil turgan: 2026-yilgi Jahon chempionati. Freiburg bilan debyut qilmasidan, Shveysariya uchun ilk katta terma jamoadagi o‘yinini o‘tkazmasidan oldin ham. Shunchaki “borib kelish” emas, sahnani egallash rejasini tuzgan.
Shu bois u mundialga faqat tarkibga kirish uchun bormadi. 20 yoshli yarim himoyachi bu turnirni o‘zining katta sahnaga chiqish spektakliga aylantirdi.
Yakin qarori va boshlangan portlash
Murat Yakin uni zaxiradan tushirganida va u Bosniya va Gertsegovina darvozasiga dubль urganida, keyingi qaror deyarli aniq bo‘lib qolgandi. Bunday zarbadan keyin uni yana o‘tirg‘izib qo‘yish murabbiy uchun ham, jamoa uchun ham mantiqsiz edi.
Manzambi asosiy tarkibdagi ilk o‘yinida – Kanada qarshisida – bu ishonchni keskin foizlar bilan oqladi: bitta gol, bitta golli uzatma. Keyin esa 1/32 finalda Jazoirga qarshi uchrashuvda jamoasining birinchi goliga pas berdi. Bosim ostida emas, bosimni o‘zi yaratadigan futbolchi qiyofasida.
Kolumbiyaga qarshi 1/8 finalni esa tizzasidagi jarohat sabab o‘tkazib yubordi. Endi esa hamma savol bitta nuqtaga tiqilgan: u chorak finalda amaldagi chempion Argentina qarshisida maydonga tushishga ulguradimi?
Lekin tarix allaqachon yozilib bo‘ldi. Manzambi – statistik ma’lumotlar yuritila boshlagandan beri bir mundialda beshta golli ishtirok (gol yoki assist) qayd etgan eng yosh futbolchi.
Bu faqat kirish qismiga o‘xshaydi. Newcastle United nishoniga aylangan yigit uchun sahifa endi ochilayotgandek.
Yaqin do‘sti Yann Sturm ham shunday deydi: u kelgusi yillarda bu ismni yanada ko‘p eshitishimizga ishonch bildirgan.
Freiburgdagi chanqoqlik
Manzambi ko‘tarilishi shiddatli bo‘ldi. 2023-yilda Servettedan Freiburg tizimiga kelganidan keyin hammasi tezlashdi. Klub ichida esa uni birinchi bo‘lib ajratib ko‘rganlardan biri – o‘sha paytdagi Freiburg II murabbiyi Benedetto Muzzicato.
Bir mashg‘ulot bor edi. Zaxira tarkib bilan o‘tkazilgan, rejalashtirilganidan ham uzoq cho‘zilgan, charchatadigan mashg‘ulot. Hammada bir xil holat – nafas qisilgan, oyoqlar og‘ir. Shunda Manzambi murabbiy yoniga bordi va yana bir bor o‘yin rejasini ko‘rib chiqishni so‘radi. “To‘g‘ri kelmayotgandek”, dedi u.
Bu mayda detal emas. Bu xarakter.
Muzzicato uni shunday ta’riflaydi: u har kuni yaxshiroq bo‘lishni xohlaydi, hatto uni to‘xtatib turishga to‘g‘ri keladigan darajada. Motivatsiya izlashga hojat yo‘q – ichidan yonib turadi.
Shu yondashuv uni Jahon chempionatidan ancha oldin ham skautlar daftariga kiritib qo‘ygandi.
O‘tgan mavsum Freiburg tarixidagi eng yorqin yurishlardan biriga guvoh bo‘ldi: klub ilk bor Europa League finaliga chiqdi. Bu yo‘lda Manzambi markazdagi asosiy dvigatellardan biri bo‘ldi va Rayan Cherki hamda Florian Wirtz izidan borib, turnirning “yilning eng yaxshi yosh futbolchisi” sovrinini qo‘lga kiritdi.
Bu uning asosiy tarkibda to‘liq o‘tkazgan ilk mavsumi edi. Shunga qaramay, 13 ta golli ishtirok yig‘di. Bayern Munich va Braga darvozalariga uzoq masofadan kiritgan gollari esa alohida eslanadi – biri Bundesligada, biri esa Europa League bahsida.
To‘pni olib yurishi, yaqin nazorat, keskin driblinglar, maydonda kutilmagan yechimlar – bularning hammasi ko‘zga tashlandi. Eng qiziq tomoni, u turli ro‘llarda o‘ynab, baribir o‘yin markazida qolishga muvaffaq bo‘ldi. Uning to‘liq potensiali esa, ko‘rinib turibdiki, “box-to-box” yarim himoyachi sifatida ochilishi mumkin.
Raqamlar ham shuni aytyapti.
Raqamlar yolg‘on gapirmaydi
2025-26-yilgi mavsumda Bundesligada o‘z pozitsiyasidagi futbolchilar orasida Manzambi 10 metrdan ortiq “progressive carry” bo‘yicha birinchi bo‘ldi – 116 marta. Zarba bilan yakunlangan olib yurishlar – 13 ta. Uni to‘xtatish uchun raqiblar 78 marta qoida buzishga majbur bo‘ldi – bu ham ligadagi eng yuqori ko‘rsatkichlardan.
Umumiy driblinglar soni bo‘yicha ikkinchi (71), raqib maydon yarmidagi driblinglar bo‘yicha ham ikkinchi (52), to‘pni olib yurib bosib o‘tgan masofa – 2 476 metr. Bu raqamlar qog‘ozda chiroyli ko‘rinishi mumkin, lekin maydonda ular bir narsani anglatadi: raqib uchun tinimsiz xavf.
Manzambi hali tayyor mahsulot emas. Lekin Muzzicato aytganidek, undagi “sog‘lom va ijobiy ichki turtki” uni tinmay oldinga sudraydi. Murabbiy birinchi taassurotini unutmagan: Johan to‘pga ilk tegishidayoq “boshqa” ekanini bilgan.
Tabiiy iste’dod, o‘yinni his qilish, qaror tezligi – bularni yashirishning iloji yo‘q. Eng muhimi, u murabbiylar orzu qiladigan tipdagi futbolchi: savol beradi, tushunishga urinadi, o‘rganishni to‘xtatmaydi.
Newcastle rejasi va bozor o‘yini
Newcastle yozgi oynada aniq yo‘nalishni tanladi: och qolgan, 20 yosh atrofidagi futbolchilar. Rebuild shu atrofida qurilmoqda.
Hoffenheimdan Bazoumana Toure qanotga 43 million funt evaziga olib kelindi. Reims darvozaboni Ewen Jaouen uchun esa taxminan 18,5 million funt to‘landi. Klub endi Ajax markaziy yarim himoyachisi Sean Steur bilan ham kelishuvni yakunlash arafasida – bitim qiymati 23 million funtgacha yetishi mumkin.
Uchalasining yoshi ham 20 va undan kichik. So‘nggi bir yil ichida transfer bozorida bir necha bor rad javobini olgan Newcastle uchun bu futbolchilarning St James’ Parkka kelishni istagani ramziy ahamiyatga ega bo‘ldi.
Savol tabiiy: Manzambi ham shu yo‘ldan boradimi?
Freiburg esa hozir juda qulay muzokara pozitsiyasida. Jahon chempionatidagi o‘yinlaridan so‘ng uning narxi tushmaydi, faqat oshadi. Biroq Newcastle ham moliyaviy qoidalar doirasida yana sarmoya kiritish imkoniyatiga ega – Sandro Tonali’ning Tottenham Hotspurga sotilishi (bonuslar bilan 100 million funtgacha yetishi mumkin bo‘lgan bitim) klubga “nafas olish” uchun joy ochib berdi.
Eng muhim omil shuki, Manzambi uchun bu klub muntazam asosiy tarkib futboliga chiqish maydonchasini ham taklif qila oladi. Uning rivojlanishi uchun aynan shunday platforma kerak.
Kelajakni kutayotgan haftalar
Transfer oynasi fonida Manzambi ham o‘z pozitsiyasini aniq qo‘ygan: u Jahon chempionati tugamaguncha kelajagi haqida qaror qabul qilmaydi. Oynadan oldin u agentini o‘zgartirdi, demak, bu yoz uning karerasida burilish nuqtasi bo‘lishi mumkin.
Shunga qaramay, maydonda u hech narsadan chalg‘imayotgani ko‘rinib turibdi. Bu holat Servette akademiyasida uni tarbiyalagan Luigi Pisino uchun yangilik emas.
Pisino uni “yerda oyoqlari mustahkam turgan” futbolchi deb ta’riflaydi. Kamtarin, qadriyatli, maydondan tashqarida ham, ichida ham. Eng yaqin tayanchlari – katta akasi va otasi. Ular unga bosim o‘rnatmaydi, aksincha, erkinlik beradi. Natijada Johan maydonga chiqqanida bo‘sh, yengil, ijodkor ko‘rinadi. O‘z o‘yinini erkin namoyish etadi.
Newcastle esa bu poygada yolg‘iz emas. Klub bu holatni yaxshi biladi: yaqinda Victor Munoz bo‘yicha kelishuv deyarli yakunlangandek ko‘ringan, ammo so‘nggi daqiqada Liverpool sahnaga chiqib, Osasunadan hujumchini tortib olib ketgandi.
Shu sabab bu safargi ovda ham ehtiyotkorlik bor. Umid bor, lekin ehtirosni nazorat qilishga majbur etadigan darajada ehtiyotkor umid.
Yann Sturm shunday deydi: allaqachon ko‘plab klublar Manzambi bilan qiziqish bildirgan. U esa do‘stiga ishonadi – keyingi qadam qanchalik katta bo‘lishidan qat’i nazar, bu qadam to‘g‘ri bo‘lishiga.
Endi savol bitta: bu keyingi qadamni Johan Manzambi St James’ Park yo‘lagida tashlaydimi yoki Freiburgdagi bu hikoya hali tugamaganmi?
