JJ Gabriel isyoni: Old Trafforddagi tarixiy tun orqasidagi bo‘ron

Old Trafford bu hafta boshqacha shovqinga tayyorlanayotgan edi. EFL Cup uchinchi bosqichida Brighton bilan o‘yin, 15 yoshli JJ Gabriel uchun klub tarixini qayta yozish imkoniyati bo‘lishi kerak edi. Ammo Manchester United ichkarida butunlay boshqa kun tartibi bor: eng yirik iste’dodlaridan biri ketishni xohlayapti.

Klub buni hali hazm qila olmayapti. Bir hafta avvalgina Leighdagi UEFA Youth League uchrashuvida Sabah FK darvozasiga hat-trik, tribunadagi mutasaddilar va murabbiylar uchun bu — “Old Traffordda debyutga tayyor” degan signal edi. Endi esa shoshilish, favqulodda uchrashuvlar, telefon qo‘ng‘iroqlari.

Bosh ijrochi direktor Omar Berrada va sport direktori Jason Wilcox muzokaralarda. Maqsad bitta: 15 yoshli hujumchini fikridan qaytarish. Ammo kayfiyat umidbaxsh emas.

Ishonch sinib bo‘lgan. Gabriel tomoni va klub o‘rtasida “va’dalar buzildi” degan tushuncha ildiz otgan, futbolchining hozirgi darajasi va kelajakdagi marralariga bo‘lgan ishonch esa uning atrofidagilarni qat’iyroq qilmoqda. Bu bo‘shliqni hozir Real Madrid, Barcelona va Paris St-Germain sinchiklab kuzatib turibdi.

“Yevropadagi eng yaxshi 15 yoshli”

Gabriel haqida Angliya elitasi allaqachon xabardor. U o‘tgan mavsum Premier League Under-18’da yilning eng yaxshi futbolchisi bo‘ldi — kampaniya boshlanganda u atigi 14 yoshda edi. Raqamlar o‘zlari gapiradi: Under-18 Premier League’da 23 ta gol, FA Youth Cup’da yana 3 ta. United bilan Under-18 liga kubogi finali, FA Youth Cup finali. Shaxsiy mukofotlar: Premier League Under-18 Player of the Year va United Under-18 Player of the Year.

U balans, tezlik, yaqin nazorat va kuchli zarba uyg‘unlashgan kamyob profil. Bu mavsum yana bir qatlam qo‘shildi — pressingda ishlashga, to‘pni qaytarib olish uchun kurashishga bo‘lgan tayyorgarlik.

Klub ichidagi manbalardan biri yaqinda uni qisqa, ammo aniq ta’riflagan: “Yevropadagi eng yaxshi 15 yoshli.” Bu gap United Under-21s murabbiyi Adam Lawrence mas’uliyatini yanada og‘irlashtiradi.

“Men uchun birinchi narsa — uni buzib qo‘ymaslik,” degan edi Lawrence Sabah FK ustidan g‘alabadan so‘ng. “JJ kabi iste’dod bilan siz uning erkinligi va ijodkorligini bo‘g‘ib qo‘ymaslikni xohlaysiz.”

Bunday iste’dod faqat Manchesterda emas, butun qit’ada radar ostida bo‘ladi. Real, Barcelona, PSG kabi klublar aynan shunday profillarga yillardan beri ov qiladi. Hozir ham xuddi shunday narsa sodir bo‘lyapti.

Shartnomalar, pasport va xavfli sanalar

Unitedning dastlabki ichki pozitsiyasi aniq edi: Gabrielni qolishga ko‘ndirishga harakat qilish. Ularning qo‘lida bitta formal ustunlik bor — futbolchining ro‘yxatdan o‘tishi bu mavsum oxirigacha klubda.

Bu, ayniqsa, ichki raqiblar — boshqa Premier League klublari bilan bo‘ladigan potentsial kelishuvlar uchun vaqt yutadi. Ammo Yevropa gigantlari sahnaga chiqsa-chi?

Gabriel Yevropa Ittifoqi pasportiga ega. Onasi yunon-kipr, otasi esa Republic of Ireland safida ikki marta maydonga tushgan sobiq futbolchi. Bu detal birdaniga huquqiy manzarani o‘zgartiradi.

2016 yilda Sport arbitraj sudi Argentina klubi Velez Sarsfieldning shikoyatini rad etgan edi. Ular 16 yoshli futbolchisini Manchester Cityga o‘tishiga to‘sqinlik qilmoqchi bo‘lishgan, biroq o‘yinchi Argentina-Italiya fuqaroligiga ega bo‘lgani, ya’ni Yevropa Ittifoqi fuqarosi sifatida Yevropa hududida erkin ko‘chish huquqiga ega ekani asos qilib ko‘rsatildi.

West Brom ham bu tizimning og‘riqli tomonini his qilgan. 2019 yilda 16 yoshli Louie Barry Barcelona tomon yo‘l olganida, Fifa West Brom uni rasmiy stipendiya bilan ta’minlamaganini qayd etib, klubga hech qanday kompensatsiya bermagan. West Brom 130 ming yevro talab qilgan edi, ammo Barry atigi olti oydan so‘ng Aston Villa safiga qariyb 1 million funt evaziga o‘tdi.

United uchun eng yomon stsenariy juda aniq: Gabriel 6 oktyabrda 16 yoshga to‘ladi va klubdan bepul ketadi. Bunday holatda, bozor qiymati allaqachon millionlar bilan o‘lchanayotgan iste’dod uchun hech qanday tovon puli yo‘q.

Sancho, Barry, Rogers — tanish ssenariy

Bu hikoya futbol tarixida yangilik emas. Jadon Sancho 17 yoshida Manchester Cityda mashg‘ulotlarga chiqishdan bosh tortib, 10 million funt evaziga Borussia Dortmundga o‘tishni majburlagan. Uning ishonchi bitta fikrga borib taqalgan: Germaniyada u Pep Guardiola qo‘l ostidagidan ko‘ra ko‘proq o‘ynaydi.

Morgan Rogers — yana bir misol. U ham Barry bilan birga 2019 yilda West Bromni FA Youth Cup yarim finaliga olib chiqqan jamoaning a’zosi edi. Uch oy o‘tib, 17 yoshga to‘lgan kuni Manchester Cityga o‘tdi.

Gabriel atrofidagi manbalar o‘tgan yozda United rahbariyati bilan bo‘lgan uchrashuvlarni eslaydi. O‘sha paytda u klubda qisqa muddatli kelajagini bog‘lashga ko‘ndirildi, ammo bu muzokaralarda chizilgan “karera yo‘li” bo‘yicha berilgan va’dalar hozir bajarilmayotgandek ko‘rinmoqda.

U katta jamoa mashg‘ulotlarida ko‘rina boshladi — avval Ruben Amorim, keyin Michael Carrick qo‘l ostida. Ammo o‘tgan mavsum FA Cup doirasida bo‘lishi mumkin bo‘lgan debyut atrofidagi shov-shuvni Under-18 murabbiyi Darren Fletcher sovutdi. Amorim iste’fosidan so‘ng vaqtincha asosiy jamoani ham boshqargan Fletcher bitta fikrni ilgari surdi: Gabriel uchun hali erta.

Yo‘qolgan daqiqalar va o‘sib borayotgan norozilik

Yozda ham Gabriel uchun reja bor edi. U pre-sezon safarlarida ishtirok etishi, asta-sekin katta futbolga kirib borishi kerak edi. Helsinki safarida Wrexhamga qarshi o‘yinni o‘tkazib yuborganiga rasmiy izoh bor edi — mashg‘ulotlarga qaytish sanasi bilan bog‘liq texnik masala.

Keyin esa u deyarli har bir keyingi tarkibda paydo bo‘ldi, lekin maydonda emas. Faqat bir marta, Stockholmda Atletico Madridga qarshi o‘yinda — atigi sakkiz daqiqa.

Shu pallada norozilik urug‘lari sepilgandek. Trondheim safarida Rosenborgga qarshi o‘yinda Carrick 11 ta o‘yinchini zaxiradan tushirdi. Gabriel esa — ikkita maydonga chiqmagan futbolchidan biri. Qizig‘i, o‘sha kuni o‘ynagan besh futbolchi hozir klubni tark etgan — kimidir ijarada, kimidir butunlay sotilgan.

Croke Parkdagi Leeds Unitedga qarshi o‘yinda ham savollarni ko‘paytirdi. Gabriel yana safarda, yana tribuna. Bu orada atigi uch hafta oldin Tottenhamdan kelgan 18 yoshli Tynan Thompsonga 45 daqiqa debyut berildi.

Shunga qaramay, klub ichida kuzga borib Gabriel United tarixidagi eng yosh futbolchi sifatida maydonga tushishi kutilardi. EFL Cup bu uchun ideal maydon bo‘lib ko‘ringan, uchinchi bosqichda esa Old Traffordga Brighton kelishi aniq bo‘lgach, ssenariy yanada real ko‘ringan.

Ammo Champions League taqvimi yana bir eshikni ochgandi. Sabah FK bilan uy o‘yini mavsumdagi eng qulay raqib bo‘lishi mumkin edi. United tanaffusga 3:0 hisobida ustunlik bilan chiqdi, 72-daqiqaga kelib Carrick barcha beshta almashtirish huquqidan foydalandi.

Gabriel esa yana o‘rindiqda qoldi.

Bu safar sabab boshqa: UEFA ro‘yxat qoidalari. 15 yoshli futbolchi faqat A ro‘yxatga kiritilgandagina o‘ynashi mumkin edi. United 25 kishilik limitni to‘ldirgan, ammo bu ro‘yxatda tizzasidan jarohat olib, yanvar oynigacha maydonga tusha olmaydigan Manuel Ugarte ham bor edi. Thompson ham shu ro‘yxatda.

Nega Gabriel yo‘q? Bu savolga klub ichida ham aniq javob yo‘q.

Fizika, falsafa va raqiblar misoli

United murabbiylar shtabi avvalroq Gabriel hali jismonan katta futbolga tayyor emasligini aytgan. Futbolchiga yaqin manbalar bu fikrni rad etadi.

Ular atigi bitta narsa qiladi: atrofga qaraydi. Arsenal o‘tgan mavsum Max Dowmanga 15 yoshida imkon berdi. Bayern Munich Lennart Karlga 17 yoshida debyut yozib qo‘ydi. Bu misollar fonida bitta savol tug‘iladi: nega United o‘zining eng yorqin iste’dodiga shunday ishonch bildirmayapti?

Gabriel uchun eshiklar hozir ham ochiq — Old Trafforddagisi ham, Yevropa bo‘ylab yirik arenalarnikilar ham. Savol boshqa: Manchester United o‘z akademiyasining navbatdagi durdonasini qo‘lida ushlab qola oladimi yoki bu klub uchun Sancho, Barry va boshqalar qatoriga qo‘shiladigan yana bir og‘riqli dars bo‘ladimi?