Jason Wilcox: Manchester Uniteddagi yangi qudrat
Blackburn’ning oltin yillari esga tushsa, ko‘z oldiga odatda Alan Shearer, Chris Sutton, Stuart Ripley keladi. Ammo o‘sha chempionlik jamoasining chap qanotida tinmay ishlagan, ko‘p gapirmaydigan, lekin ishini qilib qo‘yadigan yana bir futbolchi bor edi – Jason Wilcox. Endi esa u Old Trafford’dagi eng muhim qarorlar ortida turgan odam.
Chap qanotdan boshqaruv xonasigacha
Boltonda tug‘ilgan Wilcox Blackburn akademiyasidan o‘tib, asosiy jamoaning yulduziga aylandi. Rovers safida 10 yil ichida 270 dan ortiq o‘yin, 1994-95 mavsumida Angliya chempionligi, uchta England terma jamoasi uchun o‘yin – bu uning futbolchi sifatidagi qisqa, lekin mazmunli tarjimai holi.
U chap qanotdan hujumni o‘tkirlashtirar, Ripley o‘ngda, oldinda esa Shearer va Sutton. Bunday to‘rtlik bilan raqib himoyachilar tinch uxlamasdi. O‘sha yillarning tayanchlaridan biri bo‘lgan sobiq himoyachi Colin Hendry bu zanjirni eslar ekan, aynan qanotlardan kelgan uzatmalar chempionlikni olib kelganini ta’kidlaydi. Wilcox esa o‘sha mexanizmning bejirim, lekin kam e’tirof etilgan tishlaridan biri edi.
2006 yilda u futbolchilikni yakunlaydi. Leeds, Leicester, Blackpooldagi qisqa bekatlar ortidan u maydonni tark etadi. Ko‘pchilik sobiq futbolchilar kabi murabbiylikka shoshilmaydi. Hayotini boshqa tomondan qurib ko‘radi, xususiy biznes bilan shug‘ullanadi. Ammo futbol uni baribir qaytaradi.
2012 yilda Manchester City akademiyasiga murabbiy sifatida qaytadi. U yerda u sekin, lekin qat’iy qadamlar bilan yuqoriga ko‘tariladi: murabbiy, keyin akademiya rahbari, so‘ngra klub tuzilmasidagi muhim lavozimlardan biriga ega bo‘lgan direktor. Akademiyada ishlash unga yangi ko‘z, yangi kasb berdi – futbolchini emas, tizimni ko‘radigan ko‘z.
Southampton bu salohiyatni ko‘rmay qolmadi. 2023 yil yanvarida uni St Mary’sga direktor sifatida olib keldi. U yerda ham uning obro‘si tezda oshdi, sport direktori sifatida ishi yuqori baholandi.
Keyingi qadam esa yanada katta sahnaga olib chiqdi.
2024 yil aprelida u Manchester United’ga texnik direktor sifatida keladi. Oradan ko‘p o‘tmay, Old Trafford’da sport siyosatini belgilaydigan asosiy shaxsga – direktor of football lavozimiga ko‘tariladi. Endi uning so‘zi nafaqat transfer bozorida, balki murabbiy tanlashda ham hal qiluvchi ahamiyatga ega. Ruben Amorimdan keyin jamoani boshqarishga Michael Carrickning tayinlanishida ham aynan Wilcoxning og‘ir so‘zi seziladi.
55 yoshli bu odam endi chiziq bo‘ylab yugurmaydi. U kulisda ishlaydi. Lekin bosim kam emas, balki ko‘proq. Manchester United kabi klubda har bir qaror yoritilgan sahnada qabul qilinadi.
“Kulgich” Wilcox – Hendry ko‘zida
Colin Hendry uchun Wilcox faqat aqlli futbolchi emas, balki kiyinish xonasining ruhini ko‘taradigan odam bo‘lgan. U GOAL bilan suhbatda, IvyBet hamkorligida gapirar ekan, sobiq jamoadoshini shunday tasvirlaydi: teran fikrlaydigan, o‘yinni yaxshi o‘qiydigan, o‘tkir hazil-mutoyibaga ega shaxs.
Hendry uning qanotdagi samaradorligini eslaydi: chapda Jason, o‘ngda Ripley, oldinda Shearer va Sutton. Qanotlardan kelgan to‘p, jarima maydoniga tushgan uzatmalar, to‘g‘ri tanlangan pozitsiyalar – Blackburn’ning chempionlik hikoyasi shundan qurilgan edi.
Hendry bir narsani tan oladi: o‘sha paytda u Wilcoxni kelajakda bunday yuqori lavozimlarda tasavvur qilmagan. Lekin keyingi yo‘lini ko‘rib, ajablanmayapti. Avval biznes, keyin Man City akademiyasi, u yerda o‘sish, akademiya boshlig‘iga aylanish, so‘ng Southampton’ga “headhunt” qilinishi – bularning bari uning tizimli fikrlashi va mehnatini ko‘rsatadi.
Hendry Wilcoxni “komik” deb ham eslaydi. U Ray Harford, Kenny Dalglish, Tony Parkeslarning taqlidlarini zo‘r qilib berar, kiyinish xonasini kulgiga to‘ldirar edi. Jiddiy o‘yinda bunday yengillik ham jamoa uchun zarur. Endi esa o‘sha hazilkash yigit Manchester United’ning eng muhim strategik qarorlarini qabul qilayotganlardan biri.
Zamonaviy futbolning murakkab o‘yini
Wilcox hozir Old Trafford’dagi transfer siyosatini shakllantirayotganlardan. Bunday rol yillar davomida ko‘p bahs, ko‘p tanqid ko‘rdi. Murabbiylar ustidan qaror qabul qiladigan direktorlar, skautlar, analitiklar – zamonaviy futbol boshqaruvining ajralmas qismi.
Hendry bu borada ham o‘z fikrini aytadi: futbol o‘zgardi. Rekrutment – bu alohida kasb. Endi futbolchini tanlash faqat maydondagi mahorat bilan cheklanmaydi. Xarakterni, ijtimoiy hayotni, tarbiyani, o‘tmishdagi ko‘plab detallargacha o‘rganish odatiy holga aylandi. U bunday yondashuvni tushunadi, lekin bitta savolni ochiq qoldiradi: bularning qanchasi aslida o‘sha futbolchining maydondagi o‘yiniga ta’sir qiladi?
Shu bilan birga, u bitta tamoyilni qat’iy himoya qiladi – murabbiy so‘zi. Uningcha, yakshanba kuni jamoani tanlaydigan, chiziq bo‘ylab buyruq beradigan, natija uchun javob beradigan murabbiy tarkibni shakllantirishda albatta ovozga ega bo‘lishi kerak. Ideal olamda murabbiy va sport direktori bir yo‘nalishda ishlaydi, lekin hayotda hamma narsa byudjet, ish haqi, klubning moliyaviy barqarorligi bilan bog‘liq.
Hendry klubni to‘g‘ri boshqarish zaruratini ham tan oladi. Lekin baribir “asosiy odam” – murabbiy – kimni olib kelish, kim bilan ishlashni xohlashini ayta olishi, bu fikr inobatga olinishi lozim, deydi u.
Shu o‘rtada Wilcoxning roli yanada aniqroq ko‘rinadi. U murabbiy va klub o‘rtasidagi ko‘prik. Raqamlar, xarakterlar, byudjet, uzoq muddatli reja – bularning bari uning stolida. Bir paytlar Shearer va Sutton uchun imkoniyat yaratgan futbolchi endi Manchester United kelajagi uchun sharoit yaratmoqda.
Savol esa ochiq qoladi: Old Trafford’dagi bu yangi davrda Jason Wilcoxning qarorlari klubni yana eng yuqori pog‘onaga qaytara oladimi?
