Jahon chempionati: ichkilik va 73 ta hodisa
Jahon chempionati davomida ko‘pchilik muxlislar Angliya terma jamoasining yurishini bayramdek nishonladi. Biroq Thames Valley Police (TVP) hududida kechgan tunlar hamisha ham shunday tinch o‘tmadi. Turnir yakunida politsiya 73 ta futbol bilan bog‘liq hodisani qayd etdi, 12 kishi qo‘lga olindi.
Eng keskin pallalar aniq: Angliyaning chorak final va yarim final o‘yinlari atrofida. Aynan shu kunlarda hodisalar yarmidan ko‘pi sodir bo‘lgan, 10 ta hibs ana shu ikki bahsga to‘g‘ri keladi. Maydonda dramatik lahzalar bo‘lgan bo‘lsa, ko‘chalarda ichkilik va agressiya fonida keskinlik oshgan.
Ichkilik, zo‘ravonlik va shahar markazlaridagi tartibsizliklar
TVP ma’lumotiga ko‘ra, aksariyat hodisalar spirtli ichimlik bilan bog‘liq tartibsizliklar, litsenziyaga ega muassasalardagi zo‘ravonliklar va shahar markazlari hamda boshqa jamoat joylaridagi bezoriliklar atrofida jamlandi. Pablarda to‘lib-toshgan ekranlar, ko‘tarinki kayfiyat, so‘ngra esa chegaradan oshgan hissiyotlar – politsiya uchun tanish manzara.
Superintendent Ade Hall buni qisqa va aniq ta’rifladi: ko‘pchilik muxlislar mas’uliyat bilan nishonladi, lekin chiziqdan o‘tilgan joylarda politsiya aralashdi. Bu Jahon chempionati bo‘lsa-da, ko‘cha va maydon qoidalari baribir o‘z kuchida qoladi.
Shunga qaramay, Operation Aurora deb nomlangan keng ko‘lamli politsiya reydi davomida muhim bir jihat alohida qayd etildi: na nafrat jinoyatlari, na football banning order bilan bog‘liq huquqbuzarliklar, na jiddiy jamoatchilik keskinligi ro‘yxatga olinmagan. Demak, asosiy muammo – ichkilik va shaxsiy agressiya, lekin u keng ijtimoiy ziddiyatlarga aylanmagan.
Turnir soyasida: uy ichidagi zo‘ravonlik
Eng og‘riqli raqamlar esa stadiondan yiroqda. TVP 12 ta uy ichidagi zo‘ravonlik holatini bevosita turnir bilan bog‘ladi. Bu – barcha futbolga aloqador hodisalarning 16 foizi. Televizor qarshisidagi o‘yin, ichkilik, asab, mag‘lubiyat yoki haddan tashqari hayajon – natijada eng yaqin odamlarga nisbatan zo‘ravonlik.
TVPning uy-ichki zo‘ravonlik va ta’qib bo‘yicha yetakchisi Detektiv superintendent Holly Stockwell turnir chog‘ida bir qator shunday holatlar qayd etilganini ta’kidladi. Ularning fikricha, bu epizodlar bevosita Jahon chempionati bilan bog‘liq bo‘lgan: o‘yin kuni, natija, ichkilik – hammasi bir zanjirning bo‘g‘inlari sifatida ko‘ringan.
Politsiya faqat hibslar bilan cheklanib qolmadi. Xodimlar jabrlanganlarni qo‘llab-quvvatlash va himoya qilish ustida ishladi, xavf ostidagi shaxslar uchun manzilli profilaktika va farovonlik tekshiruvlarini o‘tkazdi. Turnir davomida ularning maqsadi bitta edi: xavfi yuqori bo‘lgan uylarni nazoratdan chetda qoldirmaslik.
Stockwellning pozitsiyasi aniq: Jahon chempionati tugadi, lekin uy-ichki zo‘ravonlikka qarshi kurash to‘xtamaydi. Futbol bo‘yicha yirik turnirlar o‘tib ketadi, statistik jadval yangilanadi, Angliya navbatdagi saralash bosqichiga qarab yo‘l oladi. Savol esa ochiq qoladi: keyingi yirik turnir kelganida, bu raqamlar o‘zgaradimi yoki yana shu manzara takrorlanadimi?
