Irlandiya futboli bosimi ostida: John Martin o‘yinchilarni himoya qilishga chaqiradi
Irlandiya futboli hozir maydondan tashqarida ham keskin bahs markazida. Gap UEFA Nations League doirasida Isroilga qarshi kuzgi uchrashuvlar haqida ketmoqda. FAI Director of Football John Martin bu o‘yinlar bo‘yicha qaror qabul qilinganini tan oladi, lekin bir narsani qat’iy ta’kidlaydi: bu mas’uliyat futbolchilarning yelkasiga yuklanmasligi kerak.
“Qarorni biz qildik, o‘yinchilar emas”
Heimir Hallgrimsson boshqarayotgan Republic of Ireland sentyabr oyining 27-kunida Debrecen (Vengriya) shahrida Isroilga qarshi “safardagi” o‘yinni o‘tkazishi, 4-oktabrda esa Backa Topola (Serbiya)da “uy” uchrashuviga tushishi rejalashtirilgan.
Iyul oyida o‘tkazilgan favqulodda umumiy yig‘ilishda FAI delegatlari Nations League doirasidagi bu ikki o‘yinni o‘tkazish qarorini 68 foizga 32 foiz nisbatida ma’qulladi. Shunga qaramay, bosim to‘xtagani yo‘q: jamoa ham, assotsiatsiya ham bo‘ykot chaqiriqlari ostida qolmoqda.
Martin esa bu bosimning manzilini aniq ko‘rsatib qo‘ydi.
“Bu o‘yinchilar uchun juda og‘ir, chunki kimdir: ‘hammasi baribir o‘yinchilarga tushyapti’, degan edi. Performance muhitida hammasi oxir-oqibat o‘yinchiga kelib taqaladi. Lekin bu safar qaror o‘yinchilarga tegishli emas,” — deydi u mazmunan. “Bu assotsiatsiya, kengash va ijroiya tomonidan qabul qilingan qaror. Bunday qarorni men va [FAI CEO] David Courell qildik, o‘yinchilar emas.”
Martin uchun asosiy chiziq aniq: futbolchilarni himoya qilish, ularni siyosiy va axloqiy bahslarning markaziga tortmaslik.
“Biz o‘yinchilarni himoya qilishimiz, ularni asrashimiz kerak. Ular tanqid nishoniga aylanadigan vaziyatga yo‘l qo‘ymasligimiz lozim. Menga ham, David’ga ham tanqid bo‘lishi mumkin, bu normal. Lekin o‘yinchilar emas.”
O‘ynashni istamaydi, lekin jazodan qo‘rqadi
Martinning o‘zi bu o‘yinlarni xohlayotgani yo‘q. Buni yashirmaydi ham. Lekin u UEFA tomonidan kutilishi mumkin bo‘lgan sanksiyalar Irlandiya futboli uchun yanada og‘ir zarba bo‘lishidan xavotirda.
“Biz hammamiz bir narsada kelishganmiz, assotsiatsiya ham ochiq aytgan: bu o‘yinlarni o‘ynashni istamaymiz. Haqiqat shuki, men ham bu o‘yinlarni o‘tkazishni xohlamayman,” — deydi u mazmunan. “Lekin bu qaror Irlandiya futboliga qanday ta’sir qilishini ham o‘ylash kerak. ‘Umuman o‘ynamaylik’, degan fikrlar bilan mana shu yerda farq qilamiz.”
Uning pozitsiyasi keskin: prinsip va amaliyot to‘qnash kelgan joyda u tizimni tanlayapti.
“Men o‘yinlarning o‘tkazilishi — Irlandiya futboli manfaatlari uchun, deb hisoblayman,” — deya izohlaydi u.
FAI allaqachon keskin choralar ko‘rgan: sentyabrdagi uchrashuvga Irlandiya muxlislari uchun chiptalar sotilmaydi, “uy” o‘yini esa butunlay yopiq eshiklar ortida o‘tkaziladi. Debrecen’dagi o‘yinda esa stadionda faqat Isroil muxlislari bo‘ladi. Bu ham muhitni yumshatmaydi, lekin xavfni nazorat qilishga urinish.
Har bir futbolchi o‘zi tanlaydi
Martinning so‘zlariga ko‘ra, o‘yinchilarga bitta qat’iy talab qo‘yilmaydi. Ularning har biri Isroilga qarshi ikki o‘yinda maydonga tushish-tushmaslik bo‘yicha shaxsiy qaror qabul qiladi.
“Bu futbolchi uchun shaxsiy tanlov,” — deydi u mazmunan. “Bizda ajoyib murabbiy — Heimir bor, u bu jarayonni boshqaradi. Har bosqichda o‘yinchini asrashimiz kerak. Aslida, har doim shunday bo‘lishi kerak. O‘yinchini hech qachon unutmaslik kerak.”
U biladi: baribir ko‘z o‘yinchilarda bo‘ladi. Ular maydonga tushadi, kameralar ularni ko‘rsatadi, bahs yana ularga qaytadi.
“Bu juda qiyin bo‘ladi, chunki tabiiy ravishda hammasi oxir-oqibat ularga kelib taqaladi — ular maydonda bo‘lgani uchun. Lekin men odamlar tushunishiga umid qilaman: ular assotsiatsiya qaroriga ergashyapti, o‘zlari markazda turishni istab, bosh rolni olayotgani yo‘q.”
Shamrock Rovers atrofidagi savollar
Martin uchun bosim faqat Nations League bilan cheklanmayapti. The Sunday Times xabariga ko‘ra, FAI hozir Shamrock Rovers futbolchilari Michael Noonan va Alex Noonan bilan bog‘liq uchinchi tomon egaligi (third-party ownership) bo‘yicha ehtimoliy qoidabuzarliklarni tekshirmoqda.
Bu voqealar sodir bo‘lgan paytda Martin aynan Rovers CEO sifatida ishlagan. Endi esa u FAI tarkibida, ya’ni tekshiruvni o‘tkazayotgan tashkilotda faoliyat yurityapti. Manfaatlar to‘qnashuvi haqidagi savollar tabiiy paydo bo‘ldi, lekin u o‘z lavozimidan vaqtincha chetlatish haqida gap bo‘lganini qat’iyan rad etadi.
Martin bu ish bo‘yicha tekshiruv guruhiga kirmaydi. FAI vazifasi — FIFA qoidalari buzilgan-buzilmaganini aniqlash.
Yil boshida Michael Noonan’ning onasi agentlik kelishuvlari bo‘yicha English FAga shikoyat qilgani tasdiqlangan edi. Shundan so‘ng Shamrock Rovers ikki kelishuv yuzasidan FIFA bilan birga ishlayotganini ma’lum qildi va klubning o‘zi tekshiruv markazida emasligini ta’kidladi.
Ish hozir FAIga qaytarilgan, Irlandiya futboli bosh tashkiloti esa holatni to‘liq aniqlashtirish uchun hujjatlar yig‘moqda.
Martin esa Tallaght Stadium davrini xotirjam eslaydi.
“Shamrock Rovers davrim bo‘yicha o‘zimni juda xotirjam his qilaman, hatto juda mamnunman,” — deya ta’kidlaydi u mazmunan. U hozircha tafsilotlarga kirishni istamaydi, lekin xavotir yo‘qligini qayta-qayta urg‘ulaydi.
Savolga: “Lavozimdan vaqtincha chetlatish haqida so‘rov bo‘ldimi?” — deganda, javobi qisqa va keskin: “Mutlaqo yo‘q.”
U o‘zini tutishini alohida tilga oladi: klubga nisbatan ham, qonuniy jarayonlarga nisbatan ham “nihoyatda hurmatli va professional” bo‘lib qolishini aytadi.
“Irlandiya futboli uchun bir-birimiz haqida omma oldida salbiy gapirishning foydasi yo‘q, bu o‘yin haqidagi tasavvurni yemiradi,” — degan ruhda fikr bildiradi u. “Men tabiatan ijobiyman. Klub haqida faqat yaxshi gaplarim bor. Bu vaziyat haqida hozir gapira olmayman. Lekin hech qanday tashvishim yo‘q.”
Irlandiya futbolida hozir ikkita front bor: maydonda — Isroilga qarshi o‘yinlar, kabinetlarda — Shamrock Rovers ishi. Savol esa ochiq: bu bosim ostida tizim o‘z futbolchilarini haqiqatan ham himoya qila oladimi?
