Iraola safari: Liverpulning yangi davri Amerikada qanday boshlandi
Andoni Iraola boshchiligidagi ilk yozgi safar Liverpul uchun uch xil shahar, uch xil kayfiyat va bitta aniq xulosani berdi: bu jamoa hali yo‘l boshida. Nashville va Nyu-Yorkda g‘alabalar, Chikagoda esa 4:2 hisobidagi mag‘lubiyat. Raqamlar sovuq, lekin ular ortida qaynab turgan jarayon bor.
Reja bor, lekin vaqt kam
Leedsga qarshi o‘yin aynan shuni ko‘rsatdi. Birinchi bo‘lim – turnening eng yaxshisi. Oldinga bosuvchi, agressiv pressing, yulduzlar qaytishi bilan tezlik oshgan, raqibni bo‘g‘ib qo‘yadigan futbol. Iraola qanday jamoa qurmoqchi ekanini shu 45 daqiqada aniq ko‘rish mumkin edi.
Keyin esa eski balolar qaytdi. Standart vaziyatlardagi beparvolik, diqqat susayishi, almashtirishlardan keyingi tartibsizlik – o‘tgan mavsumdan tanish og‘riqlar. Murabbiy uchun yoqimsiz, lekin foydali ogohlantirish.
Eng qizig‘i, Iraola hali hatto asosiy ustunlar bilan to‘liq ishlashga ham ulgurmagan. Virgil van Dijk, Cody Gakpo, Alisson, Alexis Mac Allister va yangi kelgan Víctor Muñoz bilan u hozirgacha uchrashmadi ham. Devor bo‘lib turgan futbolchilar bilan ilk muloqot AXA bazasida, chorshanba kuni bo‘ladi. Chikagodan tungi parvozdan keyin ularga ozgina dam berildi, xolos.
Mac Allister esa Jahon chempionatidagi yuklamalardan so‘ng hali qaytmaydi. Oldinda uch haftadan kam vaqt, atigi ikki o‘rtoqlik uchrashuvi – u ham bo‘lsa Anfieldda Como bilan dubl. Shundan so‘ng Liverpul Premier League mavsumini Newcastle maydonida ochadi. Iraola o‘zi ham tan oldi: “Birinchi kunda hammasi ideal bo‘ladi, hamma joyiga tushadi, desam edi. Lekin ehtimol bunday bo‘lmaydi.”
Reja bor. Ammo soat shafqatsiz ishlayapti.
Yangi bosh murabbiyga hali yetarlicha yordam berilgani yo‘q
Safar davomida Iraola deyarli yarim jamoasiz ishlashga majbur bo‘ldi. Sakkiz nafar futbolchi Jahon chempionatidan keyingi ta’til tufayli, yana olti nafari jarohatlar sabab yo‘q edi. Ulardan biri – AQShda jarohat olgan Joe Gomez.
Yana 14 nafar asosiy futbolchi bilan bu tajriba butunlay boshqacha ko‘rinish olishi aniq edi. Shunga qaramay, hatto barcha sog‘lom bo‘lganda ham tarkibdagi bo‘shliqlar ko‘zga tashlanadi.
Mohamed Salah bilan xayrlashuv mart oyida e’lon qilingan, shartnomani bir yil oldin bekor qilish bo‘yicha muzokaralar undan ham avval boshlangan. E’lon qilingandan beri besh oy o‘tdi, ammo uning o‘rniga hali hech kim kelgani yo‘q. Bunday darajadagi bo‘shliqni cho‘zish – maydonda ham, kiyinish xonasida ham xavfli tajriba.
Conor Bradleyning jiddiy tizza jarohati o‘ng qanot himoyasini yanada yupqalab qo‘ydi. Akademiya mahsulotlari – Jérémy Jacquet va Giovanni Leoni atrofida katta umidlar bor. Leoni tizza payi uzilishi jarohatidan tiklanar ekan, jismonan mutlaqo boshqa futbolchiga aylangani aytiladi. 18 yoshli Ifeanyi Ndukwe va Mor Talla Ndiaye ham AQShda o‘zini yomon ko‘rsatmadi.
Ammo Premier League tajribasi? Ayniqsa markaziy himoyada bu juda seziladi. Ndukwe esa post-Brexit mehnat ruxsatnomasi qoidalari sabab bu mavsumda umuman o‘ynay olmaydi. Gomezning jarohatlar tarixi esa uni to‘rtlikdagi barqaror variant emas, sog‘lom bo‘lsa “bonus” sifatida ko‘rishga majbur qiladi.
Iraola qanot hujumchilarini ikkala tomonda ham o‘ynatishni yoqtirishini, o‘yin davomida ularni joyini almashtirishning afzalliklarini tushuntirdi. Ammo hatto Paris Saint-Germaindan Bradley Barcola olib kelingan taqdirda ham Liverpulning o‘ng tomoni mavsum davomida muammo bo‘lib qolishi ehtimoli baland.
Nyoni: imkoniyatni ushlagan yigit
Safarda yoshlar tarkibiga tayanish majburiyatga aylandi, lekin Iraola mashg‘ulotlar va o‘yinlarda ko‘plab iqtidorlar darajasidan chin dildan ta’sirlandi. Ndukwe, Talla Ndiaye, Lewis Koumas, Kieran Morrison, Luke Chambers – barchasi o‘zini ko‘rsatdi.
Ammo hech kim Nyoni kabi birinchi jamoaga da’vosini kuchli qo‘ymadi. Har bir o‘yinda u bo‘y-basti, ishonchi va ta’sirini oshirib bordi.
19 yoshli Nyoni va Rio Ngumoha o‘tgan mavsum Arne Slot davrida ham doimiy ravishda katta jamoa bilan bo‘lgan. Biroq farq katta: Ngumoha Premier League doirasida 19 ta o‘yinda maydonga tushdi, beshta o‘yinda asosiy tarkibda. Nyoni esa atigi olti liga uchrashuvida zaxiradan tushish bilan cheklangan.
AQShdagi ko‘rinishidan so‘ng bu nisbat o‘zgarishi tayin. Markaziy yarim himoyachi Iraolaning “iloj boricha tezroq oldinga pas berish” talablari bilan darhol til topishdi. Bosim ostida ham, o‘ziga joy yaratib, aqlli harakatlar bilan ham yechim topdi.
Leedsga qarshi Florian Wirtzning goliga olib kelgan hujumdagi uning uzatmasi – turnening eng nafis lahzalaridan biri. Bu epizod butun safardagi hissasiga monand edi.
Leeds uchrashuvidan keyin Nyoni yozni o‘zi uchun hal qiluvchi davr sifatida ko‘rganini aytdi, yaxshilanishi shartligini bilganini ta’kidladi. So‘zida turdi. Endi esa Iraola rejalarida u qat’iy o‘rin egallagan.
Jones imkoniyatni boy berdi
Curtis Jones uchun esa bu safar umuman boshqacha ohangda o‘tdi. Salahning mashhur iborasini ishlatadigan bo‘lsak, u ba’zan “ichkaridan ko‘ra tashqariga yaqinroq” ko‘rindi. Shartnomasining so‘nggi 12 oyi, Inter tomonidan qiziqish kuchayib borayotgani fonida bu hissiyot yanada keskinroq sezildi.
Nyoni va Dominik Szoboszlai tezda Iraolaning markaziy yarim himoyachidan kutadigan talablari bilan moslashgan bo‘lsa, 25 yoshli Jones buni qila olmadi. Ayniqsa Leedsga qarshi ikkinchi bo‘limda maydonga tushgach qiynaldi, ritmni ushlay olmadi, pressingda ham, to‘p bilan ham ishonchsiz ko‘rindi.
Ammo uning obro‘siga eng katta zarba – Wrexhamga qarshi o‘yinda sardorlik kamari atrofidagi kichik, ammo ko‘zga tashlangan epizod bo‘ldi. Szoboszlai kamarni olganida Jonesning norozilikka yaqin, mayin bo‘lsa-da, jahl aralash reaksiyasi unga foyda keltirmadi.
Sunderlandga qarshi ilk o‘yinda Gomez maydonni tark etganda ham kamarning Jonesga emas, Roma safaridan qaytgan, zaxira chap qanot himoyachisi Kostas Tsimikasga berilgani ko‘p narsani anglatadi. Bolaligidan Liverpul muxlisi bo‘lgan, safarda tajribaliroq futbolchilardan biri sifatida Jonesning bundan ranjishi tabiiy. U, Szoboszlai va Tsimikas keyingi kunlarda vaziyatni hazil bilan yumshatishga urindi, ijtimoiy tarmoqlarda bo‘rtirilgan shov-shuvni pasaytirishga harakat qildi.
Biroq Chikagoda Iraola bilan bo‘lgan suhbatda u jamoaviylik, kollektiv ruhni qayta-qayta urg‘ulagan bir paytda, Jonesning shaxsiy reaksiyasi murabbiyning qurmoqchi bo‘lgan madaniyatiga zid tarzda esda qoldi.
Szoboszlai: yulduz, yetakchi, kelajakdagi sardor o‘rinbosari
Salah, Andy Robertson, Van Dijk va Alisson yo‘qligida, o‘tgan mavsumning eng yaxshi futbolchisi sifatida Dominik Szoboszlai AQSh bo‘ylab Liverpul yuziga aylandi. Har bir maydonga chiqishi, har bir teginishi – tribunalarni portlatdi. Media uchun ham aynan u asosiy qahramon edi.
Iraola uchun esa undan ham muhimi bor edi: Szoboszlai mashg‘ulotlarda ham, ichki muhitda ham yetakchilikni o‘z zimmasiga oldi. Tarkibning umumiy tajribasi past bo‘lgan bir paytda uning maydondagi va maydondan tashqaridagi ohangi juda muhim bo‘ldi.
Yangi besh yillik shartnoma imzolab, klubga uzoq muddatli sodiqligini ko‘rsatgan 25 yoshli hujumkor yarim himoyachi endi nafaqat ijrochi, balki tuzilayotgan yangi ierarxiyaning markazida turibdi. Salah va Robertson ketishi bilan bo‘shagan sardor o‘rinbosarligi uchun u eng tabiiy nomzodlardan biri bo‘lib turibdi.
Iraola uchun bu safar yakunda mag‘lubiyat bilan tugagan bo‘lishi mumkin. Ammo Nashville, Nyu-York va Chikagodagi uchrashuvlar yangi Liverpulning yo‘nalishini chizib berdi: tezlik, jasorat, yoshlar, lekin hali to‘liq shakllanmagan karkas. Endi savol bitta: Premier League startiga qadar bu karkasni mustahkamlashga vaqt va resurs yetadimi?
