Infantino va Trump: Futboldagi siyosiy aloqalar
FIFA prezidenti Gianni Infantino AQSh Kongressi diqqat markazida. Unga Vakillar palatasining Sudyalar qo‘mitasi oldida ko‘rsatma berish taklifi yuborildi: maqsad – uning AQSh prezidenti Donald Trump bilan munosabatlari qanchalik chuqur ekanini ochib berish.
Bu aloqa yangilik emas. Infantino va Trump o‘rtasidagi yaqinlik yillar davomida futbol sahnasidan tashqarida ham sezilib kelgan. Ammo siyosat va futbol chizig‘i shu qadar qorishib ketdiki, endi bu munosabat Kongress darajasida tekshirilishi talab qilinmoqda.
Trump’ga mukofot, Trump Tower’dagi ofis va o‘zgargan qur’a
Infantino o‘z davrida Trump’ni bir necha bor alohida maqomda ko‘rsatgan. U birinchi marta berilgan FIFA Peace Prize’ni Trump’ga topshirdi. Shundan keyin FIFA rahbarining Nyu-Yorkdagi Trump Tower binosida ofis olgani ham katta rezonans uyg‘otgan edi.
Shu bilan tugamadi. Jahon chempionati qur’asi an’anaviy joylardan ko‘chib, Vashingtondagi John F. Kennedy Center sahnasiga ko‘chirildi. Bu maskan ham Trump jamoasi nazoratiga o‘tgan paytga to‘g‘ri kelgani savollarni yanada ko‘paytirdi.
Bu qarorlar ketma-ketligi futbol boshqaruvida Oq uy ta’siri bor-yo‘qligi haqidagi bahslarni kuchaytirdi.
Balogun ishi – chiziqdan o‘tgan lahza
Taranglik ayniqsa yozgi Jahon chempionati paytida cho‘qqiga chiqdi. Trump Infantino bilan bog‘lanib, USMNT hujumchisi Folarin Balogun’ga berilgan diskvalifikatsiyani bekor qilishni so‘radi. Bu so‘rov bajarildi.
Natija – maydonda emas, kabinetlarda portlagan mojaro. Norvegiya futbol federatsiyasi, allaqachon Infantinoning faol tanqidchilaridan biri sifatida tanilgan tashkilot, bu bo‘yicha rasmiy shikoyat yubordi. Ular uchun bu holat FIFA rahbariyati va AQSh siyosati orasidagi chiziq butunlay o‘chib ketayotganining navbatdagi isboti edi.
Raskin zarbasi: “Bu oddiy kelishuv emas”
Endi sahnaga Vakillar palatasidagi eng faol demokratlardan biri – Jamie Raskin chiqdi. U Infantinoga ochiq xat yo‘llab, Sudyalar qo‘mitasi oldida rasmiy intervyu berishni so‘radi. Savol aniq: Trump bilan munosabatlar qanchalik chuqur, qanchalik tizimli va qanchalik manfaatli bo‘lgan?
Raskin xatida bir fikrni keskin ohangda ta’kidlaydi: bu “quid pro quo” – ya’ni “sen menga, men senga” tamoyilidagi bitim – “jabrlanuvchisiz jinoyat emas”. Unga ko‘ra, bundan amerikaliklar zarar ko‘rmoqda.
U FIFA’ni Trump ma’muriyati bilan yaqinlashgach, o‘zini “imtiyozli” his qilib, Jahon chempionati chiptalari va xizmatlarida noqonuniy narx oshirish va aldamchi savdo usullaridan foydalanganlikda ayblaydi. Raskin nazarida, bu oddiy biznes emas, balki siyosiy homiylik soyasida yurayotgan tajovuzkor tijorat siyosati.
“Ochiq pora” va Blatter soyasi
Raskinning maktubi ohangida bir ism alohida seziladi – Sepp Blatter. U Infantino va Trump o‘rtasidagi aloqalarni aynan Blatter davridagi korrupsiya ishlariga qiyoslaydi.
Maktubda FIFA manzili tomon “ochiq pora” haqidagi ayblovlar yo‘llangan. Raskin amerikaliklar Jahon chempionati bilan bog‘liq “haddan tashqari moliyaviy sxemalar” orqali “aldangan va manipulyatsiya qilinganini” yozadi. Bu masalalar bo‘yicha Nyu-Jersi shtati bosh prokurori Jennifer Davenport tomonidan tergov davom etayotgani eslatib o‘tiladi.
Xat Infantino uchun ogohlantirish sifatida ham yozilgan: Trump ma’muriyati yoki uning inauguratsiya qo‘mitasi bilan bog‘liq barcha yozishmalar, FIFA xodimlari va Oq uyga aloqador shaxslar o‘rtasidagi har qanday aloqa saqlab qolinishini talab qiladi. Ustiga ustak, Infantino Kongressga yozib olinadigan intervyu uchun kelishi so‘ralgan.
Siyosiy kuch muvozanati: hozircha ramziy bosim
Shunga qaramay, bugungi real siyosiy manzara Raskinning qo‘lini bog‘lab turibdi. Demokratlar Vakillar palatasida ozchilikda, demak, u hozircha Infantino, FIFA yoki Trump’ga qarshi majburiy choralar ko‘ra olmaydi.
Hamma nigohlar noyabr oyidagi oraliq saylovlarga qadalgan. Agar demokratlar ko‘proq o‘rin olsa, Raskin Sudyalar qo‘mitasida ovoz ko‘pchiligiga tayana oladi va shunda bu ish rasmiy surishtiruvga aylanishi mumkin. Shunda futbol siyosati haqidagi savollar oddiy xatlardan Kongress eshituvlariga ko‘chadi.
Bu fon’da 2031 yilgi Women’s World Cup mezbonligini taqsimlash jarayoni ham alohida e’tiborga tushmoqda. Musobaqa AQSh, Meksika, Kosta-Rika va Yamayka hamkorligida o‘tkazilishi kutilayotgani korrupsiya va siyosiy ta’sir haqidagi savollarni yanada kuchaytirishi aniq.
Oq uy javobi: keskin himoya va 2026 yilga ishora
Raskinning hujjati e’lon qilingach, Oq uy jim qolmadi. The Athletic so‘rovi asosida Oq uy vakili Davis Ingle keskin bayonot bilan chiqdi.
U Jamie Raskin shaxsiga o‘tib, uni haqoratli ta’riflar bilan ataydi va Trump’ni “tarixda hech bir prezident uddalay olmagan ishni bajargan” lider sifatida ko‘rsatadi. Inglega ko‘ra, 2026 yilgi FIFA World Cup AQSh uchun ulkan iqtisodiy sakrash bo‘lgan: milliardlab dollar daromad, mezbon shaharlar uchun kuchli iqtisodiy turtki, millionlab muxlis va sportchilar uchun “xavfsiz va silliq” turnir tajribasi.
Oq uy versiyasida bu musobaqa “tarixdagi eng buyuk va eng muvaffaqiyatli sport tadbirlaridan biri” sifatida talqin qilinadi. Ya’ni, siyosiy bosim va korrupsiya haqidagi savollarga javob o‘rniga, Trump davridagi futbol muvaffaqiyati va iqtisodiy raqamlar oldinga suriladi.
Savol ochiq: futbol siyosatining chegarasi qayerda?
Hozircha Infantino bu chaqiriqqa qanday javob berishi noma’lum. U Kongressga boradimi? Yoki FIFA yana bir bor yopiq eshiklar ortida qoladimi?
Bitta narsa aniq: Jahon chempionati mezbonligi, FIFA qarorlari va Oq uy bilan aloqalar endi faqat futbol sahnasining ichki mavzusi emas. Bu – AQSh siyosiy maydonida ham, xalqaro futbol hamjamiyatida ham eng ko‘p muhokama qilinadigan frontlardan biriga aylangan.
Va savol shunday: keyingi Jahon chempionatlari sahnasida hakam hushtagi qanchalik baland eshitiladi – siyosiy kulislar shovqinidan ustun keladimi? Yoki endi katta futbolni tushunish uchun, avval siyosiy jadvalni o‘qish shart bo‘lib qoladimi?
