Infantino uchun saylov poygasi: Angliya va Uels qaror berdi
FIFA prezidenti Gianni Infantino atrofidagi bosim har kuni kuchayib bormoqda. Endi unga eng yirik va ta’sirli uyushmalardan biri — England’s Football Association ham orqa o‘girishga tayyor.
Uels allaqachon o‘z so‘zini aytgan, endi navbat Angliyaga kelgandek. Masala oddiy saylov kampaniyasi haqida emas, jahon futbolining boshqaruvi va ishonch inqirozi haqida ketmoqda.
4,2 milliard dollarlik reja qulagan kun
Hammasi FIFA’ning yangi tijorat tuzilmasiga taxminan 20 foizlik ulushni xususiy investorlar qo‘liga topshirish rejasidan boshlandi. Bu sxema Jahon chempionati va boshqa musobaqalarni qamrab oladigan yangi subyekt orqali 4,2 milliard dollargacha mablag‘ jalb qilishni ko‘zlagan edi.
Lekin bu g‘oya keskin qarshilikka uchradi. Konfederatsiyalar, assotsiatsiyalar, manfaatdor tomonlar — ko‘plab ovozlar bitta nuqtada jamlandi: bunday darajadagi tijoratlashtirish futbolning o‘ziga zid, boshqaruv jarayonlari esa yetarlicha shaffof emas.
Natija aniq bo‘ldi. Juma kuni FIFA bu tashabbusni ortga qaytarishga majbur bo‘ldi. Reja bekor qilindi, lekin savollar qolib ketdi. Aynan shundan keyin e’tibor Infantino kelajagiga o‘tdi.
Uels birinchi bo‘lib chiziqni kesib o‘tdi
Birinchi ochiq siyosiy zarbani Wales Football Association berdi. Ular rasmiy bayonot bilan chiqib, Infantino nomzodini endi qo‘llamasligini ma’lum qildi.
“Football Association of Wales shu bilan 2027–2031 yillarga mo‘ljallangan FIFA prezidenti lavozimiga qayta saylanish uchun Gianni Infantino nomzodini qo‘llab-quvvatlashni bekor qilganini tasdiqlaydi”, deyiladi bayonotda.
Uels faqat texnik qaror bilan cheklanib qolmadi. Matnda keskin baho ham bor edi: “So‘nggi vaqtlarda boshqaruv, jarayonlar, yetakchilik, qadriyatlar, manfaatdor tomonlar bilan ishlash, kommunikatsiya va sog‘lom hukm yuritishdagi muvaffaqiyatsizliklar bizni shunday nuqtaga olib keldiki, endi janob Infantino jahon futboli boshida qolishi uchun FAW ishonchini yo‘qotdi. Futbol manfaatlarini birinchi o‘ringa qo‘ymaslik — biz qabul qila olmaydigan xato”.
Bu so‘zlar shunchaki diplomatik ibora emas, balki ochiq ishonchsizlik votumi edi. FIFA esa hali bu bayonotga javob qaytargani yo‘q.
UEFA va CONCACAF ham sabr kosasini to‘ldirdi
Infantino uchun eng xavfli signal esa mintaqaviy konfederatsiyalardan keldi. Yevropaning UEFA hamda Shimoliy va Markaziy Amerika va Karib havzasi mintaqasini birlashtiruvchi CONCACAF uning yetakchiligiga bo‘lgan ishonchini yo‘qotganini ochiq aytdi.
UEFA avvaldan bu tijorat rejasining asosiy tanqidchilaridan biri edi. Reja bekor qilingani ularning g‘alabasidek ko‘rindi, lekin mojaro shu bilan yopilmadi. Yevropa uyushmasi ayrim OAV xabar berganidek, FIFA’ga qarshi sud da’vosi tayyorlayotganini tasdiqlamadi, biroq muhim huquqiy qadam tashladi: tashkilot FIFA’ga hujjatlarni saqlab qolish bo‘yicha rasmiy ko‘rsatma — document preservation order yuborganini bildirdi.
Bu esa bir narsani anglatadi: tekshiruv kutilyapti, yozishmalar, fayllar, ma’lumotlar yo‘q qilinmasligi shart. Futbol siyosatidagi o‘yin endi faqat kulis ortida emas, huquqiy maydonga ham ko‘chishi mumkin.
Angliya pozitsiyasi: og‘ir, ammo muhim burilish
Endi esa manbalar England’s Football Association ham Infantino qayta saylanishini qo‘llab-quvvatlashdan voz kechishga qaror qilganini aytmoqda. Rasmiy bayonot hali e’lon qilinmagan, lekin bu qaror futbol diplomatiyasida kuch muvozanatini tubdan o‘zgartirishi mumkin.
Angliya va Uels bir frontga o‘tishi UEFA ichidagi kayfiyatni yaqqol ko‘rsatib turibdi. Bu shunchaki norozilik signali emas, balki 2027–2031 yillar uchun saylov poygasida real xavf tug‘diradigan siyosiy bosim.
To‘rtinchi muddat so‘roq ostida
Infantino aprel oyida yana bir muddat — to‘rtinchi marta FIFA prezidenti bo‘lish niyatini ochiq aytgan edi. 2016 yilda Sepp Blatter o‘rnini egallagan shveysariyalik rahbar hozirgacha ikki bor raqibsiz qayta saylandi. Yillar davomida u tashkilot ichida deyarli to‘liq nazoratga ega bo‘lib kelayotgandek tuyulardi.
Shuning uchun ham 2027–2031 yillarga qayta saylanishi deyarli tayin ishdek ko‘ringan. Endi esa vaziyat o‘zgardi. Ekspertlar Reuters bilan suhbatda aynan shu muvaffaqiyatsiz tijorat rejasi FIFA ichidagi norozilikni yuzaga chiqarganini, ko‘p yillik jimlik ortida to‘plangan e’tirozlar endi ochiq shaklga o‘tayotganini ta’kidlashdi.
Bu norozilik mart oyida Marokashda bo‘lib o‘tadigan FIFA Kongressida qanday aks etadi? Savol ochiq. Lekin bitta narsa aniq: Infantino uchun bu safar saylovga borish — oddiy rasmiy marosim emas, haqiqiy siyosiy jang bo‘lib qolmoqda.
