Infantino va Arab futbol federatsiyalari: Qo‘llab-quvvatlash bayonoti
Gianni Infantino atrofidagi siyosiy bo‘ron tobora kuchayib borayotgan bir paytda, olti arab futbol uyushmasi juma kuni FIFA prezidentiga ochiqchasiga qalqon bo‘lib chiqdi. Ular bayonotida “to‘liq qo‘llab-quvvatlash” va “to‘liq ishonch” so‘zlarini ishlatdi — bu ayni damda juda kam uchrayotgan siyosiy valyuta.
Bu safda kimlar bor? 2030 yilgi Jahon chempionati hammuallifi bo‘lgan Marokash, shuningdek Qatar, Misr, Mavritaniya, Livan va Sudan. Eng muhim jihati — imzo chekkanlarning to‘rttasi FIFA Kengashi a’zolari.
Arab federatsiyalarining ochiq pozitsiyasi
Birgalikdagi bayonot aniq ohangda yozilgan edi. Unda shunday deyiladi: biz, o‘z federatsiyalarimiz rahbarlari, FIFA prezidenti janob Gianni Infantino’ni to‘liq qo‘llab-quvvatlaymiz va uning rahbarligi hamda butun dunyoda futbolni rivojlantirishga bo‘lgan sadoqatiga ishonchimizni yana bir bor tasdiqlaymiz.
Ular Infantino’ning “futbolni global miqyosda ilgari surish, barcha mintaqalarda imkoniyatlarni kengaytirish va o‘yin orqali insonlar hamda jamoalarni birlashtirish” yo‘lidagi sa’y-harakatlarini alohida qadrlashini ta’kidlaydi.
Bayonotning ohiri ham bevosita siyosiy signal: federatsiyalar “jahon futboli uchun yanada kuchli va farovon kelajak sari, imkoniyatlarni kengaytirish va arab futbolining global o‘yinga qo‘shayotgan hissasini oshirish yo‘lida u bilan yaqin hamkorlikni davom ettirishni kutayotgani”ni bildiradi.
Bu so‘zlar oddiy diplomatik odat emas. Bu — bosim ostidagi prezidentga ochiqcha saf tortish.
20 milliard dollarlik reja va portlagan ishonch
Infantino ayni paytda o‘z lavozimini saqlab qolish uchun eng og‘ir siyosiy kurashlaridan birini olib bormoqda. Sabab hammaga ma’lum: Jahon chempionati huquqlarining bir qismini xususiy investitsiya fondlariga sotish bo‘yicha ulkan reja.
Taxminiy qiymat — 20 milliard dollar. G‘oya esa FIFA ichida portlashga sabab bo‘ldi.
Rejaga qarshi keskin norozilikdan so‘ng Infantino bu taklifni qaytarib oldi. Yevropa futbolining markazi bo‘lgan UEFA esa buni shunchaki texnik xato emas, balki “ishonchning fundamental buzilishi” va “aldov” deb atadi. Ular hatto barcha FIFA o‘yinlari va turnirlarini boykot qilish ehtimoli haqida ogohlantirdi.
Shu bilan bosim mutlaqo yangi darajaga chiqdi.
Konfederatsiyalar fronti va keskin maktub
UEFA yolg‘iz harakat qilmadi. Ular CONCACAF va Osiyo Futbol Konfederatsiyasi bilan birga ochiq xat e’lon qildi. Xatda Infantino rejasining mohiyati tanqid qilindi, uning orqasida yotgan jarayonlar esa ishonchni yemiruvchi omil sifatida ko‘rsatildi.
Bu uch konfederatsiya bir yoqqa saf tortgani — FIFA ichidagi kuchlar muvozanati qanday o‘zgarayotganini yaqqol ko‘rsatib turibdi.
Shu fon’da arab federatsiyalarining bugungi bayonoti boshqacha ma’no kasb etadi: ular aynan shu frontga qarshi turib, Infantino yonini oldi.
Yevropada qo‘llab-quvvatlash qulashi
Irlandiya Futbol Assotsiatsiyasi payshanba kuni keskin burilish qildi: ular mart oyida bo‘lib o‘tadigan saylovda Infantino’ni qayta saylashni endi qo‘llab-quvvatlamasligini e’lon qildi. Bayonotda “so‘nggi voqealar boshqaruv, shaffoflik va mazmunli maslahatlashuvning yo‘qligi borasida jiddiy xavotirlar uyg‘otgani” qayd etildi.
Angliya va Uels federatsiyalari ham o‘tgan haftada xuddi shunday yo‘l tutgan. Shimoliy Irlandiya esa UEFA pozitsiyasini qo‘llashini bildirgan.
Yevropa fronti endi yakka-dukka signallar emas, balki tizimli rad etishga aylanmoqda.
Okeaniyada ham chiziq tortildi
Juma kuni navbat Yangi Zelandiyaga keldi. Ular ham Infantino nomzodini qo‘llab-quvvatlashdan voz kechdi va FIFA Forward Enterprise loyihasini ishlab chiqish bo‘yicha qadamlarni mustaqil tekshirishni talab qildi.
Yangi Zelandiya Futbol uyushmasi o‘z mintaqaviy konfederatsiyasi — OFC pozitsiyasidan ajralib chiqdi. Ularning fikricha, FIFA ichidagi ayrim qaror va harakatlar “ishonchning buzilishi va xalqaro futbol ichida bo‘linishning kuchayishiga” olib kelgan. Ishonchni tiklash uchun esa mustaqil ko‘rik zarur, deya ta’kidlanadi.
OFC esa Infantino kelajagi haqida bevosita gapirmadi. Ular faqat FIFA’ning FFE loyihasini qaytarib olganini va loyihaga oid masalalarni qayta ko‘rib chiqish majburiyatini olqishlash bilan kifoyalandi. Shu bilan birga, so‘nggi o‘n yillikda Okeaniyada futbolni rivojlantirish borasida erishilgan yutuqlarni tan olib, bu ko‘rikni zarur bo‘lsa o‘zgarishlar qilish uchun imkoniyat sifatida ko‘rishga chaqirdi.
Qatar va Livan – Osiyo frontiga qarshi burilish
Qatar va Livan bugungi bayonot bilan Osiyo Futbol Konfederatsiyasi tanqidiy pozitsiyasiga zid yo‘l tanladi. Ya’ni, ular mintaqaviy konfederatsiya kayfiyatidan ko‘ra Infantino yonini oldi.
Bu ham bejiz emas. Infantino o‘zining rasmiy Instagram sahifasida Marokash, Qatar va Birlashgan Arab Amirliklari kabi a’zo federatsiyalardan kelgan qo‘llab-quvvatlov xatlarini avval ham namoyish etgan. Bugungi arab blokining chiqishi shu siyosiy chiziqning davomidek ko‘rinadi.
Imzo chekkanlar orasida to‘rtta FIFA Kengashi a’zosi bor: Qatar Futbol Assotsiatsiyasi prezidenti Shayx Hamad bin Xalifa Al Thani, Misr Futbol Assotsiatsiyasi prezidenti Hany Abo Rida, Marokash Futbol Federatsiyasi prezidenti Fouzi Lekjaa va Mavritaniya Futbol Federatsiyasi prezidenti Ahmed Yahya.
Ularni Livan Futbol Assotsiatsiyasi prezidenti Hashem Haidar va Sudan Futbol Assotsiatsiyasi prezidenti Moatasem Gafar to‘ldiradi.
Bu shunchaki ramziy bayonot emas, FIFA ichidagi ovozlar maydonida aniq og‘irlikka ega blok.
Saylov yaqin, savollar ko‘p
Gianni Infantino 2016 yildan beri FIFA’ni boshqarib kelmoqda va yaqinda u Marokashda bo‘lib o‘tadigan keyingi saylovda raqibsiz qayta saylanadi, degan tasavvur deyarli shubhasizdek ko‘ringan edi.
Endi esa manzara butunlay boshqacha. Qo‘llab-quvvatlov qatlamlari birin-ketin yemirilmoqda, mintaqalar bo‘yicha bo‘linishlar ochiq ko‘rinmoqda, ishonch so‘zi esa har bir bayonot markaziga aylangan.
FIFA raqib nomzodlar uchun 18 noyabrni yakuniy muddat qilib belgilagan. Shu sanagacha yana kimlar sahnaga chiqadi? Eng muhimi, bugungi siyosiy bo‘linishlar ichida bu saylov futbolning kelajagini qanday yo‘nalishga buradi?
