Ian Machado Garry: vegан hayot va chempionlik sari eltgan burilish
Ian Machado Garry hayotidagi eng katta jang arafasida turibdi. U esa bu cho‘qqiga faqat zalda yoki oktagonda emas, oshxonada ham yengganini yaxshi biladi.
Besh yil avval qilingan bitta qaror – go‘shtdan voz kechib, butunlay o‘simlikka asoslangan ovqatlanishga o‘tish – bugun uning UFC tepasiga yaqinlashishida markaziy omilga aylangan.
Kasal tanadan chempion rejimiga
Jordan Williams ustidan UFCdagi debyut g‘alabasi. Tashqaridan qaraganda hammasi chiroyli edi. Ammo kulis ortida boshqa jang ketayotgan edi.
Vazn tushirish jarayonlarida irlandiyalik jangchi birin-ketin infeksiyalar, mayda “bug”lar bilan kurashardi. Immun tizimi charchagan, organizm zo‘riqqan, har bir lagerdan keyin u yana kasalxonaga yaqinlashardi.
Shu payt u o‘ziga savol berdi: nimani o‘zgartirish kerak?
Javob keskin bo‘ldi. Machado Garry go‘shtni butunlay tark etdi, vegан, o‘simlikka asoslangan ratsionga o‘tdi. Orqaga qaramadi. Natija? Keyingi 10 jangning 9 tasida g‘alaba va endi – 15 avgust kuni Filadelfiyada, UFC 330 turnirida Islam Makhachevga qarshi velyuter vazn kamari uchun jang.
Uning o‘zi buni shubhasiz bog‘laydi: agar u vegан bo‘lmaganda, bugungi pozitsiyada bo‘lmasdi, deydi. Sabab aniq: avvalgi ovqatlanish uslubi vazn tushirishni ham, janglarning o‘zini ham og‘irlashtirgan, u esa doimiy ravishda kasal bo‘lib qolgan.
Go‘shtsiz hayot, yengil tana
Machado Garry o‘z tanasini yaxshi his qiladi. Go‘sht yegan paytlari ovqat hazm qilish uchun ichkarida “motor” haddan tashqari ishlayotganini, organizm ortiqcha zo‘riqayotganini ta’kidlaydi. O‘simlikka asoslangan taomlarga o‘tgach, u dam olish va tiklanish sifatidagi farqni aniq sezgan.
Buni faqat so‘z bilan emas, janglar bilan ham isbotlab kelmoqda. Carlos Prates va Shavkat Rakhmonovga qarshi bahslar – bunga yaqqol misol. Ikkalasi ham qisqa muddatda, atigi yetti kunlik ogohlantirish bilan olingan janglar edi.
Uning fikricha, avvalgi rejimda bunday tavakkalga borolmasdi. Hozir esa vazn nazorati ancha silliq, mashg‘ulotlardagi chiqish hajmi yuqori, tiklanish tez. Shu tufayli u qisqa muddatli takliflarni qabul qilib, dunyoning eng kuchlilariga qarshi ringga chiqish imkoniga ega bo‘ldi.
Bu yondashuv uni boshqa elita sportchilar bilan bir qatorda qo‘yadi. Formula 1 yulduzi Lewis Hamilton, tennis afsonasi Venus Williams, MMA olamidagi Nick va Nate Diaz kabi ism-shariflar ham o‘simlikka asoslangan ovqatlanishning tarafdorlari qatorida.
Albatta, bunday ratsionning o‘z talablari bor. Kletchatka ko‘p, xolesterin past bo‘lishi – bu pluss. Ammo oqsil, B12 vitamini kabi, odatda go‘sht, baliq, tuxum va sut mahsulotlarida uchraydigan elementlarni alohida nazorat qilish, to‘ldirish kerak bo‘ladi.
Machado Garry aynan shuning uchun yanada intizomli bo‘lib qolganini aytadi. Kerakli moddalarning hammasi har doim qo‘l ostida emas, ularni izlash, rejalashtirish, hisoblash zarur. Lekin bu mehnat uning sport formasiga juda mos tushgan.
U o‘z sportini shunday ta’riflaydi: bu yerda har gramm ahamiyatli, har luqma hisobda. Vegан turmush tarzi hamma uchun emas, deydi u, chunki barchada bunday qat’iyat yo‘q. Ammo kim bu yo‘lni tanlasa, mevasini ko‘radi, deb ishonadi.
Bugun u vegан bo‘lgan 11-jangiga tayyorlanmoqda. Statistikasi o‘zi uchun gapiradi: jarohatlar yo‘q, yumshoq to‘qimalar shikastlanmagan, mushak muammolari kuzatilmagan. Tana unga javob qaytarmoqda.
Oktagondan tashqaridagi jang
Dastlab bu o‘zgarish faqat UFC karerasini uzaytirish, uni sifatliroq qilish uchun qilingan edi. Vaqt o‘tishi bilan esa Machado Garry uchun vegанlik faqat sport emas, pozitsiyaga aylandi.
U hayvonlar huquqlari va atrof-muhit haqida balandroq gapira boshladi, Peta bilan hamkorlik qildi. Potensial chempion sifatida o‘z platformasidan foydalanib, ekologiya masalalariga e’tibor qaratmoqchi.
O‘rtacha hisobda o‘simlikka asoslangan ovqatlanish go‘shtli ratsionga qaraganda ancha kam chiqindi va emissiya keltirib chiqaradi. U bu raqamlarni statistik jadval sifatida emas, kundalik hayotda his qilmoqda.
O‘tgan oy Zoom orqali bo‘lib o‘tgan suhbat chog‘ida u Surrey bog‘laridan birida sayr qilib yurgan edi. Angliyada issiq to‘lqin avjida, mamlakat tarixidagi rekord haroratlar qayd etilayotgan payt. Mutaxassislar bu yil issiqlik bilan bog‘liq o‘limlar bo‘yicha rekord ko‘rsatkich kutilayotganini aytmoqda.
U esa buni shunchaki ob-havo emas, global isishning bevosita oqibati sifatida ko‘radi. Yosh ulg‘aygani sayin, har bir insonning kundalik tanlovi sayyoraga qanday ta’sir qilishini yanada teranroq anglay boshlaganini ta’kidlaydi.
U yozlarimiz o‘zgarib ketganini eslatadi: ilgari Angliyada 20 daraja atrofidagi iliq kunlar omad sanalardi, hozir esa 30 darajadan yuqori haroratlar odatiy holga aylanib bormoqda. Bu o‘zgarishlar faqat odamlar emas, hayvonlar, qushlar, asalarilar, butun dengiz hayoti uchun zarba.
Shu bois u har kuni qilinadigan tanlovlarga ongli yondashishga chaqiradi. Ovqat, transport, iste’mol – hammasi bir zanjir.
Endi esa uning oldida yana bir tanlov turibdi: oktagonga chiqib, Islam Makhachevni yengish va Conor McGregor’dan keyingi ilk irlandiyalik UFC chempioniga aylanish. Savol oddiy, lekin javobi oktagonda yoziladi: vegан jangchi tarixni qayta yozishga qodirmi?
