Haaland va Mbappe: yangi futbol raqobati
Messi – Ronaldo sahnasiga mos keladigan raqobatni dunyo hanuz kutyapti. Ko‘zlar esa tobora ko‘proq ikkita ismga – Erling Haaland va Kylian Mbappega – qadalmoqda. Lekin bu safar hikoya boshqacha yozilmoqda.
Ikki yulduz, ikki olam
Bugungi kunning eng yorqin ikki hujumchisi bir-biridan mutlaqo boshqa manzaralarda yashamoqda. Haaland – Manchester City bilan Premier League ramziga aylanib borayotgan, sovrinlar ortidan quvayotgan ulkan “to‘qqizlik”. Mbappe – Real Madridning yangi Galacticos to‘lqinining markazida, La Liga sahnasini zabt etayotgan fransuz fenomeni.
Ularning yo‘llari faqat vaqti-vaqti bilan kesishadi. Asosan Champions League bahslarida, ba’zan esa Yevropa oltin butsasi uchun masofadan turib kurashda. Biroq Messi – Ronaldo davridagidek har hafta, har oy, har mavsum davomida yuzma-yuz to‘qnashuv yo‘q. Raqobat shu yerda biroz “susayib” qoladi.
Cityning global imiji ham o‘z ta’sirini ko‘rsatadi. Klub ichki maydonda qudratli, lekin tarixiy brend va siyosiy fon tufayli dunyo bo‘ylab hamma ham ularning muvaffaqiyatiga mehr bilan qarayotgani yo‘q. Bu esa Haaland – Mbappe duelini ommaviy “kult”ga aylantirishni sekinlashtiradi.
Norvegiya uyg‘ondi, Frantsiya allaqachon cho‘qqida
Messi va Ronaldo nafaqat klub darajasida, balki terma jamoalarda ham bosh rollarni ijro etishdi. Ikkalasi ham jahon chempionligi uchun real da’vogarlarda o‘ynadi, qit’a chempionatlarida esa – European Championship va Copa America – tarixga muhrlangan g‘alabalar qo‘lga kiritdi.
Haaland esa uzoq vaqtgacha bu sahnaga umuman chiqa olmadi. Norvegiya yillar davomida yirik turnirlardan chetda qoldi. Natija: 25 yoshga kirguncha bu uning ilk katta musobaqasi. Raqobatning butun bir bo‘lagi – xalqaro sahna – shunchaki yo‘q edi.
Mbappe tamoman boshqa yo‘lni bosib o‘tdi. Bu – uning faoliyatidagi beshinchi yirik turnir. U 2018-yilda, atigi o‘smir paytida, Jahon chempionatini boshi uzra ko‘tardi va o‘shandan beri Frantsiya har bir final bosqichiga favorit sifatida kelmoqda. U bunga bevosita sabab bo‘lib turibdi.
Endi esa Norvegiya qorong‘ilikdan chiqib kelmoqda. Bu safar ular “yashirin favorit” sifatida qaralmoqda. Agar Haaland terma jamiasi bilan sahnaga zarb bilan kirib kelsa, aynan mana shu turnir u va Mbappe o‘rtasidagi raqobatni keskin tezlashtirishi mumkin.
Maydondagi farqlar: to‘qqizlik va uchuvchi qanot
Haaland va Mbappe bir-biridan tubdan farq qiladi. Norvegiyalik – klassik markaziy hujumchi, jarima maydoni ichida yashaydigan, kichik bo‘shliqni ham golga aylantira oladigan, chiziq ortiga yugurishda himoyachilarni “yeb qo‘yadigan” to‘la qonli No.9.
Mbappe esa ko‘p yillar davomida chap va o‘ng qanotda uchgancha o‘ynadi – Paris Saint-Germain ham, Frantsiya terma jamoasida ham. U to‘xtab bo‘lmas tezlik, keskin zarba va deyarli har nuqtadan gol urish qobiliyati bilan raqiblarni sindiradi. Hozir ham Real Madridda aynan shu ko‘p qirrali roli bilan ajralib turibdi.
Messi va Ronaldo ham uslub jihatidan bir-biriga o‘xshamasdi, lekin eng cho‘qqi davrlarida ikkisi ham qanot hujumchisi sifatida La Liga’da yelkama-yelka, haftama-hafta raqobatlashdi. Har bir statistik ko‘rsatkich, har bir sovrin, har bir rekord – bevosita solishtirilardi. Shu bois ularning dueli “to‘liq” his qilinardi.
Mbappe esa 2022-yilda shunday degan edi: u har mavsum pozitsiyasini o‘zgartirgan holda yuqori darajani ushlab kelayotganini ta’kidlab, o‘zini Haaland bilan bevosita taqqoslashni to‘liq qabul qilmasligini aytgan. U o‘zi o‘ynagan chap, o‘ng va markazdagi rollarini eslatgan, bu moslashuvchanlikni o‘ziga xos jihat sifatida ko‘rsatgan.
Hurmat bor, olov esa hanuz past
Bu ikki superyulduz o‘rtasida ochiq dushmanlik yo‘q. Aksincha, ular bir-birini ochiqchasiga maqtashadi. Haaland 2023-yilda Canal+’ga bergan intervyusida Mbappeni “ajoyib”, “g‘ayrioddiy kuchli” deb atadi, fransuzlar uni qo‘lga kiritgani uchun “omadli” ekanini aytib, uning hali o‘n yil eng yuqori darajada o‘ynashi mumkinligini urg‘uladi.
Mbappe ham o‘z navbatida o‘zini Messi va Ronaldo bilan bir qatorda ko‘rmasligini, ular futbol tarixining eng yuksak cho‘qqisi ekanini, o‘zi esa hozircha faqat jamoasiga yana bir Jahon chempionligi olib berishni o‘ylayotganini ta’kidladi. Haaland haqida gap ketganda ham u raqib emas, o‘z vazifasi – g‘alaba, deb turibdi.
Messi va Ronaldo esa yillar davomida bir-biri haqida deyarli hech narsa demadi. Ular o‘rtasidagi masofa, Clasico davridagi taranglik, Jose Mourinho va Sergio Ramos atrofida qizigan atmosfera raqobatni yanada “zaharli”, lekin aynan shuning hisobiga yanada tomoshabop qilgan edi. Keyinroq esa ular Louis Vuitton va Lego reklama kampaniyalarida yonma-yon paydo bo‘lib, tarixiy dushmanlik ustidan chiziq tortgandek bo‘lishdi.
Haaland va Mbappe esa boshidan boshlab o‘zlarini “keyngi Messi va Ronaldo” sifatida ko‘rsatishdan qochishmoqda. Haaland 2023-yilda France Football’ga bergan intervyusida ularning qilgan ishlarini “aqldan ozdiradigan darajadagi” deb atab, o‘zini hech kimga qarshi qo‘ymasligini, faqat o‘zini yaxshilashga urinayotganini aytdi. Bu pozitsiya raqobatni yanada muloyimlashtiradi.
Champions League: sahna bir xil, ssenariy turlicha
Shunga qaramay, ularning hikoyasi butunlay jim emas. Champions League bu duelni ma’lum darajada “qizdirib” turibdi – hozircha esa Mbappe ustun.
Ular ilk bor 2019-20 mavsumida, Haaland Borussia Dortmund safida bo‘lganida, 1/8 finalda to‘qnash kelishdi. Haalandning dubliga qaramay, Dortmund faqat 2:1 hisobidagi kichik ustunlik bilan Germaniyada g‘alaba qildi, javob o‘yinida esa PSG vaziyatni o‘zgartirdi va umumiy hisobda 3:2 bilan chorak finalga chiqdi. Mbappe jarohat tufayli o‘yinni zaxiradan boshlagan bo‘lsa-da, yakunda parijliklar Haalandning meditatsiya uslubidagi sevinchini taqlid qilib, ramziy javob qaytardi.
Keyin sahna yangilandi. 2024-25 mavsumida, ikkalasi ham eski klublarini tark etgach, pley-off bosqichida qayta uchrashishdi. Birinchi o‘yinda Manchester City hujumchisi dubl qayd etdi, lekin javob uchrashuvida Mbappe hat-trick bilan hammasini ag‘darib tashladi va Real Madridni keyingi bosqichga olib chiqdi. Jarohatdan to‘liq tiklanmagan Haaland esa bu safar faqat o‘rindiqdan kuzatishga majbur bo‘ldi.
Keyingi mavsumda norvegiyalik nihoyat Bernabeuda g‘alaba ta’mini totib ko‘rdi – uning penaltisi ligadagi uchrashuvda Madridni mag‘lub etishga kifoya qildi, Mbappe esa bu safar zaxirada qoldi. 1/8 finaldagi navbatdagi to‘qnashuvda Haaland javob o‘yinda gol urdi, lekin jarohatlangan fransuz kam rol o‘ynaganiga qaramay, Real umumiy 5:1 hisobida chorak finalga chiqdi. Natijada Mbappe hali ham umumiy duelda oldinda.
Yevropa kuboklari bo‘yicha esa vaziyat biroz boshqacha. Haaland allaqachon Manchester City bilan 2023-yilgi trebl tarkibida Champions League kubogini ko‘targan. Mbappe esa hanuzgacha yevropalik klublar sahnasida bosh sovrinni kutmoqda.
Yangi Clasico uchun bitta imzo yetadimi?
Bu hikoyani butunlay boshqa darajaga olib chiqishi mumkin bo‘lgan bitta ssenariy bor. Haaland – yillar davomida Real Madrid va Barcelona transfer ro‘yxatlarining yuqori qismida turib kelgan nom. So‘nggi oylar ayniqsa Barcelona bilan bog‘liq mish-mishlar kuchaydi.
Agar u bir kun kelib Camp Nou’da paydo bo‘lib, Mbappening Madridiga qarshi Clasico maydoniga chiqsa, mana shunda haqiqiy yangi davr boshlanadi. Messi – Ronaldo sahnasini eslatadigan, har mavsum kamida ikki, ehtimol to‘rt-olti marta to‘g‘ridan-to‘g‘ri to‘qnashuvlar, La Liga va Yevropadagi chempionliklar uchun yelkama-yelka kurash. Ronaldo ham o‘z vaqtida Madridga kelganida Haaland hozirgidek yosh edi – va aynan o‘sha transfer Messi bilan uzoq yillik duellarni boshlab bergan.
Hozircha esa bu faqat nazariya. Barcelona pandemiyadan keyingi moliyaviy inqirozdan endigina bosh ko‘tarayotgan payt, Haaland esa Manchester City’da o‘zini “baxtli” his qilayotgani aytilmoqda. Mart oyida uning agenti Rafaela Pimenta La Sexta’ga bergan intervyusida Barcelona bilan hech qanday rasmiy aloqalar bo‘lmaganini, futbolchi yaqinda shartnomasini uzaytirganini va Manchesterda hammasi joyida ekanini ta’kidladi.
Shunday ekan, hozircha yangi Messi – Ronaldo sahnasi qog‘ozda qolmoqda. Ammo yaqinlashib kelayotgan World Cup bahsi – Boston shahridagi Haaland va Mbappe to‘qnashuvi – bu hikoyaga nihoyat haqiqiy olov berishi mumkin. Savol esa ochiq: bu uchrashuv faqat “embers”ni biroz junbushga keltiradimi yoki butunlay yangi yulduzlar urushini boshlab yuboradimi?
