Granit Xhaka soxta Covid-19 sertifikati bilan gumonlangan
Shveysariya terma jamoasi sardori Granit Xhaka soxta Covid-19 emlash sertifikati olganlikda gumon qilinib, Shveysariya prokurorlari tomonidan tekshiruv ostiga olindi.
Gap faqat futbol haqida emas. Bu safar — ishonch, mas’uliyat va jamoa sardoriga xos bo‘lishi kerak bo‘lgan namuna haqida.
Soxta sertifikat atrofidagi ish
Lyutsern shahar prokuraturasi Xakaga nisbatan rasmiy tergov boshlanganini tasdiqladi. Aytilishicha, 33 yoshli yarim himoyachi 2022-yilda, Shveysariyada ayrim xalqaro safarlar uchun emlash sertifikati talab qilingan paytda, “soxta yoki qalbakilashtirilgan” hujjatga ega bo‘lgan bo‘lishi mumkin.
Shveysariya sog‘liqni saqlash federal idorasi eslatishicha, mamlakatda bunday sertifikatni olish majburiy bo‘lmagan, lekin ko‘plab tadbirlar, muassasalar va, ayniqsa, chet elga chiqish uchun u amalda kalit vazifasini bajargan. Sertifikatga ega bo‘lmaganlar uchun ishtirok doirasi keskin cheklangan edi. Bu cheklovlar 2022-yil bahorigacha davom etdi, shundan keyin ham hujjatlar asosan xorijga chiqish talablari uchun berib kelingan.
Aynan o‘sha davrda Xakaning sertifikati atrofida savollar paydo bo‘ldi. Endi esa bu savollarga javob topish vazifasi tergovchilar zimmasida.
Xakaning ochiq tan olishi
Xaka dushanba kuni ijtimoiy tarmoqlarda yozma bayonot bilan chiqdi. U o‘zini oqlashga urinmadi, aksincha, noqulay haqiqatni tan oldi: vaksina borasida “ishonchsizlik” bo‘lganini va “tashvish hamda noaniqliklar” ta’sirida qolganini aytdi.
U shunday deydi: bu ruhiy holatda u savollarini mutasaddilarga berib, to‘g‘ri yo‘l bilan aniqlik kiritish o‘rniga emlash sertifikati sotib olgan. Endi esa bu qarorni ochiqchasiga “xato” deb atamoqda.
“Bugun men aniq ko‘ryapman, bu yo‘l to‘g‘ri emas edi. Bu xato edi. Kechirasiz”, — deya yozdi u. Xaka qarori uchun mas’uliyatni o‘z zimmasiga olishini, faktlarni aniqlash jarayonida ishtirok etishini va tegishli idoralar bilan to‘liq hamkorlik qilishini bildirdi.
Bu so‘zlar — nafaqat jamoa sardorining bayonoti. Bu — 152 o‘yin bilan mamlakat rekordchisining obro‘si xavf ostida turgan paytda aytilgan so‘zlar.
Terma jamoadan chetga chiqish
Shveysariya futbol assotsiatsiyasi Xakaning bayonotidan so‘ng u yaqinlashib kelayotgan Nations League uchrashuvlari uchun terma jamoa yig‘inidan chiqib ketganini ma’lum qildi. Qaror o‘yinchi va murabbiylar shtabi tomonidan birgalikda qabul qilingan.
Shveysariya 26 va 29 sentabr kunlari safarda North Macedonia va Scotlandga qarshi maydonga tushadi, oktyabr boshida esa uyida Slovenia va yana North Macedonia bilan o‘ynaydi. Bu uchrashuvlarda Xaka bo‘lmaydi. Assotsiatsiya xalqaro oynadan so‘ng uning terma jamoadagi kelajagi bo‘yicha alohida suhbat bo‘lishini bildirgan.
Demak, Shveysariya uchun bu faqat qisqa muddatli yo‘qotish emas. Jamoa eng tajribali, maydonda ham, kiyinish xonasida ham tayanch bo‘lib kelgan futbolchisiz muhim bosqichni o‘tkazadi.
Klub darajasidagi sukut
Xaka hozirda Sunderland safida to‘p surmoqda, ammo voqea 2022-yilda u Arsenal futbolchisi bo‘lgan davrga taqaladi. Shunga qaramay, Angliyadagi klubi bu masaladan o‘zini chetga olib turibdi.
Manchester Cityga qarshi mag‘lubiyatdan so‘ng Sunderland bosh murabbiyi Regis le Brisdan bu mojaroga munosabat so‘raldi. U qisqa javob bilan kifoyalandi: bu mavzu bo‘yicha gapirish uning vakolatiga kirmasligini aytdi va Xakani faqat futbolchi sifatida baholashini ta’kidladi. Le Brisning so‘zlariga ko‘ra, maydondagi ishiga kelganda Xaka “haqiqatan ham juda yaxshi”.
Murabbiyning pozitsiyasi aniq: sud va tergov — bir yoqda, futbol — boshqa yoqda.
Sardor maqomiga tushgan soya
Xaka bu yil boshida o‘tgan jahon chempionatida Shveysariya terma jamoasini sardor sifatida maydonga boshlab chiqqan, jamoa esa chorak finalda keyinchalik turnir vitse-chempioni bo‘lgan Argentina tomonidan musobaqadan chiqarib yuborilgan edi.
Endi esa aynan o‘sha sardorlik maqomi, unga bog‘langan ishonch va ramziy og‘irlik sinovdan o‘tmoqda. Rekordchining nomi statistik jadvalning yuqori qatorida turibdi, lekin ayni damda u boshqa ro‘yxat — prokuratura hujjatlarida ham tilga olinmoqda.
Shveysariya terma jamoasi bu bo‘shliqni qanday to‘ldiradi? Yig‘inlardan chetga chiqqan, ammo hali rasmiy jazoga uchramagan sardor keyingi safar qachon, eng muhimi, qanday qiyofada qaytadi — maydondagi yetakchi sifatida yoki atrofidagi shubhalar bilan kurashayotgan futbolchi sifatida?
