Katta shou: Grand-slamlarda mukofot puli mojarosini hal qilish uchun yangi kengash
Katta turnirlar nihoyat yon berdi. Tennisning to‘rt yirik “slam” musobaqasi uzoq davom etgan mukofot puli mojarosini yumshatish maqsadida rasmiy Player Advisory Council tuzishga kelishib oldi. Bu endi faqat kulisdagi g‘oya emas, balki yaqin kunlarda e’lon qilinadigan siyosiy burilish.
Yangi tuzilma haqida qaror chorshanba kuni tasdiqlanishi kutilmoqda. Aynan o‘sha paytda US Tennis Association bu yilgi US Open uchun mukofot puli miqdorini ham ochiqlaydi. Kutilayotgan raqam — rekord daraja: umumiy jamg‘arma ilk bor 100 million dollardan oshishi taxmin qilinmoqda.
18 oylik taranglik: Sinner va Sabalenka yetakchilik qildi
So‘nggi qariyb bir yarim yil ichida to‘rt grand-slam bilan yetakchi tennischilar o‘rtasida ochiq ziddiyat hukm surdi. Jannik Sinner va Aryna Sabalenka boshchiligidagi elita guruh nafaqat ko‘proq mukofot puli, balki butun tennis iqtisodi va boshqaruv tizimini qayta ko‘rib chiqishni talab qilib kelmoqda.
Gap faqat chekdagi raqamda emas. Ular yirik turnirlar daromadining adolatli ulushini o‘yinchilarga qaytarishni, shuningdek, musobaqalar tomonidan o‘yinchi farovonligi uchun real badallar kiritilishini istashmoqda. Eng muhim nuqta — qaror qabul qilish jarayonida mazmunli, haqiqiy o‘yinchi vakilligi bo‘lishi.
Muzni eritish oson bo‘lmadi. Muzokaralar bir necha bor boshi berk ko‘chaga kirib qoldi. Shunda dunyoning eng kuchli 10 nafar erkak va ayol tennischisi may oyidagi French Open paytida keskin qadam tashladi: ular shartnoma bo‘yicha bajarishi kerak bo‘lgan ayrim media majburiyatlaridan ommaviy ravishda voz kechdi.
Bu bosim ishladi. Wimbledon oldidan xuddi shunday boykot rejalashtirilgan edi, biroq oxirgi daqiqadagi muzokaralar sabab bekor qilindi. Shunga qaramay, signal aniq edi: eng yirik yulduzlar endi sukut saqlamaydi.
Raqamlar tilida: 14,4%ga qarshi 22%
O‘yinchilarning asosiy talabi sodda, lekin keskin: grand-slamlar ham ATP va WTA kabi tushumlarining 22 foizini mukofot puliga ajratishi kerak.
Hozirgi holat bundan ancha uzoqda. Masalan, bu yilgi Wimbledon umumiy 64,2 million funt sterling mukofot puli taklif qildi. Ammo bu chempionatdan tushgan jami daromadning atigi taxminan 14,4 foiziga teng. Qolgan ulkan qism esa tashkilotchilar, infratuzilma va boshqa yo‘nalishlarga ketadi.
Shu bois to‘rt yirik turnirga bosim kamaygani yo‘q. Ayniqsa, hammaning nigohi hozir USTA tomoniga qadalgan. Tashkilotga yaqinda Tennis Australia sobiq bosh ijrochi direktori Craig Tiley rahbarlik qila boshladi va undan aynan shu masalada qat’iy qadamlar kutilyapti.
US Open an’anaviy tarzda tennisdagi eng katta mukofot jamg‘armasiga ega turnir hisoblanadi. O‘tgan yili bu raqam 90 million dollarni tashkil etgan. Endi esa kiyinish xonalarida bitta fikr aylanyapti: bu yozda chegaradan oshiladi, 100 million dollarlik to‘siq buziladi.
Yangi kengash va eski tahdid: Flushing Meadowda nima bo‘ladi?
Rekord raqamlar ham hammasini hal qilmasligi mumkin. Flushing Meadowda yana bir media boykoti xavfi saqlanib qolmoqda. Agar o‘yinchilar taklif etilgan mukofot pulini yetarli deb bilmasa, press-konferensiyalar va reklama tadbirlarida yana bo‘sh stullar paydo bo‘lishi mumkin.
Yana bir muhim omil bor: Player Advisory Council qanday ishlashi. O‘yinchilar hali bu yangi organ tafsilotlarini kutyapti. Ular uchun bitta narsa hal qiluvchi: kim ularni vakillik qiladi, bu vakillar qanday saylanadi va grand-slamlar qarorlarida ularning so‘zi qanchalik og‘ir bo‘ladi?
Muzokaralarda ishtirok etayotgan manbalardan birining ta’kidlashicha, aynan shu uch savol bo‘yicha aniq kafolatlar bo‘lmasa, yangi kengash faqat qog‘ozdagi chiroyli nom bo‘lib qolish xavfi bor. ATP va WTA misoli esa ko‘z o‘ngida: har ikki turda ham o‘yinchilar kengashi bor, ularning a’zolari bevosita o‘yinchilar tomonidan ma’lum muddatga saylanadi.
Yirik turnirlar esa hozircha o‘z tuzilmasini yangicha shakllantirmoqda. O‘yinchilar esa bu jarayonni diqqat bilan kuzatyapti.
Mixed doubles, uch haftalik tajriba va Sinnerning yo‘qligi
Taranglik faqat mikrofonlar atrofida emas. Ayrim tennischilar USTA rejalashtirgan yangi formatga ham norozilik bildirishga tayyor edi. US Open mixed doubles bahslarini kelasi haftadan boshlash rejalashtirilgan, bu esa turnirni amalda uch haftalik tomoshaga aylantirish orqali qo‘shimcha daromad topish urinishidir.
Shu fon’da ayrim o‘yinchilar mixed doublesni boykot qilish bilan ham tahdid qildi. Bu kichik ko‘rinishi mumkin, lekin USTA uchun strategik loyiha aynan shu yo‘nalishda.
E’tiborni tortgan yana bir detal: erkaklar reytingida birinchi raqamli tennischi Jannik Sinner bu yilgi mixed doubles asosiy ro‘yxatida yo‘q. Dastlabki ishtirokchilar ro‘yxati seshanba kuni e’lon qilindi va unda uning nomi ko‘rinmadi. Bu qaror siyosiy bayonotmi yoki oddiy sportiy tanlovmi — hozircha rasman izoh berilgani yo‘q, lekin fonni inobatga olganda, har bir bunday qaror boshqacha o‘qiladi.
Aryna Sabalenka esa aksincha, maydonga tushadi. U mixed doublesda Novak Djokovic bilan birga qatnashadi va bu juftlik allaqachon turnirning eng shov-shuvli juftligi sifatida tilga olinmoqda. Tomoshabinlar uchun katta sahna, tashkilotchilar uchun kuchli marketing quroli.
O‘tgan yili Sinner mixed doublesda Katerina Siniakova bilan birga ishtirok etishga qaror qilgan, biroq haftasiga Cincinnati Open musobaqasida yuqtirgan kasalligi sabab turnirdan voz kechishga majbur bo‘lgandi. Bu safar esa u boshidan maydonga umuman chiqmaslikni tanladi.
Oldinda turgan savol
Endi sahnada ikkita parallel syujet bor: rekord darajadagi mukofot puli va o‘yinchilar ovozini rasman eshitishga va’da berayotgan yangi Player Advisory Council.
Savol esa keskin: grand-slamlar bu safar chindan ham hokimiyatning bir qismini o‘yinchilarga topshiradimi yoki bu faqat bosimni vaqtincha pasaytirish uchun qilingan chiroyli siyosiy manevr bo‘lib qoladimi?
Javobni tennis jamoasi Flushing Meadow kortlarida, US Open boshlanganda ko‘radi.
