Gonkong futbolida janjal: 19 kishi hibsga olindi
Gonkong futboli atrofida uzoq vaqtdan beri pishib kelayotgan shubhalar nihoyat yorildi. Mahalliy korrupsiyaga qarshi kurash idorasi – Independent Commission Against Corruption (ICAC) – va politsiya birgalikda o‘tkazgan reydda 19 kishi qo‘lga olindi. Ular orasida amaldagi futbolchilar ham, murabbiylar ham bor.
Bu shunchaki noqonuniy tikish amaliyoti emas. Tergov ma’lumotiga ko‘ra, ayrimlar nafaqat yashirin garovlar qabul qilgan, balki o‘yin natijalarini ataylab “buzgan”.
Ichkaridan boshqarilgan tarmoq
ICAC bosh tergovchisi Bill Ng Siu-kei juma kuni ma’lum qilishicha, idora va politsiya mahalliy futbol ichida shakllangan sindikatni parchalashga muvaffaq bo‘lgan. Tarmoq kamida besh klub bilan bog‘liq shaxslarni o‘z ichiga olgan.
Uning ta’kidlashicha, sxema juda aniq tuzilgan: futbol olamidagi tanish-bilishlar orqali garovlar yig‘ilgan, o‘yinchilarning o‘zidan esa maydondagi vaziyatni kerakli tomonga burish uchun foydalanilgan.
“Ular mahalliy futbol sektori bilan bog‘liq odamlardan garovlarni qabul qilishda foydalangan, futbolchilarning tarmog‘i va korrupsiyani ishga solib, mahalliy o‘yinlarni foyda uchun kelishib o‘tkazishgan”, – dedi Ng.
Match-fixing va noqonuniy tikish: raqamlar kesimida
Operatsiya seshanba kuni boshlangan. Hibslar soni ayblovlarning ko‘lamini ochib berdi:
- 9 kishi – o‘yin natijalarini kelishib olish (match-fixing) bo‘yicha gumonlanmoqda
- 11 kishi – noqonuniy tikish faoliyati uchun qo‘lga olingan
- 24 yoshli bir futbolchi – ikkala jinoyat bo‘yicha bir vaqtning o‘zida ayblanmoqda
Aynan shu yosh futbolchining ishi alohida e’tiborda: u nafaqat match-fixingda, balki noqonuniy garovlarni boshqarishda ham ishtirok etganlikda gumon qilinmoqda. Bu, tarmoqning ichkariga – kiyinish xonasigacha chuqur kirib borganini ko‘rsatadi.
Mahalliy ligadan Fifa World Cupgacha
Tergov materiallariga ko‘ra, sindikat nafaqat mahalliy o‘yinlar, balki xorijiy uchrashuvlar bo‘yicha ham garovlar tikkan. Yashirin garovlar qatorida hozir davom etayotgan Fifa World Cup uchrashuvlari ham borligi aytilmoqda.
Bu tizim professional ligadagi o‘yinlargina emas, havaskor musobaqalarni ham qamrab olgan. Katta sahnadan kichik stadionlargacha – pul oqimi qaerda bo‘lsa, sxema ham o‘sha yerda paydo bo‘lgan.
Yangi ish – eski shubhalarning davomi
Ngning so‘zlariga ko‘ra, bu ish tasodifan ochilgan emas. ICAC allaqachon boshqa bir mahalliy match-fixing ishi ustida ishlayotgan paytda, yangi ma’lumotlar yuzaga chiqqan va natijada butunlay alohida sindikat fosh etilgan.
Demak, bu yakka hodisa emas, balki tizimli muammoning navbatdagi ko‘rinishi bo‘lishi mumkin. Gonkong futboli uchun savol endi bitta: bu faqat muz tog‘ining uchimi, yoki eng og‘ir zarba allaqachon berildimi?
