Fury va Joshua: Tayyorlov janglari oldidan
Tyson Fury so‘nggi ikki yil-u to‘qqiz oy ichida atigi bir marta ringdan g‘olib chiqdi. Anthony Joshua ham bundan ko‘p emas – ikki yil-u to‘rt oy ichida birgina g‘alaba. Fury aprel oyida sustharakat, og‘ir vaznli rus Arslanbek Makhmudovni ochkolar hisobiga yengdi. Joshua esa dekabrda besh zerikarli raund davomida o‘zini qiynab yurdi-yurdi-da, nihoyat sobiq YouTuber Jake Paul jag‘ini sindirgancha ishni tugatdi.
Yaqin o‘tmishdagi mag‘lubiyatlar esa ancha yorqin esda. Fury 2024 yil may va dekabr oylarida ikki bor Oleksandr Usykdan yengildi. Joshua esa xuddi o‘sha yil sentabrida Daniel Dubois qarshisida besh raund ichida to‘rt marta nokdaun bo‘lib, xo‘rlik bilan to‘xtatib qo‘yildi. Yoshi o‘tib, Fury yana bir “nafaqaga chiqish” spektaklini namoyish qilgan, Joshua esa og‘ir ruhiy tanaffusdan o‘tayotgan bo‘lsa-da, noyabrda yuz million dollardan ham oshadigan superjang sari baribir yo‘l olishyapti.
Pul shunchalar ulkanki, eng cho‘qqi nuqtasini sakkiz yil avval ko‘rgan bo‘lishi kerak bo‘lgan bu to‘qnashuv oldidan ikkala britaniyalik ham shu hafta oxirida ketma-ket kunlarda o‘rtamiyona raqiblar bilan ringga chiqadi. Ular xavf darajasi minimal, zangni tushirishga xizmat qiladigan tayyorlov jangiga muhtoj.
Pattayadagi sokin spektakl
Birinchi bo‘lib Fury ringga qaytadi. Juma kuni kechqurun Tailand, Pattayada taxminan 1500 tomoshabin 46 yoshli polyak Mariusz Wach bilan bo‘ladigan jangni ko‘radi. Bu – yo kaltaklash, yo shunchaki hashamatli sparring. Shunchalik past darajadaki, jangni na televideniye, na striming platformalar jonli ko‘rsatadi. Fury buni o‘zi ta’kidlab qo‘ydi: bu “buyuk jang” faqat uning Netflix’dagi “At Home with the Furys” serialining uchinchi mavsumida namoyish etiladi.
Ma’lum ma’noda bu yaxshi ham: bu to‘qnashuvda na drama, na xavf hissi bor. Maqsad bir dona – Furyga sekin harakatlanadigan “inson zarba qopchasi”ga qarshi bir necha raund berish. Wach texnik jihatdan juda cheklangan. U bundan 14 yil avval Wladimir Klitschko bilan og‘ir vazn toji uchun ringga ko‘tarilgan, lekin biror raund ham yutmagan.
Shundan beri yana 12 marta mag‘lub bo‘ldi. Eng ko‘p narsa aytib beradigan zarba esa ikki yil avval, 19 yoshli Moses Itauma uni ikkinchi raunddayoq to‘xtatganida bo‘ldi.
Fury Makhmudovga qarshi qaytish jangiga ham Tailandda tayyorlangan, ko‘rinishidan, mamlakatga oshiq bo‘lib qolgan. U juma kungi bu hashamatli ko‘rgazma daromadining barchasini “och va uysiz mahalliy bolalar”ga berishini aytib, “bu yerda shunday go‘zal ish qilishim, ezgu maqsadga hissa qo‘shishim chiroyli narsa”, deb turibdi.
WBC prezidenti Mauricio Sulaimán Jr Gianni Infantino uslubidagi “tinchlik mukofoti” g‘oyasini eslatadigan qaror bilan, jangdan keyin Furyga ilk bor ta’sis etilgan Humanitarian unvonini topshirishini ma’lum qildi. Fury ehtimol zarbalarini avvaliga biroz yengillashtirar, lekin bu Wachga rahmdillikdan ko‘ra ko‘proq – polyak “ot aravachasi” unga uzoqroq mashq qilish imkonini berishiga umid qilgani uchun bo‘ladi.
Joshua uchun ring – qaytish va sinov
Joshua uchun esa shanba kungi kecha ancha mazmunli. Bu uning Nigeriyada sodir bo‘lgan dahshatli avtohalokatdan keyingi hissiy va ruhiy tiklanishida muhim bosqich. Yaqin do‘stlari Sina Ghami va Latif Ayodele Rojdestvodan ko‘p o‘tmay halok bo‘lgan, Joshua esa jarohat olgan. U yana ringga qaytishga kuch toparmikan, degan savol ochiq turgan edi.
Endi esa u o‘zida hali ham ringdagi ishtiyoq so‘nmaganini aytmoqda. Shanba kechasi kechroq, Jeddahda, ko‘pchilikka noma’lum albaniyalik og‘ir vaznli Kristian Prenga bilan to‘qnashadi.
Joshua ochiq gapirdi: bu hafta uning diqqat markazi nafaqat Prenga, balki Furyda ham. “Hammasini xohlayman, – dedi u. – Men yana undisputed bo‘lishimga ishonaman. Hali ham orzu va ochlik bor. Kubikni yana uloqtiramiz, tomoshabinlarni yana hayajonga solamiz – bu bizning davrimiz.”
Bu odatiy jangoldi iboralari promouterlar tomonidan baland ovozda takrorlanmoqda. Matchroom prezidenti Barry Hearn shunday dedi: “Prenga xavfli, u haqida ko‘p narsa bilmasak ham. Lekin Joshua hozir yirtqich hayvon. Ko‘z yumib ochguncha tugashi mumkin, fişeklarni kuting. AJ hech narsani o‘z-o‘zidan deb bilmayapti, uning oldida vazifa bor va u bu ishni shafqatsiz darajada samarali bajaradi. U juda ko‘p og‘riq yetkazish kayfiyatida.”
Barry Hearn yana qo‘shib qo‘ydi: “AJ hozir ajoyib holatda. Uni 14 yildan beri bilaman, lekin hech qachon bunchalik yaxshi, bunchalik uzoq muddatga motivatsiyalanganini ko‘rmaganman.”
Promoushenni boshqarayotgan o‘g‘li Eddie Joshua’ning fojiadan keyingi ruhiy mustahkamligini alohida e’tirof etdi: “Hammaning xabari bor, nima bo‘lganidan. Menimcha, bu buyuk qaytishlardan biri. AJ o‘zi uchun bu oddiy ishdek ko‘rinishi mumkin, lekin biz uning ringga qaytishiga nihoyatda faxrlanamiz, odamlarning 99,9 foizi bu darajadagi qayg‘u bilan ruhiy kurashdan so‘ng taslim bo‘lardi.
“Jismonan to‘siqlarni yengib o‘tasan, lekin ruhiy jihatdan sindirilgansan. Bu aql bovar qilmas holat. Va biz oldinda qanday xatarlar kutayotganini bilamiz.”
“Knockout artist”ning soyali rekordi
Dazn bu jangni tomosha qilish uchun obunachilardan qo‘shimcha to‘lov talab qilyapti va targ‘ibot materiallarida Prenga’ni “unbeaten 21-0 knockout artist” sifatida tasvirlayapti. Ha, uning 20 g‘alabasining barchasi to‘xtatish bilan yakunlangan. Lekin muhimroq fakt bor: u Giovanni Auriemma’dan mag‘lub bo‘lgan. Auriemma professional faoliyatidagi 10 jangda atigi bir marta boshqa raqibni yenggan.
Prenga hozirga qadar faqat anonim raqiblar bilan jang qilgan. Demak, Joshua tarafdorlari uni juda ehtiyotkorlik bilan, xuddi qorong‘ilikdan olib chiqilgandek, obro‘siz, ammo qog‘ozda xavfli ko‘rinadigan raqib sifatida tanlab olishgan.
Furyning navbatdagi “shou”si va katta jang soyasi
Fury odatdagidek, Tailandda turib ham Joshua bilan bo‘ladigan superjangga shubha uyg‘otishga urindi. U Jeddahga, shanba kuni kechqurun ring yonida o‘tirish taklifini rad etganini aytdi va Joshua’ni “bottle job flapper” hamda “chinless wonder” deb masxara qildi. Bu – Furyning navbatdagi shov-shuvi, jiddiy qabul qilishga arzimaydi.
Aslida esa Fury va Joshua karvoni bu hafta oxirida hech qaerga og‘maydi. Juda katta pul xavf ostida turgan bir paytda, bu ikki tayyorlov jangi ssenariysi deyarli oldindan yozib qo‘yilgandek: xavfsiz, tartibli, zararsiz o‘tishi kerak.
Keyin esa navbat keladi eng ko‘p shov-shuv ko‘tarilgan, balki britan boks tarixidagi eng ortiqcha maqtalgan jangga. Savol bitta: noyabrga borib, bu ikki sobiq qirol ringga chindan ham chempionlar kabi chiqadimi yoki faqat o‘tmish shon-shuhrati bilan yashayotgan yulduzlar tomoshasini ko‘ramizmi?
