Folarin Balogunning qizil kartochkasi va Trumpning aralashuvi
MIAMI – Jahon chempionati atrofidagi eng bahsli qarorlardan biri kutilmaganda AQSh prezidenti darajasiga chiqdi va natijada hujumchi Folarin Balogun Belgiya bilan bo‘ladigan 1/8 final uchrashuvi uchun baribir safda qoladigan bo‘ldi.
Qizil kartochka, VAR va portlagan bahs
Bosniyaga qarshi 2:0 hisobidagi g‘alabada Balogun turnirdagi uchinchi golini urdi, ammo ikkinchi bo‘limda Tarik Muharemovic tovoniga butsa tagini qo‘yib yuborgani uchun maydondan chetlatildi. Epizod dastlab hakam e’tiboridan chetda qolgandek ko‘rindi, lekin VAR aralashdi va 25 yoshli hujumchi qizil kartochka bilan kiyinish xonasiga yo‘l oldi.
AQSh bosh murabbiyi Mauricio Pochettino bu epizodni qizil kartochkaga arzimaydi, deb hisoblaganini yashirmadi. Lekin maydondan chetlatish allaqachon qayd etilgan, turnirning pley-off bosqichi esa eshikda turardi.
Shu payt siyosat futbol maydoniga kirib keldi.
Trump qo‘ng‘irog‘i va FIFAning noodatiy qarori
Manbaga ko‘ra, Donald Trump shaxsan FIFA prezidenti Gianni Infantino bilan bog‘lanib, Balogunning chetlatilishini qayta ko‘rib chiqishni so‘ragan. Bunday darajadagi bevosita aralashuv jahon futbolida deyarli uchramaydi.
FIFA intizom qo‘mitasi esa g‘ayrioddiy yo‘lni tanladi: qizil kartochkaning o‘zi saqlanib qoldi, lekin avtomatik bir o‘yinlik diskvalifikatsiya to‘xtatib turildi.
Tashkilot rasmiy bayonotida shunday deyiladi: intizom kodeksining 27-moddasiga muvofiq, o‘yin taqiqi ijrosi bir yil muddatga sinov tariqasida to‘xtatib turiladi. Demak, Balogun endi shu davr ichida shunga o‘xshash og‘ir qoida buzilishi sodir etsa, hozirgi “kechirim” bekor qilinadi va diskvalifikatsiya darhol kuchga kiradi, ustiga-ustak yangi jazolar ham qo‘shilishi mumkin.
FIFA intizom organlari bunday sanksiyani to‘liq yoki qisman to‘xtatib turish huquqiga ega. Bu safar ular aynan shunday yo‘l tutdi.
Oq uy quvonchi, ijtimoiy tarmoqlarda hayrat
Trump bu qarorni o‘zining Truth Social platformasida olqishlab, “katta adolatsizlik” bartaraf etilganini yozdi. Oq uy esa Balogunning qayta safga qo‘shilganini X’dagi post bilan nishonladi.
AQSh terma jamoasi ichida bu xabar mashg‘ulotga yo‘l olinar chog‘ida tarqaldi. Christian Pulisic jurnalistlarga aytishicha, futbolchilar avvaliga bu ma’lumotga ishonmay, “rostmi o‘zi?” degan savol bilan qarshi olgan, keyin esa xushxabar ekaniga amin bo‘lishgach, kayfiyat keskin ko‘tarilgan.
Endi Pochettino qo‘l ostida hujum chizig‘ining asosiy quroli yana maydonga tushishga tayyor.
Belgiyada g‘azab va qoidalar bilan “jang”
Belgiya futbol federatsiyasi bu qarorni ko‘rishi bilan norozilik bildirdi. Ular FIFA intizom kodeksining aynan o‘sha 27-moddasiga tayangan holda qilingan izohni tan olgan holda, boshqa bandlarni ham eslatdi.
Ularning e’tiroz markazida 66.4-modda turibdi: unda qizil kartochka olgan har bir futbolchi keyingi o‘yinni o‘tkazib yuborishi avtomatik tarzda belgilangan. Belgiyaliklar fikricha, jahon chempionatidagi barcha qizil kartochkalarda shu qoida bir xil qo‘llanib kelgan.
Ular turnir reglamentidagi 10.5-moddani ham tilga oldi: bevosita yoki ikkinchi sariqdan keyingi qizil kartochka – baribir keyingi uchrashuvni o‘tkazib yuborish degani. Belgiyaga ko‘ra, Balogun atrofidagi holat aynan shu yozilgan tartibga zid.
Federatsiya hozir barcha huquqiy imkoniyatlarni o‘rganayotganini ma’lum qildi. Ammo vaqt ularga qarshi ishlayapti – 1/8 final allaqachon eshik qoqmoqda.
Tarixda bo‘lganmisiz? Ha, lekin bu safar boshqacha
Futbol tarixida muhim o‘yinlar oldidan jazoni yumshatish yoki to‘xtatib turish holatlari bo‘lgan. Cristiano Ronaldo o‘tgan yili jahon chempionati saralashida Irlandiyaga qarshi uchrashuvda olgan uch o‘yinlik diskvalifikatsiyasining so‘nggi ikki o‘yinini FIFA qarori bilan “osib qo‘ygan” holda, asosiy turnirning dastlabki bahslarida maydonga chiqqan.
Qatar yarim himoyachisi Assim Madibo esa Kanada futbolchisi Ismael Kone’ni og‘ir jarohat yetkazgan to‘p uchun qizil kartochka olgach, besh o‘yinlik taqiq bilan jazolangan. U yerda rahm-shafqat bo‘lmadi.
Yana orqaroqqa qaytsak, 1962 yil. Braziliya afsonasi Garrincha yarim finalda maydondan chetlatilgan, ammo Chili muxlislari va o‘sha paytdagi prezident Jorge Alessandri bosimi ostida apellyatsiya muvaffaqiyatli bo‘lgan va u finalda maydonga tushib, Braziliyaning Chexoslovakiyaga qarshi 3:1 hisobidagi g‘alabasiga hissa qo‘shgan.
Balogun atrofidagi mojaro o‘sha tarixiy voqealarni eslatadi. Faqat bu safar sahnada boshqa ism – Trump, va boshqa davrning futbol siyosati.
Endi nima bo‘ladi?
Bir tomonda – asosiy hujumchisini qaytarib olgan, siyosiy darajada ham, sport jihatidan ham ruhiy ko‘tarinkilikka chiqqan AQSh. Ikkinchi tomonda – o‘zini qoidalar bilan himoya qilayotgan va FIFA qaroridan hayratga tushgan Belgiya.
Balogun maydonga tushadimi? Hozircha barcha rasmiy qarorlar shuni ko‘rsatmoqda. Lekin savol boshqa: bu o‘yin qanchalik futbol haqida, qanchalik futbol atrofidagi kuchlar haqida bo‘ladi?
Javobni endi faqat maydon bera oladi.
