Folarin Balogun va FIFA qarori: Yevropa siyosatiga ta'siri
Yevropa siyosatchilari Gianni Infantino ustidan bo‘ron ko‘tardi. Sabab bitta: Folarin Balogun atrofidagi misli ko‘rilmagan qaror futbol siyosat maydonini larzaga keltirdi.
Qizil kartochka, bekor qilingan taqiq va bir telefon qo‘ng‘irog‘i
US hujumchisi Folarin Balogun turnirdagi eng yaxshi to‘puriniga aylangan paytda, 1-iyul kuni Bosnia and Herzegovina ustidan qozonilgan g‘alabada qizil kartochka ko‘rdi. Oddiy holatda bu, keyingi uchrashuvni o‘tkazib yuborish degani. Jahon chempionatining yozilmagan qonuni shunday.
Bu safar boshqacha bo‘ldi.
FIFA intizom qo‘mitasi Balogunning diskvalifikatsiyasini bekor qildi va unga Belgiumga qarshi o‘yinda maydonga tushishga ruxsat berdi. Qaror turnir davomida ko‘rsatilgan qizil kartochka avtomatik ravishda chetlatishga olib kelmagan ilk holat sifatida tarixga kirdi.
Asosiy savol esa boshqa joyda paydo bo‘ldi: bu qarorga qadar bo‘lgan yo‘l.
Donald Trump yillar davomida yaqin aloqada bo‘lgan Gianni Infantino bilan bog‘landi. AQSh prezidenti qizil kartochkani “dahshatli” deb atab, ishni qayta ko‘rib chiqishni so‘raganini tan oldi. U, o‘z so‘ziga ko‘ra, natijani buyurmagan, Infantino nimani qilishni aytib bera olmasligini ta’kidladi. Lekin qo‘ng‘iroq bo‘ldi. Ortidan esa qaror o‘zgardi.
US baribir Belgiumga 1:4 hisobida yutqazdi va turnir bilan xayrlashdi. Ammo bu natija ham atrofdagi shubhalarni sovuta olmadi.
Yevropa parlamenti: “Adolatning buzilishi”
Brusselda chiziq tortildi. Yevropa parlamenti a’zolari FIFA rahbarining rolini alohida ko‘rib chiqishni talab qilmoqda.
Barry Andrews, Lara Wolters va Niels Fuglsang birgalikdagi bayonotida FIFA qarorini keskin tanqid qildi. Ular qizil kartochka bo‘yicha qoidani “turnir o‘rtasida o‘zgartirish”ni “sharmandalik” va “adolatning buzilishi” deb atadi. Ularning tashabbusiga hozircha 35 nafar deputat qo‘shilgan.
Yevropa parlamentida tarqatilayotgan xatda Yevropa Ittifoqidagi futbol assotsiatsiyalariga murojaat qilinib, qaror qabul qilish jarayonini va ehtimoliy siyosiy bosimni rasmiy ravishda FIFA darajasida tekshirtirish so‘ralgan.
UEFA ham sukut saqlamadi. Yevropa futbol uyushmasi bu qarorni “misli ko‘rilmagan, tushunarsiz va oqlab bo‘lmaydigan” deb baholadi. Bu iboralar FIFA bilan Yevropa futbol siyosati o‘rtasidagi taranglik qanchalik kuchayganini ochiq ko‘rsatib turibdi.
Deputatlar bir nuqtani alohida urg‘uladi: sportning go‘zalligi xolis va oshkora qoidalarga tayanadi. Ularning fikricha, siyosiy bosim kim maydonga tushishini belgilay boshlasa, bu tuyg‘u darhol yo‘qoladi.
Infantino himoyada
Gianni Infantino esa o‘z pozitsiyasida qat’iy turibdi. U Trump bilan bo‘lgan qo‘ng‘iroqni tan oldi, lekin qarorni FIFAning mustaqil sud organlari qabul qilganini ta’kidladi. Uning aytishicha, FIFA tizimi shunday ishlaydi va u bu tamoyilni har doim himoya qiladi.
Shu bilan birga, manzara anchadan beri shakllanib ulgurgan: Shveysariyalik funksioner va AQSh prezidenti o‘rtasida yaqin aloqalar bor. O‘tgan yili Infantino Trump’ga maxsus ta’sis etilgan “FIFA Peace Prize” mukofotini topshirgan edi. Endi esa aynan shu yaqinlik futbol siyosati markazida savollar tug‘dirmoqda.
Trump Balogun ishi qayta ko‘rib chiqilishini so‘raganini yashirmadi. U qizil kartochkani “qo‘rqinchli” deb atar ekan, AQSh va Belgium uchrashuvida har ikkala jamoa ham eng kuchli tarkib bilan maydonga tushishi kerakligini aytdi. Uningcha, taqiq “katta dog‘” qoldirishi mumkin edi.
Dog‘ masalasi hal bo‘lgandek tuyulishi mumkin. Ammo endi boshqa dog‘ paydo bo‘ldi: FIFA qarorining o‘zi Yevropa siyosiy maydonida shubha va g‘azab uyg‘otmoqda.
Futbol va siyosat: chiziq qaerda tugaydi?
Balogun maydonga qaytdi, US turnirni tark etdi, Belgium yo‘lida davom etdi. Lekin Yevropa parlamentidagi tashabbus endi endigina boshlanmoqda.
Deputatlar FIFAdan ichki tekshiruvni talab qilyapti. UEFA allaqachon pozitsiyasini ochiq bildirdi. Infantino esa mustaqil sud organlari va tizim tamoyillarini tilga olib, o‘zini himoya qilmoqda.
Savol ochiq qolmoqda: qizil kartochkani bekor qilgan qaror futbol tarixidagi bir martalik istisno bo‘lib qoladimi yoki bu voqea sport va siyosat o‘rtasidagi chiziq endi qayta chizilayotganining ogohlantiruvchi belgisimikan?
