FIGC Infantino’dan yuz o‘girdi: Yevropa futbolida keskin siyosiy o‘zgarishlar
Italiya futbol federatsiyasi FIGC Gianni Infantino uchun eshikni yopdi. Yillar davomida FIFA prezidentini ochiq qo‘llab kelgan mamlakat endi o‘z pozitsiyasini keskin o‘zgartirdi – va buni yashirmadi.
Rimdan kelgan sovuq bayonot
FIGC chorshanba kuni tarqatgan rasmiy bayonotida Italiya endi Infantino nomzodini qo‘llamasligini ma’lum qildi. Sabab aniq: Jahon chempionatiga va boshqa FIFA musobaqalariga xususiy sarmoya kiritish, ulardan ulush sotish bo‘yicha muvaffaqiyatsiz urinish.
“Ushbu qaror FIGCning xalqaro musobaqalar boshqaruvi va rivojlanishi borasida FIFA prezidentining so‘nggi tashabbuslariga nisbatan pozitsiyasini aniq va shaffof ifoda etish uchun qabul qilindi”, deyiladi federatsiya bayonotida.
Bu – alohida harakat emas. Angliya, Irlandiya, Uels singari qator yevropalik assotsiatsiyalar allaqachon Infantino’ga bo‘lgan siyosiy yelkasini tortib olgan. Kelasi yilgi FIFA Kongressida qayta saylanishni ko‘zlayotgan prezident uchun bu og‘ir zarba.
Malago chizgan chiziq
FIGC prezidenti Giovanni Malago Italiya qanday futbol modeliga ishonganini ochiq aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, federatsiya UEFA va boshqa Yevropa ittifoqlari bilan bir qatorda “meritokratiya, birdamlik, barqarorlik va muxlislarning markaziy o‘rni”ga tayanadigan yo‘lni himoya qiladi.
Malago futbolni so‘nggi yillarda o‘stirgan narsa sifatida muloqot, tinglash va bo‘lishilgan mas’uliyat madaniyatini tilga oldi. Unga ko‘ra, aynan shu yondashuv o‘yin asosiy tamoyillarini saqlagan holda innovatsiyaga yo‘l ochdi.
FIGCning bu pozitsiyasi Infantino rejalashtirgan, ammo endi rad etilgan, FIFA turnirlariga, jumladan Jahon chempionatiga xususiy investitsiya jalb qilish loyihasiga aniq javob bo‘ldi. Reja bekor qilingan, lekin iz qoldirdi: bosim kuchaydi, iste’fo talab qilinmoqda.
Qit’a bo‘ylab bo‘linish
Infantino 2016 yilda Sepp Blatter o‘rniga kelganida Yevropa davlatlarining keng qo‘lloviga ega edi. Endi esa o‘sha tayanch yemirilmoqda. UEFA hatto FIFA musobaqalarini boykot qilish bilan tahdid qilgan darajaga bordi.
Bosim nihoyasiga yetgandek tuyuldi: UEFA Infantino’dan xususiy sarmoya rejasi qayta tiklanmasligiga kafolat olib, boykot tahdidini rasmiy ravishda qaytarib olishini ma’lum qildi. Ammo ishonch allaqachon chizilgan chiziqdan qaytmaydi. Siyosiy maydonda chiziqlar yangidan chizilmoqda.
Shu fonida Italiya qarori – oddiy protsedura emas, balki Yevropa futbolidagi kuchlar muvozanatiga bevosita ta’sir qiladigan siyosiy signal.
Maydondagi afsonalar – turli frontlarda
Qiziq jihati shundaki, siyosiy sahnada Infantino qo‘llab-quvvatlovini yo‘qotayotgan paytda, maydon afsonalari uning yonida saf tortmoqda. Yoki aksincha – unga qarshi chiqmoqda.
Italiya Jahon chempioni, 2006 yilgi finalda kubok ko‘targan Fabio Cannavaro, braziliyalik afsona Cafu bilan birga Infantino’ni ochiq himoya qilganlar safida. Ularning pozitsiyasi federatsiyalar kayfiyatiga keskin zid.
Cannavaro o‘zining ijtimoiy tarmoqlardagi murojaatida “oxirgi o‘n yilda jahon futboli yaxshilanganini” va futbolchilar “yana markaziy sahnaga qaytganini” ta’kidladi. U Infantino faoliyatini “zo‘r ish” deb baholab, buni tan olmaslikni “intellektual halollikdan chekinish” deb atadi. Bugun u O‘zbekiston milliy terma jamoasini boshqarayotgan bo‘lsa-da, global siyosiy bahsda o‘z ovozini aniq qo‘shdi.
Cafu, Jahon chempionatini 1994 va 2002 yillarda Braziliya bilan ikki bor ko‘targan sobiq kapitan, ham o‘z pozitsiyasini aniq ifoda etdi. U FIFA va Infantino ishini futbolchilarning vakilligini kuchaytirish, ilgari deyarli mavjud bo‘lmagan mexanizmni yo‘lga qo‘yish bilan bog‘ladi.
Ularning yonida Roberto Carlos, Javier Zanetti, Esteban Cambiasso, Ivan Ramiro Cordoba, Jared Borgetti kabi yulduzlar ham shunga o‘xshash mazmunda fikr bildirishdi. Ularning xabarlari bir-biriga ohangdosh: futbolchilar ovozi kuchaydi, bu jarayonda Infantino rolini inkor qilib bo‘lmaydi, degan da’vo.
Qarshi taraf: o‘zgarish talab qilayotganlar
Biroq afsonalar bir tomonda to‘planib qolgani yo‘q. Fransiyalik Mikael Silvestre boshchiligidagi boshqa bir guruh sobiq futbolchilar FIFA rahbariyatida “o‘zgarish” talab qilib chiqdi. Ular ham ijtimoiy tarmoqlarni maydon sifatida tanladi, ammo boshqa shior bilan.
Natijada, futbol olamida ikkita front paydo bo‘ldi: federatsiyalar va siyosiy tuzilmalar tobora ko‘proq Infantino’dan yuz o‘girayotgan bo‘lsa, bir qator sobiq yulduzlar uni himoya qilmoqda. Aynan mana shu keskin kontrast bugungi bahsni yanada qizdiryapti.
Savol ochiq: kimning ovozi balandroq bo‘ladi?
Infantino hozircha lavozimida. 56 yoshli sobiq UEFA bosh kotibi hali ham qayta saylanish uchun kurashmoqchi. Ammo endi u 2016 yildagidek keng Yevropa frontiga emas, bo‘lingan, shubha bilan qarayotgan qit’aga yuzlanadi.
FIGCning qarori – shunchaki navbatdagi bayonot emas. Bu Yevropa futbolining markaziy o‘yinchilaridan biri “biz boshqa modelni tanlaymiz” deb aytayotgan payt. Savol esa shunday: saylov kuni kelganda, qaysi ovoz hal qiluvchi bo‘ladi – federatsiyalarniki yoki afsonalarniki?
