FIFA U-15 Jahon chempionati bekor qilinishi: Disney g‘oyasi nima uchun amalga oshmadi?
Gianni Infantino va uning eng jasur g‘oyalaridan biri jimjit tugatildi. Bir yil davomida xususiy investorlar bilan o‘tkazilgan uchrashuvlar, 211 davlatni qamrab oladigan U-15 Jahon chempionati, Disney parklarida ochilish marosimlari, bevosita baseballdagi Little League’ni eslatuvchi format – bularning barchasi qog‘ozda qoldi.
Loyiha The Athletic xabariga ko‘ra, 2026 yilgi Jahon chempionati arafasida rasman chetga surildi. Rejalar esa juda katta edi.
Little League uslubida global sahna
Yoshlar turniri uchun batafsil konsepsiyani sobiq Meksika futbol federatsiyasi komissari Juan Carlos Rodriguez ishlab chiqqan. Uni AQSh xususiy kapitali moliyaviy jihatdan quvvatladi. Orqada esa kuchli ism – Eldridge Industries va uning raisi, Chelsea hammuallifi Todd Boehly turardi.
Reja oddiy emas, agressiv edi: futbolni dunyo bo‘ylab 15 yoshgacha bo‘lganlar uchun ham yirik tijoriy sahnaga aylantirish. Tashkilotchilar ESPN bilan ham muzokara olib borishdi, Orlando (Florida)dagi ESPN Wide World of Sports Complex imkoniyatlarini o‘rgandilar. Bu majmua Walt Disney World kurorti hududida joylashgan, demak, turnir Disney brendi bilan chambarchas bog‘langan bo‘lar edi.
Ochish va yopilish marosimlari Disney parklarida, 211 mamlakatdan kelgan bolalar, global teletranslyatsiya, yangi homiylik paketlari – FIFA uchun yangi oltin koni sifatida ko‘rilgan.
Infantino ramziy o‘yinni xohladi, siyosat devori yo‘lni to‘sdi
Bu loyihaning eng jasur, eng bahsli g‘oyalaridan biri Infantino tashabbusi edi. U turnirni ramziy uchrashuv bilan ochishni istagan: Isroil va Falastin terma jamoalarining U-15 jamoalari o‘rtasidagi o‘yin, “sport birlashtiradi” degan g‘oyaning jonli namoyishi sifatida.
Ammo siyosat maydonga tushdi. Vancouver shahrida bo‘lib o‘tgan FIFA Kongressida ikki federatsiya delegatlari bir-biri bilan qo‘l siqishni rad etishdi. Muzokaralar tarang tus oldi, o‘zaro ishonch yo‘qoldi. Natijada, Isroil–Falastin ochilish o‘yini g‘oyasi turnirning yakuniy loyihasidan butunlay olib tashlandi.
Ramziy o‘yin bo‘lmagach, konsepsiyaning eng kuchli, eng ko‘zga ko‘rinadigan siyosiy va ma’naviy elementi ham yo‘qoldi. Bu esa allaqachon bosim ostida turgan loyihani yanada zaiflashtirdi.
FIFA uchun nafas olish fursati – yoki boy berilgan imkoniyatmi?
U-15 Jahon chempionati bekor qilinishi FIFA’ni kamida bir frontda tanqiddan asrab qoldi. So‘nggi yillarda xalqaro futbol taqvimi haddan tashqari siqilgan, o‘yinchilar ortiqcha yuklama ostida qolyapti, yoshlar futbolining tobora ko‘proq tijoratlashuvi esa murabbiylar va mutaxassislar orasida jiddiy xavotir uyg‘otmoqda.
Disney bilan bog‘langan bu yirik loyiha ishga tushirilganida, aynan shu savollar yana-da balandroq ovozda yangragan bo‘lardi: 15 yoshli bolalar global biznes sahnasiga shunchalik erta olib chiqilishi kerakmi? Ularning salomatligi, psixologik bosimi, ta’limi-chi?
Loyiha to‘xtatilishi bilan FIFA bu marta bu savollarga javob berish majburiyatidan qutuldi. Ammo bu nafaqat cheklov, balki boy berilgan tijoriy imkoniyat ham bo‘ldi.
Infantino nigohi hanuz kengayishda
Disney bilan bog‘liq turnir sandiqda qolgan bo‘lsa-da, Infantino strategiyasi o‘zgargani yo‘q. Uning asosiy maqsadi aniq: global musobaqalar sonini oshirish, ayniqsa Shimoliy Amerikada telehuquqlarni maksimal darajada qimmatga sotish.
Kengaytirilgan Jahon chempionatlari, yangi formatlar, yangi turnirlar – bu yo‘nalish allaqachon chizilgan. U-15 loyihasi bekor qilinishi esa, ko‘proq, vaqtinchalik orqaga chekinishga o‘xshaydi.
Endi asosiy savol shunda: FIFA qachongacha daromad o‘sishini o‘yinchilar farovonligi va yosh iste’dodlarga tushayotgan bosim bilan muvozanatlay oladi?
Yoki bir kun kelib, shu savolning javobi futbolning o‘z maydonida emas, shifokorlar xonasi va sud zallarida topiladimi?
