FIFA Argentina yulduzlarini rekord darajada jazoladi
JENEVA — Jahon chempionati finalidagi asablar oxir-oqibat qimmatga tushdi. FIFA Argentina terma jamoasining uch futbolchisini diskvalifikatsiya qildi, ulardan eng ogʻiri – yarim himoyachi Leandro Paredes uchun 10 oʻyinga taqiq.
Bu shunchaki navbatdagi intizomiy chora emas. Bu – jahon chempionati tarixidagi eng keskin jazolardan biri.
Paredesga 10 oʻyin: Suarez darajasidagi sanksiya
Leandro Paredes Ispaniyaga qarshi magʻlubiyatdan soʻng nazoratni yoʻqotdi. U Eric Garcia’ning boʻynidan ushlab, Gavi’ni yerga itarib yubordi. FIFA bu harakatlarni “hujum” sifatida baholadi va qat’iy javob qaytardi.
10 oʻyinlik diskvalifikatsiya Luis Suárez’ning 2014-yilda Italiya himoyachisi Giorgio Chiellini’ni tishlagani uchun olgan jazosi bilan bir qatorda tilga olinadigan darajada. Shuningdek, 2013-yilda Xorvatiya futbolchisi Josip Simunic fashistik shiorli shiorlarni muxlislar bilan birga megafon orqali aytib, olgan 10 oʻyinlik taqiqiga tenglashtirilmoqda.
FIFA kalendariga koʻra, bu 10 oʻyin Argentina uchun deyarli bir yillik xalqaro futbolsiz davr degani. Rasmiy rejalashtirilgan uchrashuvlarning barchasi iyun 2027-yilgacha boʻlgan davrni qamrab oladi. Hozircha bu oʻyinlarning barchasi oʻrtoqlik uchrashuvlari boʻlishi kutilmoqda, lekin taqiqning ogʻirligi bundan kamaymaydi.
Paredes bundan tashqari 90 ming dollar jarimaga ham tortildi.
Molina va Almada ham jazodan qochmadi
Himoyachi Nahuel Molina ham keskin zarba oldi: unga 7 oʻyinga diskvalifikatsiya berildi va 90 ming dollarlik jarima qoʻllandi. Thiago Almada esa bir oʻyinlik taqiq va 30 ming dollarlik jarima bilan cheklangan.
Bu raqamlar qogʻozda quruq statistika boʻlib koʻrinishi mumkin. Lekin terma jamoa murabbiylar shtabi uchun – bu reja, rotatsiya va butun yil davomida tarkibni qayta oʻylash degani.
Argentina murabbiylaridan biri Roberto Ayala ham chetda qolmaydi: unga 3 oʻyinga taqiq va 30 ming dollarlik jarima belgilandi.
Gavi ham jazolandi – Wembleyda oʻtkazib yuboriladigan oʻyin
Finaldagi toʻqnashuv faqat Argentina uchun oqibat keltirmadi. Ispaniya yulduzi Gavi ham bir oʻyinga diskvalifikatsiya qilindi. U oʻz jazosini Nations League doirasida 26-sentyabr kuni Wembley’da Angliyaga qarshi bahsda oʻtaydi.
Finaldagi keskinlik East Rutherford, New Jersey’dagi bahsda choʻqqiga chiqqan edi. Asablar tarang, oʻyin dagʻallashgan, Argentina esa Ispaniya tomonidan deyarli butunlay siqib qoʻyilgan edi. Enzo Fernandez maydondan chetlatilganidan keyin bosim yanada oshdi, yakunda Ferran Torres qoʻshimcha boʻlimning ikkinchi yarmida yagona golni urib, Ispaniyaga titulni olib berdi.
Shundan soʻng maydonda yuz bergan toʻqnashuvlar bugungi ogʻir sanksiyalarga olib keldi.
AFAga katta hisob: jarimalar, stadion sanksiyasi va majburiy loyiha
Jazo faqat futbolchilar bilan cheklanib qolmadi. Argentina futbol assotsiatsiyasi (AFA) 110 ming dollar jarimaga tortildi. Sabablar roʻyxati keng: Angliyaga qarshi yarim finaldan keyin futbolchilarning Folklend orollari boʻyicha siyosiy mazmundagi banner koʻtarishi, muxlislarning kamsituvchi qoʻshiqlari va boshqa intizomiy buzilishlar.
FIFA AFA’ni 100 ming dollarni irqchilikka qarshi loyihalarga yoʻnaltirishga ham majbur qildi. Bu – jazoni faqat moliyaviy zarba emas, balki majburiy ijtimoiy mas’uliyat bilan birlashtirishga urinish.
Argentina jahon chempionatidan FIFA’dan 34 million dollar mukofot puli olganini inobatga olsak, jarimalar bu summani sezilarli darajada yemasa-da, obroʻ nuqtai nazaridan ogʻir zarba boʻlib turibdi.
Bundan tashqari, Argentina navbatdagi uy oʻyinini 50 foiz sigʻim bilan toʻldiriladigan stadionda oʻtkazishga majbur. Yana bir stadion sanksiyasi va 100 ming dollarlik qoʻshimcha jarima esa sinov muddatiga qoldirildi – ya’ni keyingi xatti-harakatlarga qarab ishga tushishi mumkin.
AFA javob qaytarishga tayyor
Buenos-Ayresda bu qarorlar jim qabul qilinmaydi. AFA allaqachon huquqshunoslarini ishga tushirdi.
Federatsiya bayonotida shunday deyilgan: AFAning yuridik boʻlimi belgilangan muddatlarda FIFA’dan qarorlarning asoslantirilgan matnini talab qiladi, shundan soʻng apellyatsiya qoʻmitasiga murojaat qiladi va zarurat tugʻilsa, oxirgi instansiya sifatida Sport arbitraj sudi (CAS)ga chiqish imkoniyatini ham saqlab qoladi.
Demak, bu ish hali yopilgan emas. Lekin hozircha FIFAning hukmi kuchda qolmoqda.
Tarixiy kontekst: Suarez va Simunic soyasida
Futbol olami bu qarorni darhol oʻtmishdagi eng yirik sanksiyalar bilan solishtira boshladi. 2014-yilda Luis Suárez toʻrt oyga barcha futbol faoliyatidan chetlatilgan, ustiga-ustak Uruguay terma jamoasi uchun yana sakkizta rasmiy oʻyinni oʻtkazib yuborishga majbur boʻlgandi. Oʻsha paytda u yangi klubi Barcelona safida ham maydonga tusha olmagan.
2013-yilda Josip Simunic Xorvatiya muxlislarini Ikkinchi jahon urushi davridagi pro-natsist shior bilan ruhlantirgani uchun 10 oʻyinga diskvalifikatsiya qilingan edi. Endi esa Paredes shu qatorda tilga olinmoqda.
Jahon chempionatining eng yuksak sahnasi – final. Lekin aynan oʻsha sahnada hissiyotlar boshqaruvni egallab olsa, narxi mana shunday boʻlishi mumkin.
Argentina uchun savol endi bitta: bu jazolar terma jamoaning xarakterini sindiradimi yoki aksincha, keyingi yillarda uni yanada jipslashtiradigan sinovga aylanadimi?
