FIA o‘z xatosini tan oldi: Leclerc va Piastri to‘qnashuvi
Formula 1 ichida bir necha haftadir bahsdan tushmayotgan epizod bo‘yicha FIA nihoyat orqaga qadam tashladi. Belgiyadagi Gran-prida Charles Leclerc va Oscar Piastri o‘rtasidagi to‘qnashuv avvaliga “poyga insidenti” sifatida yopib qo‘yilgandi. Endi esa hakamlar o‘sha paytda chora ko‘rish kerak bo‘lganini tan oldi.
Bu burilish tasodifan emas, Hungaroringdagi yopiq eshiklar ortidagi uchrashuvda yuz berdi. Madomiki mavzuga qaytilgan bo‘lsa, demak, pilotlar bu qarorni hazm qilolmagan.
Les Combesdagi chiziq: qayerda chegara oshdi?
Belgiya Gran-prisida Leclerc Les Combesga kirishda Piastrini chetga siqib chiqdi. Ikki mashina tegishdi, McLaren esa pol qismidan shikast oldi. Shunga qaramay, o‘sha damda hakamlar paneli buni oddiy kurash deb baholadi.
Ular Piastrining hujumi real imkoniyatga ega emasligini, Leclerc esa “oddiy poyga trayektoriyasi” bo‘ylab harakat qilganini ta’kidlab, jarima bermaslikni ma’qul ko‘rishdi. Aynan mana shu yondashuv paddokda xavotir uyg‘otdi: endi tormozlanish zonalarida yanada tajovuzkor himoyaga “ruxsat” berilyaptimi?
Oscar Piastri hafta oxiri oldidan ochiq aytdi: agar bunday holat normal deb qabul qilinsa, poygachilar raqibga faqat eng minimal bo‘shliq qoldirib, jazodan qochishiga rag‘bat paydo bo‘ladi. Bu esa xavfli hudud.
Hungariyadagi uchrashuvda ushbu epizod atrofida bahs uzoq cho‘zildi. Oxir-oqibat, FIA hakamlari orqaga nazar tashlab, Belgiyada qaror yumshoq bo‘lganini tan oldi: Leclercga aslida besh soniyalik jarima berilishi kerak edi, degan xulosa paydo bo‘ldi.
Leclercning o‘zi ham vaziyat mutlaqo “oq-qora” emasligini aytib, ammo kun davomida bergan izohida chegarani oshirib yuborganini tan olgandi. U o‘zini oqlashga urinmadi, aksincha, uslubini baholadi: mashinada u har doim limitni qidirishini, Piastri bilan holatda esa bu limitning narigi tomoniga o‘tib ketganini aytdi. O‘zi uchun ham xavfli, doim shunday poyga qilishni istamasligini qo‘shimcha qildi.
Qisqasi, o‘sha Les Combesda u raqibga joy qoldirdi, lekin “balki biroz haddan tashqari tor” bo‘ldi. Hakamlar endi shu “biroz”ning o‘zi jarimaga arzigulik bo‘lganini tan olyapti.
Restartlar va yangi yumshoqlik
Hungariyadagi uchrashuv faqat bitta hodisa atrofida aylanib qolmadi. U uzoq muddatli o‘yin – 2027 yil uchun haydash ko‘rsatmalarini qayta ko‘rib chiqish – uchun ham maydon bo‘ldi. Yakuniy matn keyinroq, mavsum oxiriga yaqin shakllanadi, lekin bir qaror allaqachon kuchga kirdi.
Gap xavfsizlik mashinasi ortidan qayta startlarda bo‘ladigan to‘qnashuvlar haqida ketmoqda. Endi hakamlar bu epizodlarga startdagi birinchi doira kabi ko‘z bilan qaraydi – ya’ni biroz ko‘proq bag‘rikenglik, ko‘proq kontekst.
Poygachilar ancha vaqtdan beri restartlarda shinalar bosimi pastligi va energiya chiqarilishi (deployment) bilan bog‘liq murakkabliklar vaziyatni noaniq qilayotganini aytib kelishardi. Sovuq g‘ildirak, notekis tortish kuchi, past ko‘rinish – hammasi bir vaqtda. Hakamlar bu dardni nihoyat inobatga oldi.
Endi restartdagi kichik urinishlar, bahsli tegishlar darhol og‘ir jazoga aylanmasligi mumkin. Albatta, bu to‘liq erkinlik emas, lekin poygachilar uchun manevr qilishga ozgina ko‘proq nafas.
Hamilton yo‘q bo‘lgan majlis
Qizig‘i shundaki, bu uchrashuvda eng ko‘p savol tug‘dirgan nomlardan biri yo‘q edi. Lewis Hamilton – Belgiyada George Russell bilan birinchi doirada bo‘lgan to‘qnashuv uchun bahsli jazoga uchragan pilot – majlisga kelmadi.
Belgiyada ko‘pchilik bu holatni oddiy poyga insidenti deb hisoblagan, Mercedes juftligi ham shunday fikrda edi. Shunday bo‘lsa-da, hakamlar Hamiltonni jazoladi va bu qaror paddokda savollar tug‘dirdi. Aynan shunday fon ostida o‘tkazilgan uchrashuv Hamilton uchun o‘z pozitsiyasini tushuntirish, qarorning mantiqini eshitish uchun qulay imkon edi.
U esa yo‘q edi.
Uchrashuvni o‘tkazib yuborishi ataylab qilingan qarormi yoki shunchaki boshqa majburiyatlar bilan to‘qnash kelganmi – hozircha aniq emas. U bilan birga Fernando Alonso, Lance Stroll, Sergio Perez va Valtteri Bottas ham qatnashmadi.
Shu fon’da savol o‘zi-o‘zidan tug‘iladi: poygachilar o‘z ovozini balandroq qilishni xohlayaptimi yoki eng keskin qarorlar muhokama qilinayotgan stolda hamon bo‘sh stullar qolaveradimi?
