FAI Infantino’dan yuz o‘girdi: futbol siyosatida bosim kuchaymoqda
Irlandiya futboli markazida bugun maydon emas, kabinetlar titradi. Football Association of Ireland (FAI) Gianni Infantino’ning FIFA prezidenti sifatida qayta saylanishini endi qo‘llab-quvvatlamasligini rasman ma’lum qildi. Yil boshida yozilgan qo‘llab-quvvatlov xati bekor qilindi.
Bu oddiy texnik qaror emas. Bu – FIFA ichidagi hokimiyat kurashi qizib borayotganining navbatdagi ochiq signali.
Dublinning keskin burilishi
FAI boshqaruv kengashi yig‘ilishidan so‘ng, tashkilot o‘z pozitsiyasini tubdan o‘zgartirdi va FIFA’ga alohida maktub yo‘llab, nega dastlabki qo‘llab-quvvatlovni qaytarib olganini tushuntirdi.
Rasmiy bayonot qisqa, lekin ohangi qat’iy: Irlandiya tomoni FIFA’dan olayotgan yordam uchun minnatdor, biroq “so‘nggi voqealar boshqaruv, shaffoflik va mazmunli maslahatlashuvlarning yo‘qligi borasida jiddiy xavotirlar uyg‘otdi”.
FAI o‘zining so‘nggi yillarda boshidan kechirgan inqirozlarini eslatib, “bunday sharoitda eng yaxshi boshqaruv amaliyotini himoya qilish va unga rioya etish bo‘yicha alohida mas’uliyat sezayotganini” ta’kidladi. Ya’ni, o‘z uyini endi zo‘rg‘a tartibga keltirgan assotsiatsiya FIFA’dagi shubhali harakatlarga ko‘z yumolmaydi.
FFE rejasining soyasi
Infantino yaqinda FIFA Forward Enterprise (FFE) nomli yangi kompaniya tuzish g‘oyasi uchun uzr so‘ragan edi. Reja oddiy ko‘rinardi: FIFA turnirlarining tijoriy va operatsion tomonlarini shu tuzilma orqali boshqarish, undan taxminan 20 foiz ulushni xususiy investorlar qo‘liga topshirish.
Ammo bu g‘oya futbol siyosatini larzaga soldi. Futbolchilar, murabbiylar emas, bu safar moliyaviy strukturalar muhokama markaziga chiqdi. Jamoaviy o‘yinni xususiy kapitalga qanchalik yaqinlashtirish mumkin? Savol ochiq qolmoqda, lekin FFE atrofidagi bosim Infantino obro‘siga aniq zarba berdi.
U uzr so‘radi. Lekin bosim ketmadi.
UEFA va konfederatsiyalar bosimi
Infantino uchun eng og‘ir zarba Yevropadan keldi. UEFA, shuningdek AFC va CONCACAF rahbariyati uning FIFA musobaqalariga xususiy sarmoya jalb etish haqidagi urinishlari sabab iste’fo berishini talab qilib chiqdi.
UEFA hatto FIFA musobaqalarini boykot qilish bilan tahdid qilgan. Yana bir qadam oldinga – AFC va CONCACAF bilan birgalikda o‘z turnirlarini muvofiqlashtirish bo‘yicha dastlabki muzokaralar ham boshlangan. Maqsad aniq: o‘z hududidagi futbolchilarga yuqori darajadagi raqobat maydonini ta’minlash, bu masalada FIFA’ga to‘liq qaram bo‘lib qolmaslik.
Bu fon’da FAIning qarori alohida ajralib turadi. Irlandiya – yirik siyosiy o‘yinchi emas, lekin Yevropa futbol oilasining ovozi. Aynan shunday o‘rta miqyosli assotsiatsiyalarning kayfiyati saylovlarda hal qiluvchi bo‘lishi mumkin.
Arab dunyosidan qat’iy qo‘llab-quvvatlov
Shu bilan birga, Infantino butunlay yakka qolganicha yo‘q. Bugun Qatar, Lebanon, Morocco, Sudan, Egypt va Mauritania uning yonida ekanini ochiq bildirdi. Ularning to‘rttasi FIFA Council a’zosi sifatida ayniqsa muhim siyosiy og‘irlikka ega.
Ular birgalikdagi bayonotida Infantino’ning “futbolni global miqyosda rivojlantirish, barcha mintaqalarda imkoniyatlarni kengaytirish va o‘yinning jamiyatlarni birlashtirishdagi rolini mustahkamlash yo‘lidagi uzluksiz sa’y-harakatlarini” yuqori baholashdi.
Yana bir jumla ham bejiz emas: ular “jahon futboli uchun yanada kuchli va farovon kelajak sari hamkorlikni davom ettirish, imkoniyatlarni kengaytirish va arab futbolining global o‘yinga qo‘shayotgan hissasini yanada oshirish” niyatini bildirishdi.
Bu nafaqat shaxsiy qo‘llab-quvvatlov, balki siyosiy signaldir: Arab dunyosining muhim qismi hozircha Infantino bilan birga.
Mart saylovi oldidan bo‘linayotgan front
Infantino lavozimi kelasi yil mart oyida saylovga qo‘yiladi. Qog‘ozda hammasi oddiy: delegatlar, ovozlar, protsedura. Ammo sahna ortida kuch bloklari allaqachon shakllanmoqda.
Bir tomonda – UEFA, AFC, CONCACAF ichida kuchayib borayotgan norozilik, boykot tahdidlari, yangi turnirlar g‘oyasi. Ikkinchi tomonda – Qatar boshchiligidagi arab davlatlari va ularning FIFA Council’dagi ta’siri.
FAIning bugungi qarori shu chiziq bo‘ylab yana bir chizik tortdi. Irlandiya kichik mamlakat bo‘lishi mumkin, lekin bu kabi signallar ko‘paygan sari, mart oyidagi saylovlar oddiy rasmiy tasdiq emas, haqiqiy siyosiy jangga aylanishi ehtimoli ortib bormoqda.
Endi savol bitta: Infantino bosim ostida o‘z kursini o‘zgartiradimi yoki FIFA tarixidagi eng bahsli saylovlardan biriga qarab bormoqdamiz?
