F1 yozgi tanaffusi: Verstappen va Alonso
Formula 1 taqvimi yozgi tanaffusga kirishi bilan paddokdagi haqiqiy shov-shuv endi boshlanadi. Trassalarda motorlar jim, lekin shartnomalar bo‘yicha poyga qiziyapti. “Silly season” – mish-mishlar, yashirin uchrashuvlar va telefon qo‘ng‘iroqlari fasli yana maydonda.
Bu tushuncha sport tarixida yangilik emas, lekin “Drive to Survive” davrida u butunlay boshqa tus oldi. Daniel Ricciardo’ning Red Bull’dan Renault’ga 2019 yil oldidan o‘tishi qanday dramatizatsiya qilinishini ko‘rsatib bergan bo‘lsa, endi yozgi tanaffusning o‘zi alohida serialga aylangan.
Shundan beri eng katta portlashlar ko‘pincha tanaffusdan oldin sodir bo‘lyapti. Eng yorqin misol – Lewis Hamilton’ning 2024 yil fevralida Ferrari’ga 2025 yildan boshlab o‘tishini tasdiqlashi. Bozor kartalari allaqachon aralashtirilgan, lekin hozirgi yozda hammasini ikki kishi belgilab bermoqda: Max Verstappen va Fernando Alonso.
Verstappen: shartnoma bor, lekin chiqish eshigi ochiq
Rasmiy ravishda Max Verstappen Red Bull bilan 2028 yilgacha bog‘langan. Lekin bitta nozik band bor: yozgi tanaffusga kelib haydovchilar reytingida ilk ikkilikdan tashqarida qolsa, chiqish bandi ishga tushadi. Shunday bo‘ldi ham – band faollashdi. Endi Verstappen xohlagan payt ketishi mumkin.
O‘tgan mavsumning birinchi yarmida ham uning kelajagi bo‘yicha savollar tinmagandi. 28 yoshli to‘rt karra chempion 2025 yil tanaffusidan oldingi oxirgi poygada kamida yana bir yil Red Bull’da qolishini aytdi. Ammo aynan “yana bir yil” degan ibora uni bozor dramasi markaziga qaytarib qo‘ydi. So‘nggi oylar davomida deyarli har bir matbuot anjumanida savol bir xil: “Keyin qayerga?”
Toto Wolff Verstappen atrofida uzoq vaqt aylanib yurdi. Mercedes rahbari 2024 va 2025 yillarda uni Red Bull’dan tortib olishga urindi. Lekin Kimi Antonelli’ning chempionat yetakchisi sifatidagi portlashi, 19 yoshli iste’dodning shiddatli formasi Wolffni tarkibni buzmaslikka undayotgandek ko‘ringandi. George Russell’ning so‘nggi qiyinchiliklari ham bu o‘yinni tubdan o‘zgartira olmadi – Verstappen’ni olib kelish Antonelli atrofidagi barqarorlikni xavf ostiga qo‘yishi mumkin.
Shu paytda internetni larzaga keltirgan fotosuratlar paydo bo‘ldi: birinchi yozgi hafta davomida ta’til – Wolff, Verstappen va ularning oilalari birga. Rasm yetarlicha gapiradi. Toto Wolff 2027 yil uchun tarkibni o‘zgartirmaslik haqida gapirayotgan bo‘lsa-da, bunday kadrlar fonida bu so‘zlarga paddokda hamma ham ishonmayapti.
McLaren sahnaga chiqdi – va Lando Norris ham
Yoz boshida yana bir syujet chizig‘i paydo bo‘ldi. McLaren Verstappen tarafdorlari bilan uchrashuvlar o‘tkazgani oshkor bo‘ldi. Bu shunchaki mish-mish emasdi – fakt. Ayniqsa uning eng yaqin texnik tayanchi, poyga injeneri Gianpiero Lambiase allaqachon McLaren’ga o‘tishga rozi bo‘lgani ma’lum bo‘lgach, Woking jamoasi Verstappen uchun haqiqiy variantga aylandi.
Bitta savol bor edi: nega u McLaren’ga o‘tishi kerak? Ma’lum vaqtgacha ularning mashinasi Red Bull’dan sezilarli darajada tez emasdi, ba’zan deyarli bir darajada, ba’zan esa undan ham yomonroq ko‘rinardi. Chempionlik uchun kurashayotgan haydovchi uchun bu yetarli sabab emasdek tuyuldi.
Bu shubhalar Budapeshtda bir zarbda yo‘qoldi. Yozgi tanaffusdan oldingi so‘nggi poygada McLaren katta yangilanish paketini olib keldi – va Lando Norris g‘alabaga “yugurib” bordi. Mashina mukammal ishladi, raqiblar javob topolmadi. McLaren birdaniga nafaqat istiqbolli loyiha, balki hozirning o‘zidayoq g‘alabaga qodir bolidga aylandi.
Verstappen Red Bull’ga oktyabr oyining ma’lum bir muddatigacha qarorini bildirishga majbur. Lekin u bu muddatni kutishi shart emas. Xohlagan paytda qaror qiladi – va butun bozor shaxmat doskasi qayta teriladi.
45 yoshli Alonso: yana bir mavsumga kuch topadimi?
2026 yil. Fernando Alonso 45 yoshga kirgan. Shunga qaramay, savol hanuz o‘sha: u davom etadimi yoki yo‘qmi?
Aston Martin uchun yilning birinchi yarmi charchatadigan darajada og‘ir o‘tdi. Mashina raqobatbardosh emas, natijalar notekis. Lekin Alonso hali ham Lance Stroll’ni ayniqsa saralashda muntazam yengib kelmoqda. Bu – hali ham tezlik borligining eng aniq isboti.
Hungaroringga Aston Martin nihoyat birinchi yirik shassi yangilanishini olib keldi. Natija darhol ko‘rindi: Alonso 2026 yilda ilk bor jamoani Q2 bosqichiga olib chiqdi. Bu hali mo‘’jiza emas, lekin to‘g‘ri yo‘nalishdagi qadam.
Bosh dizayner Adrian Newey kabi afsonaviy shaxs boshchiligida shassi tez orada to‘g‘ri ishlashiga ishonch bor. Ammo Honda dvigateli atrofida savollar ko‘p. Qachon raqobatbardosh bo‘ladi? Qachon kuch yetarli darajaga chiqadi?
Honda yozgi tanaffusdan keyingi birinchi poyga – Dutch Grand Prix uchun yirik yangilanish tayyorlamoqda. Aynan shu paket Alonso qarorida hal qiluvchi bo‘lishi mumkin. Agar dvigatel jonlanib, mashina oldinga sakrasa, ispan yulduz o‘zini yana bir mavsum qiynashga rozi bo‘lishi ehtimoli oshadi. Agar yo‘q bo‘lsa, u 46 yoshni paddoksiz kutib olishi hech kimni ajablantirmaydi.
Aston Martin ham kutib o‘tira olmaydi. Agar Verstappen bozorni portlatib, Red Bull’dan ketishga qaror qilsa, jamoa Alonso o‘rnini egallash uchun imkon qadar tezroq harakat qilishga majbur bo‘ladi.
Qaysi haydovchilar tungi uyqusiz qolmoqda?
Mercedes va McLaren uchun vaziyat juda sodda: agar Verstappen keladigan bo‘lsa, kim ketishi aniq.
Mercedes frontida George Russell allaqachon bu bosimni his qilgan. U o‘tgan yozda o‘z shartnoma muzokaralarini Toto Wolff’ning Verstappen bilan ishlari to‘xtatib qo‘yayotganini tan olgandi. Hozircha ham u, ham jamoa rahbari Russell keyingi mavsumda ham Mercedesda qolishini aytmoqda. Lekin Verstappen kelajagi bo‘yicha savollar ochiq ekan, bu gaplar paddokda hech qachon yuz foiz kafolat bo‘lib eshitilmaydi.
McLaren’da esa vaziyat yanada aniqroq. Lando Norris amaldagi jahon chempioni, ustiga ustak bu mavsumda jamoadoshi Oscar Piastri’dan ustun o‘ynamoqda. Demak, agar Verstappen bilan kelishuv bo‘lsa, xavf ostidagi ism – Piastri. Avstraliyalik, qanchalik iste’dodli bo‘lmasin, bu shaxmat doskasida ko‘proq almashinadigan figura.
Ular uchun eng mantiqiy yo‘l qanday? Red Bull’ga to‘g‘ridan-to‘g‘ri almashuv. Verstappen o‘rniga bo‘shaydigan joy hamon Formula 1’dagi eng nufuzli o‘rindiqlardan biri bo‘lib qoladi.
Lekin Red Bull ham har qanday variantga rozi bo‘lavermaydi. Tashqaridan qaraganda eng mantiqiy nomzodlar – Carlos Sainz va Oliver Bearman. Ikkalasi ham Alonso ketadigan bo‘lsa, Aston Martin imkoniyatini ham qo‘ldan boy bermaslikka urinadi.
Sainz Williams’dagi ikkinchi mavsumidan tobora ko‘proq hafsalasi pir bo‘lib borayotgandek. Natijalar kutilgan darajada emas, sabr charchamoqda. Bearman esa Ferrari bilan bog‘langan holda Haas’da ilk ikki mavsumini o‘tkazmoqda va, tabiiyki, tezroq raqobatbardosh mashinaga o‘tishni xohlaydi.
Red Bull tizimi ichida ham variantlar bor. Racing Bulls safida britaniyalik debutant Arvid Lindblad o‘zini yaxshi ko‘rsatmoqda. F2’da esa bolgariyalik Nikola Tsolov eng istiqbolli iste’dodlardan biri sifatida tilga olinmoqda. Lekin ularni Isack Hadjar bilan birga asosiy jamoaga olib chiqish – tajriba bo‘yicha juda xavfli kombinatsiya bo‘ladi.
Agar Verstappen ham, Alonso ham joyidan qimirlamasa-chi?
Shunda bozor birdaniga torayib ketadi. Ayniqsa Sainz va Bearman kabi haydovchilar uchun. Tezroq mashinaga sakrash imkoniyati keskin kamayadi.
Keyingi eng jozibali variantlar hozirgi reytingga qarab aytganda – Racing Bulls va Alpine. O‘rta pog‘onadagi ikki jamoa.
Alpine’da Pierre Gasly hali ham o‘z darajasini ko‘rsatmoqda. Enstone jamoasi esa bozor siqilgan bir paytda Franco Colapinto o‘rnini kuchliroq haydovchi bilan to‘ldirish imkoniyatini ko‘rib chiqishi mumkin.
Racing Bulls esa odatda Red Bull akademiyasidan tashqariga chiqishni xush ko‘rmaydi. Lekin Bearman’ga kelajakda asosiy jamoaga yo‘l ochib berish g‘oyasi 21 yoshli britaniyalik uchun ham, tizim uchun ham jozibali bo‘lishi mumkin.
Haas’da esa Esteban Ocon uchun soat chalinayotgandek. Paddokda allaqachon uning o‘rni xavf ostida ekani haqida gaplar yuribdi. Ferrari akademiyasidan Bearman izidan kelayotgan braziliyalik Rafael Camara jamoaning keyingi qadamida asosiy nomzod sifatida tilga olinmoqda. Haas’ning italiyalik gigant bilan yaqin aloqalarini hisobga olsak, bu syujet ham ancha mantiqli ko‘rinadi.
Yozgi tanaffus jim. Ammo paddokdagi telefonlar jim emas. Verstappen va Alonso qarori bitta bozorni emas, butun avlodlar almashinuvini belgilab beradi. Savol shunday: kim birinchi yurishni qiladi – to‘rt karra chempionmi yoki 45 yoshli afsonami?
