Everton va EFL oltin koni: 12 yulduzning cho‘qqini zabt etishi
Everton navbatdagi marta pastga qaradi va topdi. Klub “Middlesbrough”dan Hayden Hackney’ni olib, yana bir bor Angliya futbol piramidasining pastki uch pog‘onasida — Championship, League One va League Two’da yashiringan iste’dodlarga ishonishini ko‘rsatdi.
Bu yo‘l yangilik emas. Va hech qachon eskirmaydi.
EFL — ko‘rgan biladi, ko‘rmagan ishonmaydi — iste’dodlar qaynab yotgan bozor. To‘g‘ri odam, to‘g‘ri yosh, to‘g‘ri jamoa. Shunda birdaniga “pastki liga futbolchisi” degan tamg‘a o‘chadi, o‘rniga “Premier League yulduzi” degan maqom keladi.
Quyida aynan shunday sakrashni amalga oshirgan 12 futbolchi. Barchasi to‘g‘ridan‑to‘g‘ri EFL’dan olib chiqilgan, keyin esa yuqori divizionda o‘yinini boshqa darajaga ko‘targan.
Dele Alli (MK Dons → Tottenham Hotspur)
Yanvar, 2015. “Tottenham” MK Dons’dan yosh, jasur, hech narsadan cho‘chimaydigan yarim himoyachini olib keladi. Dele Alli London shimolida portlab chiqadi.
2015/16 mavsumida u ligada 10 ta gol va 9 ta golli uzatma. Bu raqamlar emas, bu sahnaga chiqish deklaratsiyasi edi. Keyingi mavsum? Yana ham zo‘r — 18 ta liga goli va ketma‑ket ikkinchi marta PFA Young Player of the Year mukofoti.
Keyinroq u “Everton” libosida ham Premier League maydonlarida ko‘rinish berdi, ammo uning eng yorqin fasli aynan “Spurs” bilan boshlangan EFL’dan sakrash bo‘ldi.
Gareth Bale (Southampton → Tottenham Hotspur)
2007 yilda “Tottenham” janubdan kelgan chap qanot himoyachisini olib kelganida, ko‘pchilik uni shunchaki istiqbolli full-back sifatida ko‘rardi.
Gareth Bale esa bu qolipni parchalab tashladi. U qanot himoyachisidan dunyoning eng xavfli wingerlaridan biriga aylandi. Shimoliy Londondagi so‘nggi mavsumida liga doirasida 21 ta gol urdi, ulardan 9 tasi jarima maydonchasidan tashqaridan.
Bu darajadagi portlash bir natijani berdi: 2013 yilda u LaLiga gigantlari “Real Madrid”ga katta shov‑shuv bilan yo‘l oldi. Boshlanish esa “Southampton”dan Premier League sari qilingan o‘sha bir qadamdan.
Jarrod Bowen (Hull City → West Ham United)
2020 yilda “West Ham” “Hull City”dan Jarrod Bowen’ni olib kelganida, bu transfer ko‘pchilik uchun tavakkaldek ko‘ringan bo‘lishi mumkin edi. Hozir esa bu klub tarixidagi eng to‘g‘ri qarorlardan biri sifatida qaraladi.
Bowen “Hammers” safida Premier League’da 65 ta gol urdi va 49 ta golli uzatma berdi. Raqamlar hammasini aytib turibdi. Eng yodda qoladigani esa 2023 yilda “Fiorentina”ga qarshi UEFA Conference League finalida urgan goli — klub uchun tarixiy sovrin, uning oyog‘idan chiqqan zarba bilan kelgan.
2024 yilda u klub sardori etib tayinlandi. EFL’dan kelib, London sharqining yuziga aylangan futbolchi.
Tim Cahill (Millwall → Everton)
“Everton” EFL bozorini yomon bilmaydi. Bunga eng yorqin dalillardan biri — Tim Cahill transferi.
2004 yil iyulida u “Millwall”dan Mersisaydga ko‘chib o‘tdi. Avstraliyalik yarim himoyachi “Goodison Park”ni o‘z uyiga aylantirdi. 226 ta liga uchrashuvida 56 ta gol. Faqat son emas, sifat ham — muhim paytda, muhim gollar.
Uning jangovar ruhi, jarima maydonchasiga kechikib kirib keladigan yugurishlari va bosh bilan urgan gollari “Everton” muxlislarining yodidan o‘chmaydi. 2012 yilda u “New York Red Bulls” tomon yo‘l olganida, Mersisayd bir haqiqiy klub afsonasini kuzatib qo‘ydi.
Eberechi Eze (Queens Park Rangers → Crystal Palace)
Eberechi Eze avvaliga Championshipni “Queens Park Rangers” tarkibida yorib tashladi. U yerda u o‘z o‘yinini sayqalladi, ijodkorligini kengaytirdi va himoyachilarni birma-bir aldashni odat qildi.
2020 yilda u g‘arbiy Londondan janubga, “Crystal Palace”ga o‘tdi. Premier League? Go‘yoki u bu sahnada yillar davomida o‘ynab kelayotgandek. “Selhurst Park”da u tezda muxlislarning sevimlisiga aylandi.
2025 yilgi FA Cup finalida “Manchester City”ga qarshi o‘yinda aynan Eze g‘alaba golini urdi. Bu “Palace” uchun tarixiy sovrin edi. Oradan ko‘p o‘tmay u chempion “Arsenal” safiga qo‘shildi. Yo‘lning birinchi katta burilishi esa EFL’dan boshlangan.
James Maddison (Norwich City → Leicester City)
2018 yilda “Leicester City” “Norwich City”ning ijodkor yarim himoyachisi James Maddison’ga ishondi. Championshipdagi yorqin mavsumdan so‘ng, u King Power Stadium’da yanada kattaroq sahnaga chiqdi.
Maddison “Leicester” safida 43 ta gol urdi va 32 ta golli uzatma berdi. U faqat statistikani to‘ldirmadi, o‘yin ritmini boshqargan, standart vaziyatlarda xavf tug‘dirgan, hal qiluvchi lahzalarda mas’uliyatni bo‘yniga olgan futbolchiga aylandi.
2021 yilda u klub bilan FA Cupni qo‘lga kiritdi. 2023 yilda “Spurs”ga o‘tgan bo‘lsa-da, uning EFL’dan Premier League yulduziga aylanish hikoyasi aynan “Leicester” bilan chambarchas bog‘liq.
Michael Olise (Reading → Crystal Palace)
Bugun Michael Olise haqida gap ketganda, ko‘pchilik “Bayern Munich”, Fransiya terma jamoasi, va “dunyoning eng yaxshi futbolchilaridan biri” degan ta’riflarni tilga oladi. Lekin bu hikoya boshqacha joydan boshlangan.
“Crystal Palace” 2021 yilda uni “Reading”dan olib kelganida, Londonliklar uchun bu transfer katta imkoniyat edi. Hammersmithda tug‘ilgan bu iste’dod yana poytaxtga qaytdi va Premier League’da ilk qadamlarini tashladi.
U “Selhurst Park”da o‘zini ko‘rsatib, keyin yevropalik gigantlar radariga tushdi. Bugungi superyulduz maqomiga eltgan yo‘l — EFL gazonlaridan, “Reading” libosidagi to‘rt yillik mehnatdan boshlangani unutilmaydi.
Morgan Rogers (Middlesbrough → Aston Villa)
“Middlesbrough”dan “Aston Villa”ga 2024 yil fevralida o‘tgan Morgan Rogers uchun bu transfer nafaqat yuqori ligaga ko‘tarilish, balki o‘yinini butunlay yangi darajaga olib chiqish imkoniyati bo‘ldi.
Birmingemda u haqiqiy ochiq kashfiyotga aylandi. Hujumkor yarim himoyachi sifatida u ritmni belgilaydi, chiziqlar orasida joy topadi, darvoza tomon dadil boradi. Rogers Premier League’dagi eng hayajonli yosh hujumkorlardan biriga aylandi.
Bugun u Angliya terma jamoasining muhim bo‘lagiga aylangan. Atigi 23 yoshda. Oldinda yana qancha cho‘qqilar borligini tasavvur qilishning o‘zi qiziq.
John Stones (Barnsley → Everton)
John Stones yo‘li ham EFL’dagi kamtar boshlanishdan o‘tadi. U “Barnsley” safida bor-yo‘g‘i 28 ta katta o‘yin o‘tkazgan bo‘lsa-da, “Everton” skautlari unda yetarlicha potentsial ko‘rdi va 2013 yil yanvarida uni Mersisaydga olib keldi.
Stones tez orada “Toffees” tarkibida asosiy tayanchga aylandi. Texnikasi, pressing ostida to‘p bilan xotirjam o‘ynashi va orqadan hujum boshlash qobiliyati uni zamonaviy markaziy himoyachi namunalaridan biriga aylantirdi.
2016 yil avgustida u “Manchester City”ga katta transfer amalga oshirdi. Bugun u ko‘plab sovrinlar yutgan, tajribali himoyachi. Lekin hammasi “Barnsley” va EFLdan boshlangan.
Theo Walcott (Southampton → Arsenal)
2005 yilda futbol olami yangi ismdan shivirlab gapira boshladi. “Southampton” akademiyasidan chiqqan yosh tezlik timsoli — Theo Walcott.
“Arsenal” 2006 yil yanvarida atigi 16 yoshli Walcottni qo‘lga kiritdi. Bu juda erta qadamdek ko‘ringan bo‘lishi mumkin, ammo London shimolida u 12 yil davomida 270 ta liga uchrashuvida maydonga tushdi. Tezlik, chiziq ortiga yugurish, darvoza tomon keskin zarbalar — u “Emirates” tribunasini ko‘p bora oyoqqa turg‘izdi.
Keyin “Everton”, so‘ngra yana “Southampton”ga qaytish. Lekin uning karerasidagi eng muhim burilishlardan biri — EFL’dan “Arsenal”ga bo‘lgan o‘sha sakrash bo‘lib qoldi.
Ollie Watkins (Brentford → Aston Villa)
Ollie Watkins 2019/20 mavsumida “Brentford” safida Championshipda 26 ta gol urdi. “Bees” playoff orqali Premier League’ga chiqishni uddalay olmadi, lekin forvardning o‘zi baribir yuqori divizionga ko‘tarilishni to‘xtatmadi.
“Aston Villa” uni olib keldi — va yutdi. Watkins har bir Premier League mavsumida ikki xonali gol ko‘rsatkichiga erishdi. Bu barqarorlik, bu yuqori darajadagi forvardning belgisi.
Birmingemda u nafaqat gollar, balki pressing, mehnatsevarlik va jamoa o‘yiniga qo‘shgan ulkan hissasi bilan ham qadrlanadi. EFL’dagi bir mavsumlik portlash emas, balki uzoq muddatli top darajadagi forvardga aylangan futbolchi.
Adam Wharton (Blackburn Rovers → Crystal Palace)
2024 yil fevralida “Crystal Palace” ko‘plab raqiblarni ortda qoldirib, “Blackburn Rovers”ning nafis uslubdagi yarim himoyachisi Adam Wharton’ni qo‘lga kiritdi. Championshipdagi o‘yinlari allaqachon e’tiborni tortgan edi.
Janubiy Londonga kelgach, Wharton hech qanday cho‘chishsiz o‘rtadagi boshqaruvni o‘z qo‘liga oldi. U tez orada to‘liq Angliya terma jamoasi darajasiga ko‘tarildi. “Palace” bilan birga FA Cup, Community Shield va UEFA Conference League sovrinlarini yutishga yordam berdi.
Bunday ro‘yxatga qarab, bitta savol o‘zi-o‘zidan tug‘iladi: Hayden Hackney keyingi bo‘limni yozadimi? Everton EFL’dan yana bir marotaba yulduz topdimi yoki bu safar risk o‘zini oqlamaydi? Javob esa allaqachon yozila boshlagan — Premier League gazonlarida.
