Eron terma jamoasidan Brisbane’gacha: ikki futbolchining jasoratli yo‘li
Ular bir paytlar Vatan xoini deb ataldi. Endi esa yangi mamlakatda fuqarolik qasamini aytib turibdi. Bir xil odamlar, mutlaqo boshqa hayot.
Fatemeh Pasandideh va Atefeh Ramezanisadeh uchun chorshanba kuni bo‘lib o‘tgan fuqarolik marosimi oddiy rasmiy tadbir emasdi. Bu o‘sha mart oyida bo‘lib o‘tgan ayollar Osiyo Kubogi paytida boshlangan, katta siyosiy to‘lqin ko‘targan qarorning mantiqiy, ammo oson bo‘lmagan davomi edi.
Madhiya ostidagi sukut – hamma narsani o‘zgartirgan lahza
Eron delegatsiyasi tarkibidagi yetti nafar ayol futbolchi milliy madhiyani kuylashdan bosh tortgach, ularning sukuti butun dunyoga yangradi. Stadiondagi daqiqalik jimlik Eron ichkarisida ayovsiz tanqidga, hatto “xoin” tamg‘asiga aylandi. Shu bilan birga, bu harakat xalqaro sahnada ularga butunlay boshqa maqom olib keldi.
Ular Avstraliyadan himoya so‘radi. Siyosiy rahbarlar uchun bu katta noqulaylik bo‘ldi, ammo boshqa tomonda ularning qarori AQSh prezidenti Donald Trump tomonidan olqishlandi. Bir tomonda bosim, boshqa tomonda qo‘llab-quvvatlash. Yetti futbolchining besh nafari oxir-oqibat fikridan qaytdi va Eroniga qaytib ketdi.
Pasandideh va Ramezanisadeh esa yo‘lini bo‘lakcha tanladi. Qaytish emas, qolish. Xavfsiz, ammo noma’lum kelajak sari.
Brisbane’da yangi sahifa
Bir hafta o‘tmay, ularning yuzidagi tabassum butunlay boshqa fon – Avstraliya klubi Brisbane Roar mashg‘ulot maydonida paydo bo‘ldi. Ular endi siyosiy bahs markazidagi futbolchilar emas, oddiygina mashg‘ulotga chiqqan, to‘p tepishga qaytgan sportchilar edi.
Klub ularni ochiq quchoq bilan qarshi oldi. Rasmiy vakilning so‘zlari vaziyat og‘irligini aniq chizib berdi: fevraldan buyon bu ikki futbolchi boshidan kechirganlari ko‘pchilikning butun umri davomida ham ko‘rmaydigan sinovlarga teng.
Shunga qaramay, Brisbane Roar ichida ular uchun eshik yopilmadi. Aksincha, ochiq qoldi. Klub vakillari Queensland endi ularning uyi ekanini aytar ekan, bitta jumla alohida ajralib turdi: agar ular yana mashg‘ulot formasini kiyib, maydonga qaytishni istasa, bu klubda ular uchun doim joy bor.
Bu taklifning orqasida faqat sport emas, insoniy birdamlik, futbolning chegaradan yuqori turadigan kuchi sezilib turardi.
Fuqarolik marosimi – yo‘lning oxiri emas
Chorshanba kuni Avstraliya ichki ishlar vaziri Tony Burke ishtirokida bo‘lib o‘tgan marosimda ikkala futbolchi ham nihoyat rasman Avstraliya fuqarosiga aylandi. Hujjatlar, qasam, rasmiy suratlar – hammasi protokol bo‘yicha. Ammo ularning ko‘zidagi yengillik va faxrni hech qanday rasmiy matn to‘liq ifodalay olmaydi.
Atefeh Ramezanisadeh bu kunni “haqiqatan ham o‘zgacha va unutilmas” deb atadi. U Avstraliya fuqarosi bo‘lgani uchun faxrlanishini va chuqur minnatdorligini aytdi. Fatemeh Pasandideh esa qisqa, lekin og‘ir yo‘lni eslab, “boshimizdan o‘tgan hamma narsadan keyin bu lahza so‘z bilan ifodalab bo‘lmaydigan darajada muhim”ligini ta’kidladi.
Bu gaplar ortida faqat siyosiy bosim emas, vatandan ajralish og‘rig‘i, oiladan uzoqlashish, noma’lum kelajak qo‘rquvi ham bor. Endi esa ular yangi pasport, yangi huquqlar va eng muhimi – xavfsiz hayot bilan maydonga qaytish imkoniga ega.
Orqada qolganlar taqdiri qorong‘u
Pasandideh va Ramezanisadeh uchun hikoya hozircha ijobiy yo‘nalishda davom etayotgandek ko‘rinadi. Ammo Eroniga qaytib ketgan jamoadoshlari haqida bunday deyish mushkul. Ularning holati hanuz noaniq.
Rasmiy ma’lumot yo‘q, aniq xabarlar kelmayapti. Bu sukunat esa Avstraliyada yangi hayot boshlagan ikki futbolchining quvonchini biroz bo‘lsa-da soya qiladi. Chunki o‘sha mashhur sukut – madhiyani kuylamaslik qarori – aslida butun jamoaning harakati edi.
Endi esa ikki futbolchi Brisbane osmoni ostida yangi sahifa ochmoqda. Savol esa ochiq qoladi: bu jasoratli qarorlar bir kun kelib faqat ular uchun emas, balki ortda qolgan jamoadoshlari uchun ham erkinlik eshigini ochadimi?
