Eron futbolchilari Avstraliyada fuqarolik oldi
Stadion chiroqlari allaqachon o‘chgan, turnir esa tarixga ko‘chgan edi. Ammo ikki futbolchi uchun eng muhim o‘yinning hisobi endi yangidan ochildi. Ramezanisadeh va Pasandideh uchun bu safar raqib – qo‘rquv, noaniqlik va siyosiy bosim edi. Ular g‘alaba qozondi.
Himn ostidagi sukunat va boshlangan bosim
Mart oyida Avstraliyada o‘tgan Women’s Asian Cup davomida Eron ayollar terma jamoasi maydonga chiqdi, lekin ularning nomi futbol taktikalari bilan emas, himn paytidagi sukunati bilan tilga tushdi. Eron madhiyasi yangragan paytda bir nechta futbolchi labini qimirlatmadi. Bu oddiy sahna emasdi – orqa fonda 28 fevral kuni boshlangan, AQSh va Isroilning Eron hududiga uyushtirgan qo‘shma havo hujumlari fonida butunlay boshqa ma’no kasb etgan lahza edi.
Oradan ko‘p o‘tmay, Eron davlat televideniyesida olib boruvchi ularni "xoinlar" deb atadi, jazolashga chaqirdi. Shundan so‘ng jamoa xavfsizligiga oid xavotirlar keskin kuchaydi. Maydondagi sukunat siyosiy bo‘ronni qo‘zg‘atdi.
Yetti imkoniyat, ikkita radikal qaror
Turnir chog‘ida Avstraliyadagi eronlik diasporaning bosimi ostida mahalliy hukumat bu futbolchilarga insonparvarlik vizalarini taklif qildi. Eron terma jamoasining yetti a’zosi bu imkoniyatga ega bo‘ldi. Ammo tanlov og‘ir edi.
Besh nafari oxir-oqibat fikridan qaytdi va uyga – Eron tomon yo‘l oldi. Inson huquqlari faollari ularning qarori erkin bo‘lmaganini, oilalariga nisbatan tahdidlar orqali bosim o‘tkazilgani mumkinligini aytib chiqdi. Bu orada ikki ism ortga qaytmadi: Ramezanisadeh va Pasandideh Avstraliyada qolishni tanladi.
Ular uchun bu tanlov – nafaqat sport, balki hayot yo‘nalishini butunlay o‘zgartiradigan burilish edi.
Qochqinlikdan fuqarolikka
Vaqt o‘tishi bilan ularning maqomi mustahkamlandi. Avval boshdanoq, Avstraliya hukumati uchun bu ikki futbolchining fuqarolikka qabul qilinishi masalasi shubha ostida emasdi. Ammo paradoks shundaki, bu qaror mamlakat migratsiya siyosatini keskin qat’iylashtirish arafasida qabul qilindi.
Kutilayotgan yangi qoidalar boshpana izlovchilarning ishlash va apellyatsiya huquqlarini cheklashi, sayyoh sifatida kirganlar uchun oila vizalariga murojaat qilish imkonini yopishi mumkin. Siyosiy raqiblar migratsiyani qisqartirishni talab qilayotgan bir paytda, qochqinlar huquqlarini himoya qiluvchi tashkilotlar hukumatni xavf ostidagi insonlarni yanada zaiflashtirishda ayblamoqda.
Shunday fon ostida Ramezanisadeh va Pasandideh fuqarolik sertifikatlarini qo‘liga oldi. Marosimda Avstraliya ichki ishlar vaziri Tony Burke ham qatnashdi. Bu rasmiy tadbir ortida esa ikki insonning hayoti tubdan o‘zgarib borardi.
Pasandideh yangi maqomini shunday ta’rifladi: bu "yangi boshlanish va faxr bilan ‘uyim’ deb atashim mumkin bo‘lgan joy". Ramezanisadeh esa "barcha qiyinchiliklar ko‘z oldidan o‘tishini" eslab, o‘zini "faxrli va chuqur minnatdor" his qilayotganini aytdi. Ularning so‘zlarida siyosiy bayonot emas, uzoq yo‘lni bosib o‘tgan insonning yengil nafas olishi seziladi.
Maydonga qaytish: Brisbane Roar bilan yangi sahifa
Futbol esa hayotlaridagi asosiy til bo‘lib qolmoqda. Avstraliyaga moslashish, hujjatlar, xavotirlar orasida ular professional orzularini chetga surib qo‘ymadi. Ramezanisadeh va Pasandideh hozirda A-League Women’s klubi Brisbane Roar bilan shug‘ullanmoqda, elita darajadagi faoliyatini aynan shu mamlakatda davom ettirishni rejalashtirmoqda.
Bu mashg‘ulotlar oddiy sport formasidagi sessiya emas. Har bir yugurish, har bir to‘p uzatish – ular uchun qayta tiklangan kelajakning bir bo‘lagi. Maydonda ular endi nafaqat Eron terma jamoasi sobiq o‘yinchilari, balki yangi pasportga ega bo‘lgan avstraliyalik sportchilar sifatida o‘z o‘rnini topishga urinmoqda.
Uydan ketganlar va ortga qaytganlar o‘rtasidagi chiziq
Ularning hikoyasi Eron terma jamoasining qolgan a’zolari taqdiri bilan keskin kontrast hosil qiladi. O‘z yurtiga qaytgan besh futbolchi haqida aniq ma’lumot kam. Inson huquqlari faollari ularning qaroriga oilaviy bosim ta’sir ko‘rsatgan bo‘lishi mumkinligini aytmoqda. Davlat televideniyesidagi "xoinlar" degan tamg‘a esa bu bosim qanday kayfiyatda bo‘layotganini aniq ko‘rsatib turibdi.
Ayni paytda, Avstraliyada siyosiy maydonda migratsiya masalasi tobora keskinlashib, hukumat yangi cheklovlar ustida ishlayotganda, ikki futbolchining fuqarolikka qabul qilinishi ramziy ma’no kasb etadi. Bir tomonda qat’iylashayotgan chegaralar, boshqa tomonda esa yangi pasport bilan boshlanayotgan hayot.
Ramezanisadeh va Pasandideh uchun esa endi eng muhim savol bitta: ular Avstraliyada faqat qochqinlar sifatida emas, balki maydonda ham o‘z nomini qayta yozib, yangi mamlakat futbol sahnasida nechog‘lik iz qoldira oladi?
