Ennis va Zayas: Brooklyn Ringida Mag‘lubiyatsizlikni Sinovdan O‘tkazmoqda
Barclays Centerda sinov: “Boots” va Zayas mag‘lubiyatsizlikdan ham ko‘prog‘ini tikmoqda
Boks ko‘p va’da qiladi, kam beradi. Brooklyn shanba oqshomi esa aynan shu sport kamdan-kam taqdim eta oladigan jangni ko‘rsatadi. Jaron “Boots” Ennis va Xander Zayas ringga faqat mag‘lubiyatsiz rekordlarini emas, yillar davomida o‘z atroflarida o‘rnatgan “to‘xtatib bo‘lmas” nufuzini ham olib kiradi.
Ular hali hech qachon yutqazmagan. Lekin bu safar xavf boshqacha. Bu jangdan keyin ulardan biri endi “hech kim meni yenga olmaydi” degan gapni oldingidek ishonch bilan ayta olmaydi.
Ikki shahar, ikki meros, bitta sahna
Bu to‘qnashuv faqat ikkita chempion haqida emas. Bu – ikki buyuk boks maktabining to‘qnashuvi.
Filadelfiya – Joe Frazier, Bernard Hopkins, Danny Garcia bilan tanilgan shafqatsiz, toshday qattiq chempionlar shahri. Puerto-Riko esa Wilfredo Benítez, Félix Trinidad, Miguel Cotto nomlari bilan faxrlanadi. Yillar davomida Ennis va Zayas o‘z yurtlarining shu merosiga munosib voris sifatida ko‘rsatib kelindi. Endi esa ular bu da’volarni ringda isbotlashi kerak.
Brooklyndagi yakuniy matbuot anjumanida Ennis so‘zini qisqa, lekin keskin boshladi. U o‘zini allaqachon dunyoning eng yaxshisi deb biladi, shunchaki qolganlarga buni ko‘rsatish qoldi, xolos.
U 35-0, 31 nokaut bilan kelmoqda. 154 funtda WBA interim chempioni, 29 yoshga to‘lish arafasida. Yillar davomida u boks olamida g‘alati “purgatoriy”da yashadi: mutaxassislar maqtaydi, raqiblar esa ehtiyot bo‘ladi. Elita qatorida tilga olinadi, lekin nomini abadiylashtiradigan katta janglar unga uzoq vaqtgacha nasib etmadi.
147 funtda IBF va WBA kamarlarini birlashtirganidan keyin ham vaziyat o‘zgarmadi. U Terence Crawfordning Errol Spence Jr. bilan nihoyat uchrashguncha bosib o‘tgan yo‘lini eslatdi: hamma biladi, hamma hurmat qiladi, lekin hech kim ringga chiqishni xohlamaydi.
Shu fon ortida Ennis og‘irroq vaznga ko‘tarildi. Super yarim o‘rta vazn – sportdagi eng chuqur, eng xavfli bo‘limlardan biri. U esa o‘sha o‘rmonning o‘rtasiga kirib bordi.
Birinchi jangida esa savollar javobsiz qoldi. Uisma Lima unga teng bo‘la olmadi – jang ikki daqiqaga ham yetmadi. Tomoshabinlar ko‘zi esa tezda boshqa nomga – Vergil Ortiz Jr.ga o‘tdi. Bu qarama-qarshilik boksni larzaga keltirishi mumkin edi, lekin Ortiz va Golden Boy Promotions o‘rtasidagi shartnoma mojarosi ishni sudgacha olib bordi va jang tarqab ketdi.
Shunda Ennis kutib o‘tirmadi. Ortizni emas, bo‘limdagi boshqa mag‘lubiyatsiz chempionni – Zayasni nishonga oldi.
Puerto-Rikoning eng yosh chempioni sahnaga chiqmoqda
Xander Zayas – 23 yosh. U o‘tgan yozda professional boksdagi eng yosh faol jahon chempioni bo‘ldi va shundan beri 154 funtda WBA va WBO kamarlarini birlashtirdi. Yoshi kichik, tabiatan yirikroq, o‘zi ham mag‘lubiyatsiz.
U ringga faqat Ennis shousida ishtirok etish uchun emas, uni buzib tashlash uchun chiqadi.
Zayasning yo‘li San-Juandagi kichik zalda boshlangan. Onasi uni bolalikdagi bezorilardan himoyalanishni o‘rgatish uchun boksga olib kelgan. Oradan ko‘p o‘tmay, oilasi Sunrise, Florida tomon ko‘chib o‘tdi. U yerda u Angelo Dundee shogirdi bo‘lgan murabbiy Javiel Centeno qo‘l ostida shakllandi. Shu yillar davomida iqtidorli o‘smirdan – yirik sahnani ko‘tara oladigan, kamarlarni birlashtirgan chempion paydo bo‘ldi.
Endi esa uning orzusi – birinchi katta pay-per-view, Barclays Center, Nyu-York shovqini – haqiqatga aylanmoqda. U bu kechani o‘z imperiyasining boshlanishi sifatida ko‘rmoqda.
Ennis esa bu orzularni sovutishga tayyor. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu “ish vaqti”. U “chiroyli shou” va “oson tun” va’da qilmoqda.
Zayas bunga javoban bir narsani aniq aytadi: Ennis uni yengil qabul qilsa, adashadi. U o‘zini eng yuqori darajada moslasha oladigan, jang davomida yo‘l topadigan bokschi deb biladi. Uning maqsadi – shu kechada hammasini amalda ko‘rsatish.
Favorit bor, lekin savollar ham yetarli
Bukmekerlar Ennisni 5–1 koeffitsient bilan yaqqol favorit qilib qo‘yishgan. Ularning fikricha, u hanuz boksdagi eng iste’dodli jangchilardan biri. Lekin bu raqamlar ortida jiddiy savollar yashirin.
Har ikki chempion uchun ham bu – haqiqiy ta’riflovchi, merosini belgilovchi birinchi jang. Kamarlar, nufuz, maqtovlar – bularning hammasi bor. Lekin hali ikkalasi ham o‘ziga teng, xavfli, isbot talab qilmaydigan raqibga qarshi sinovdan o‘tmagan.
Fon esa kechani yanada keskinlashtiradi. Nyu-York tarixan Puerto-Riko bokschilari uchun ikkinchi uy bo‘lib kelgan. Shabbat kuni Barclays Center tribunasida Zayas nomi ko‘proq jaranglaydi – bu deyarli aniq. Filadelfiyadan Brooklyn yo‘li qisqa, lekin zal kayfiyati Puerto-Riko tomon og‘adi.
Bunday holatni Filadelfiya bokschilari avval ham boshidan o‘tkazgan. Eng yorqin misollardan biri – 2001-yil, Trinidadni Bernard Hopkins nokaut qilgan kecha. Tribunalar Puerto-Riko bilan edi, lekin tarix – Hopkins tomonida qoldi.
Agar jang yaqin o‘tsa, Ennis faqat jahon chempionini emas, balki raqib tarafdori bo‘lgan arenani ham yengishi kerak bo‘ladi.
Uslublar to‘qnashuvi: keng arsenalga qarshi tartibli bosim
Ringda biz ikki mutlaqo boshqa yondashuvni ko‘ramiz.
Ennis – noyob atletizm, stansani tez o‘zgartirish, har tomondan zarba yo‘llay oladigan bokschi. U chap ham, o‘ng ham stansadan bemalol ishlaydi, ham hujumda, ham qarshi zarbada o‘zini erkin his qiladi. Uning arsenalida hammasi bor: tezlik, burchaklar, kreativ kombinatsiyalar.
Zayas esa boshqacha. U tartibli bosim, toza texnika va asosiy qurol bo‘lgan uzun chap zarbaga tayangan holda ishlaydi. U o‘zining bo‘yi va hajmini ishga solib, raqibni masofada ushlab turishni xohlaydi. Ennisni o‘ziga qulay masofada ushlab, uni ochiq almashinuvlarga, xavfli “ur-sur”ga kiritmaslik – Zayas uchun asosiy reja.
Ennisdan Zayasning taktikasi haqida so‘rashdi. U yelka qisdi. Unga baribir. U lagerda barcha uslublarga tayyorlanganini aytadi. Raqib nima qilsa, o‘sha yo‘ldan o‘zi ham ketishi, hatto undan ham yaxshiroq bajarishi mumkinligiga ishonadi.
U Zayasni hurmat qiladi, uni “sababli chempion” deb ataydi. Lekin bir iborani qayta-qayta takrorlaydi: “darajalar bor”. Uningcha, bu kecha aynan shu farqni ko‘rsatib beradi.
Otasi va murabbiyi Derek “Bozy” Ennis ham xuddi shunday kayfiyatda. U o‘g‘lidan hali hamma narsani ko‘rmaganmiz, deydi. Unga ko‘ra, agar Zayas “Boots”ni yangi bosqichga majbur qilsa, bunga faqat minnatdor bo‘lish mumkin. Chunki u o‘g‘lining haqiqiy chegarasi qayerdaligini ko‘rishni xohlaydi.
Savol esa shunda: Zayas bunga qodirmi?
Tun nimani ochib beradi?
Ko‘pchilik tajribaliroq, dinamikroq ko‘rinayotgan Ennis g‘alaba qozonadi, deb o‘ylaydi. Ammo boks tarixida “favorit” yorlig‘i ko‘p marta aldanib kelgan. Ayniqsa, ikki mag‘lubiyatsiz chempion to‘qnash kelgan kechalarda.
Shanba kuni kechasi biz faqat g‘olib nomini emas, yana bir narsani bilib olamiz: Zayas haqiqatan ham Ennisni karerasidagi eng chuqur, eng xatarli suvlarga torta oladimi yoki yo‘qmi.
Ennis bunga o‘z javobini allaqachon aytib bo‘lgan. U tomoshabinga bitta ogohlantirish beradi: o‘rningizdan turmang. Popkorn uchun ham emas. Ko‘zingizni olib qochmang.
Uningcha, bu jangda bir soniya ko‘z yumishning o‘zi kifoya – hammasi aynan o‘sha paytda hal bo‘lishi mumkin. Shu kecha kimdir merosini boshlab beradi, kimdir esa afsonasini yo‘qotadi.
