Emiratesda ochilish o‘yini: Arsenal va Coventry to‘qnashuvi

Yangi mavsumning ilk kechasi. London, “Emirates Stadium”. Yorug‘liklar ostida Premier League chempioni maydonga tushadi, qarshisida esa nihoyat elita sari qaytgan, o‘tgan mavsum Championship’ni larzaga keltirgan “Coventry”.

Bu shunchaki ochilish o‘yini emas. Bu — “Arsenal”ning hukmronligi davom etadimi yoki yangi kelganlar darhol o‘z so‘zini ayta oladimi, degan savolga ilk javob.

Chempionning ohangi: 23 soniyada xabar berilgan niyat

“Arsenal” allaqachon ogohlantirish yubordi. “Manchester City”ga qarshi Community Shield uchrashuvida Mikel Arteta jamoasi atigi 23 soniyada hisobni ochdi va raqibini 3:0 hisobida yer tishlatdi. Bu faqat sovrin emas edi — bu tonni belgilab beruvchi bayonot bo‘ldi.

So‘nggi yillarda “Arsenal”ning yuksalishi bir narsaga borib taqaladi: devordek mudofaa. O‘tgan mavsum Premier League’da atigi 27 ta gol o‘tkazib yuborildi, undan avvalgi mavsumda 29 ta. Uch yil ketma-ket eng mustahkam himoya — raqamlar tasodif emas.

Community Shield finalida ham shu manzara: “City” 12 marta zarba berdi, lekin ulardan beshtasi jarima maydonidan tashqaridan. Ya’ni, eng xavfli hududlar yopiq, eshik qulflangan, kalit esa “Arsenal” qo‘lida.

Bu o‘yinda Jurrien Timber va William Saliba yo‘q edi. Shunga qaramay, Ben White va Cristhian Mosquera mudofaani hech qanday titroqsiz ushlab turdi. Hali zaxiradan Declan Rice va Bukayo Saka kirib kelgan paytda ham o‘yin allaqachon “Arsenal” foydasiga hal bo‘lib bo‘lgandi.

David Raya o‘tgan mavsum Premier League’da 19 ta “quruq” o‘yin o‘tkazdi. Yangi mavsumni ham “Arsenal” Old Trafford’da “Manchester United” ustidan 1:0 hisobidagi qiyin, lekin xos g‘alaba bilan boshladi: o‘yin bo‘yicha ikkinchi bo‘lishi mumkin, lekin hisobda emas.

Shu fon “Coventry” uchun nimani anglatadi? Javob oddiy: “Emirates”dagi debyut — maksimal darajadagi sinov.

“Coventry”ning qaytishi: orzu, lekin shafqatsiz taqvim

“Coventry” 2001 yildan beri ilk bor Premier League sahnasiga qaytdi. O‘tgan mavsum Championship’da o‘rtadagi titroqdan so‘ng Frank Lampard jamoasi tezligini oshirdi va finishga Ipswich’dan 11 ochko oldinda kirib bordi. Ammo yo‘lda bir og‘riqli haqiqat ham ko‘rindi: so‘nggi 14 ta safar uchrashuvida atigi beshta g‘alaba.

Endi esa birinchi turdayoq eng qiyin maydonlardan biri, eng strukturaviy va nazoratli jamoalardan biri. Bu darajaga ko‘nikish uchun vaqt kerak bo‘ladi. “Emirates” esa vaqt bermaydi.

Klub yozda tarkibni mustahkamlashga urindi. Loum Tchaouna “Burnley”dan keldi, lekin o‘tgan mavsum Premier League’da atigi ikki marta to‘p kiritgan. Taiwo Awoniyi “Nottingham Forest”dan qo‘shildi, biroq o‘tgan mavsum oliy ligada bor-yo‘g‘i 17 ta o‘yinda maydonga tushgan.

Ellis Simms, Brandon Thomas-Asante, Tatsuhiro Sakamoto kabi futbolchilar uchun bu bosqich — keskin sakrash. Championshipdagi qulay zonadan birdaniga chempionga qarshi mehmon o‘yiniga. Bu yerda xato kechirilmaydi.

Eng yomon yangilik esa shundaki, o‘tgan mavsumning eng yaxshi to‘purari Haji Wright va qanotdagi yulduz Ephron Mason-Clark mavsumoldi jarohatlari tufayli “Emirates”da maydonga tushmasligi mumkin. Kuchaytirish rejalashtirilgan, lekin eng muhim zarba beruvchilar hozircha savol ostida.

Bu fon “Arsenal”ning statistikasi bilan to‘qnash keladi: 2023-24 mavsumidan beri chempionlar 18 ta o‘yin ichida ko‘tarilgan jamoalarga qarshi 18 uchrashuvdan 17 tasida g‘alaba qozongan. Bu raqamlar “Coventry”ga nisbatan rahm-shafqatni va’da qilmaydi.

Havertz – zarba beruvchi qurol

Old chiziqda esa yana bir hikoya bor. “Coventry” muxlislari uchun tanish ism — Viktor Gyokeres. U ikki to‘liq Championship mavsumida klubning bosh to‘purari bo‘lib, keyin “Sporting”ga ketdi. Endi u “Arsenal” safida, o‘tgan mavsum Premier League’da 14 ta gol bilan klubning eng yaxshi to‘purari bo‘ldi.

Lekin ilk turda asosiy rolni boshqa kimdir olishi mumkin.

Kai Havertz Community Shieldda hujum chizig‘ini boshlab berdi va ikkinchi golni kiritdi. Gyokeres esa atigi so‘nggi 15 daqiqa uchun maydonga tashlandi. Arteta tizimida ayni damda chiziq boshida nemis futbolchisiga ishonch yuqoriroq ko‘rinadi.

O‘tgan mavsum Havertz uchun murakkab boshlangan, lekin yakun ajoyib bo‘ldi: Chempionlar Ligasi oxirgi olti uchrashuvining to‘rttasida gol urdi, jumladan, finalda “Paris Saint-Germain”ga qarshi mag‘lubiyatli o‘yinda ham to‘p kiritdi. Jahon chempionatida Germaniya safida to‘rtta o‘yinda uchta gol — katta sahnada u tortinmaydi.

Premier League yakunida esa so‘nggi besh o‘yinda to‘rtta golli ishtirok (gol yoki assist). Ritm topilgan, ishonch joyida. “Coventry” uchun bu — xavf belgisi.

Taktik sahna: bir tomonda tizim, boshqa tomonda jasorat

Arteta odatdagi 4-2-3-1 sxemasiga tayangan holda ish boshlashi kutilmoqda: darvozada Raya, oldida White, Mosquera, Gabriel, Riccardo Calafiori. O‘rtada Rice va Bruno Guimaraes muvozanatni ushlaydi, oldinda esa Saka, Martin Odegaard va Christos Tzolis ijod qiladi, hujum uchida Havertz.

Bu tarkibda yo‘q bo‘lgan ikkita ism — Timber va Saliba. Shunga qaramay, “Arsenal”ning chuqurligi shundayki, ular yo‘qligi ham tizimni chayqatmaydi. Zaxirada Lewis-Skelly, Hincapie, Merino, Eze, Zubimendi, Madueke, Gyokeres, Dowman kabi variantlar bor. Mavsum uzun, lekin birinchi kechada ham raqobat yuksak.

“Coventry” esa 4-3-3 bilan maydonga tushishi kutilmoqda: darvozada Rushworth, himoyada Van Ewijk, Thomas, Amenda, Dasilva. O‘rta chiziqda Grimes, Onyeka va klub rekord transferi Caleb Yirenkyi. Oldinda Sakamoto, Simms va Tchaouna.

Aynan Yirenkyi uchun bu o‘yin alohida sinov bo‘ladi. Nordsjaelland safida o‘tgan mavsum Daniya Superliga’da 21 ta o‘yinda yetti marta ogohlantirish olgan yarim himoyachi endi Premier League markazida Rice va Guimaraesga qarshi kurashadi. Temp boshqa, bosim boshqa, tezlik esa butunlay boshqa darajada.

Raqamlar nimani aytmoqda?

So‘nggi yetti mavsum ochilish uchrashuvlaridan beshtasida “Arsenal” raqiblarini gol o‘tkazmasdan yenggan. O‘tgan mavsum uyda o‘tkazilgan dastlabki besh o‘yinning to‘rttasi ham “quruq” g‘alaba bilan yakunlangan. Faqat “Manchester City”ga qarshi 1:1 hisobidagi durang bu seriyani buzgan, xolos.

Promoushen olgan jamoalarga qarshi esa chempionlar deyarli xatosiz o‘ynamoqda: so‘nggi 18 uchrashuvda 17 g‘alaba. Bu ketma-ketlikni statistik ma’lumot sifatida emas, balki tendensiya sifatida qabul qilish kerak: Arteta jamoasi zaifroq deb baholangan raqiblarga qarshi konsentratsiyani yo‘qotmaydi.

Bunday fon ostida “Coventry”ning asosiy savoli bitta: bu devorni qanday yorib o‘tish mumkin?

Birinchi kecha, birinchi hukm

“Emirates”da chiroqlar yonadi, stadion to‘ladi, yangi mavsumga bo‘lgan umidlar havoda seziladi. “Arsenal” uchun bu — chempionlikni yana bir bor tasdiqlash yo‘lidagi ilk qadam. “Coventry” uchun esa — ikki o‘n yillik tanaffusdan keyingi qaytishning qanchalik og‘ir bo‘lishini ko‘rsatadigan real o‘lchov.

Bir tomonda o‘zini dunyoning eng strukturaviy va boshqariladigan jamoalaridan biri sifatida ko‘rsatgan chempion. Ikkinchi tomonda esa o‘tgan mavsumda ligani yutgan, lekin endi butunlay boshqa sahnaga chiqqan jamoa.

Savol shunday: bu kecha “Arsenal”ning kuchini yana bir bor tasdiqlaydimi yoki “Coventry” Premier League sahnasiga shovqin bilan qaytish yo‘lini topadimi?