Elliot Anderson va Ewan Ireland: Ikki Bola, Ikki Taqdir
Akademiya suratidagi ikki bola. Ikki mutlaqo boshqa taqdir.
2010 yil. Newcastle United akademiyasi jamoaviy suratga tizilmoqda. Old qatorida ikki o‘smir bola jilmayib turibdi – taxminan to‘qqiz yosh. Futbol orzusi, qora butsa, kattalarga xos jiddiyat.
Bugun o‘sha ikki bolaning biri yangi mavsumni Manchester City bilan Premier League chempionligi uchun kurashib boshlaydi. Ikkinchisi esa temir eshik ortida, qamoqxona kamerasida tong ottiradi.
Gap Angliya va City yarim himoyachisi Elliot Anderson hamda uning sobiq jamoadoshi Ewan Ireland haqida ketmoqda. Bir surat, ikki yo‘l. Farqi – osmonday.
Biri – jahon sahnasida
Elliot Anderson bu yozda Angliya terma jamoasining Jahon chempionatidagi yorqin yulduzlaridan biri bo‘ldi. Uch Sher 60 yildan beri ilk bor finalga shu qadar yaqin kelganida, u maydon markazida sovuqqonlik va jur’atni birlashtira oldi.
Uning mehnati klub darajasida ham o‘z samarasini berdi: yozda u Etihadga 116 million funtlik ulkan transfer bilan ko‘chib o‘tdi. Endi u Erling Haaland, Phil Foden kabi yulduzlar bilan bir safda, Pep Guardiola qo‘l ostida o‘ynaydi.
Boshqa biri – umrbod jazo
Ewan Ireland esa o‘sha turnirni faqat televizor orqali ko‘rdi. Qamoqxonaning maxsus bo‘limida, umrbod qamoq jazosini o‘tayotgan holda.
Sud materiallariga ko‘ra, u tasodifiy notanish odamni shafqatsizlarcha o‘ldirgan. Bir paytlar North East yoshlar futbolida “eng katta iste’dodlardan biri” deb tilga olingan yigit, bugun o‘z umrini temir panjaralar orasida sarflamoqda.
Shu yaqinda topilgan 2010 yildagi akademiya surati – ikkisining Newcastle United akademiyasida yonma-yon turgan bolalik kadri – Ewan uchun hammasi qanchalik boshqacha bo‘lishi mumkinligini alam bilan eslatadi.
“Gazza”ga qiyoslangan iste’dod
Mintaqadagi yoshlar futbolini ichidan biladiganlar Ewan Ireland haqida gapirganda hamon bosh chayqaydi. Ular nazarida, u hatto Elliotdan ham ulkanroq salohiyatga ega edi.
Skautlardan biri shunday deydi, deya eslanadi: Ewan yosh Paul Gascoigne bilan taqqoslangan, “o‘sha kohortdagi eng yaxshi o‘yinchilardan biri” sifatida ko‘rilgan. U maydonda yorqin, texnikasi kuchli, tabiiy iste’dod egasi bo‘lgan.
Elliot esa boshqa yo‘lni tanladi. Mehnat, intizom, o‘zini maydonda ko‘rsatish. Akademiya murabbiylari uni erta yoshdan “lider” sifatida ko‘rgan, uning bugungi darajaga chiqishi deyarli hech kimni hayratga solmadi.
Murabbiylardan biri Ewan haqida: “U Gazza bilan solishtirilardi, ajoyib edi. Newcastle United Akademiyasidagi eng yaxshi futbolchi edi”, deya eslaydi. So‘ng esa og‘ir nafas: “Biroq maydondan tashqarida muammolari juda ko‘p edi. Bu – ulkan isrof.”
Yo‘ldan adashgan o‘smir
Elliot yuqoriga qarab intilgan sari, Ewan hayotini jinoyat yo‘liga burdi. Taxminan 2015 yilda, intizomsiz xulqi tufayli u akademiyadan bo‘shatiladi. Oradan ko‘p o‘tmay maktabdan ham chetlashtiriladi.
Mahalliy klubdan esa mashg‘ulotga pichoq olib kelgani uchun haydalgan. Keyinroq esa jinoyatlar zanjiri: onasini pichoq bilan quvish, bir qizning yuziga ammiak sepish. Har safar chiziq yanada oshib boradi.
2019 yil 14 avgust kuni esa chiziq butunlay uzildi.
Newcastle markazida, ish kunini tugatib, avtobusga yo‘l olayotgan 52 yoshli yurist Peter Duncan tasodifan Ewan bilan to‘qnash keladi. O‘sha paytda 17 yoshli Ireland Poundland do‘konidan yangi o‘g‘irlagan 12 dyumlik otvyortkani yonida olib yurardi – oldindan kelishilgan mushtlashuvga tayyorlanib.
Savdo markazi eshigidan o‘tayotganda yelka urib ketish. Bir lahzalik jizzaki g‘azab. Ko‘krakka sanchilgan zarba.
Sudya uni umrbod qamoq jazosiga hukm qilib, kamida 15 yilni qamoqda o‘taydi, deb belgiladi. Qarorda: Peter Duncan – mehnatkash yurist, mehribon ota, uning o‘limi oilasi uchun umrbod iztirob, deya ta’kidlanadi.
Ewan Ireland 2034 yildan erta bo‘lmagan muddatda shartli ravishda ozodlikka chiqish uchun murojaat qilish huquqiga ega bo‘ladi. O‘sha paytda Elliot Anderson, bugun 23 yoshda, ehtimol yana bir Jahon chempionatida – bu safar Saudiya Arabistonida – Angliya safida maydonga tushayotgan bo‘ladi.
Bir oila – ikki qutb
Ireland oilasi uchun bu jinoyat abadiy dog‘ bo‘lib qoldi. Elliot oilasi esa, aksincha, uning har bir qadamidan faxr tuymoqda.
Sportni sevuvchi, mehnatkash, bir-biriga yopishgan bu oilaning qo‘llab-quvvatlashi Elliotning butun yo‘lida sezilib turdi. U Newcastle’dan Forestga, u yerdan esa Manchester Cityga ko‘chib o‘tar ekan, ularni tribunada ko‘rish odatga aylangan.
Ewan bir paytlar Gazza bilan solishtirilgan bo‘lsa, Elliot ham o‘xshash ta’riflarni eshitgan. 2022 yilda, u 19 yoshida va hanuz Newcastle futbolchisi bo‘lgan kezlarda, League Two vakili Bristol Roversga ijaraga berildi.
U yerda u Diego Maradona bilan taqqoslana boshladi. Tez orada muxlislar uni “Geordie Maradona” deb atashdi – bu laqab unga yopishib qoldi.
Endi esa u yakshanba kuni Bournemouthga qarshi o‘yin bilan mavsumni boshlash arafasida. Bu safar u boshqalarning soyasida emas, o‘zi bosh qahramon bo‘lishga tayyor.
Onaning ruhi bilan maydonga
Bu yozgi Jahon chempionatida Elliotni maydonda ushlab turgan kuchlardan biri – uning marhuma onasi Helen edi. U 54 yoshida, uzoq davom etgan og‘ir xastalikdan so‘ng, aprel oyida vafot etdi.
Turnir paytida Elliot ochiq tan olgan: so‘nggi olti oy ichida futboli onasiga quvonch ulashayotganini bilish unga dalda bo‘lgan. Maydonga chiqqanida, u o‘zini erkin his qilgan, dardini o‘yinga singdirgan.
“Endi qilayotgan hamma ishlarimni uning uchun qilishim kerak”, degan edi u. Bu gaplar maydonda ham aks etmoqda – har bir pressing, har bir zarba, har bir g‘alaba ortida oilaviy og‘riq va g‘urur bor.
Sport qoni
Elliotning iste’dodi havodan paydo bo‘lmadi. Oilasida sport tomir urib turadi. Uning ikki katta akasi bor: bokschi Wil – u Love Island dasturida ham qatnashgan – va yana bir futbolchi Louis.
Onasining otasi Geoff Allen 1960-yillarda Newcastle United safida o‘ynagan. Otasi Iain esa, bugun 53 yoshda, yoshligida havaskor darajada yaxshi hujumchi bo‘lgan, hozir burg‘ilash kompaniyasini boshqaradi.
Elliotni ilk bor ko‘rganlardan biri – o‘qituvchi va murabbiy Jonathan Roys, 56 yoshda. U Elliotga ingliz tili va qo‘shimcha jismoniy tarbiya darslarini o‘qitgan, shuningdek, uning ilk klubi Wallsend Boys tarkibida murabbiylik qilgan.
U shunday degani esda qolgan: biz uning Angliya uchun o‘ynashiga pul tikkanmiz. Sakkiz-to‘qqiz yoshligidayoq u boshqalardan “boshqa o‘yin” ko‘rsatardi. Yaxshi bolalar ko‘p bo‘ladi, lekin u – alohida edi.
Bir surat, ikki meros
Bugun Elliot Anderson har bir bosqichda o‘zini isbotlab kelmoqda. U City va Angliya muxlislariga hali ko‘p yil quvonch ulashishi kutilmoqda.
Ewan Ireland esa? U faqat bitta oilaga – Peter Duncanning yaqinlariga – bitmas-tuganmas alam va yo‘qotish hissini qoldirdi.
Bir paytlar Newcastle akademiyasi formasida yonma-yon turgan ikki bola. Biri futbol olamida yuksalmoqda. Ikkinchisi esa, har kecha temir panjara ortida, o‘sha suratga qayta-qayta qarab, qayerda adashganini o‘ylashga majbur.
