Edu va Forest: baland parvozdan keskin qulashi
Braziliyalik ijrochi nihoyat Nottingham Forestni tark etdi. Rasman. Atigi bir yildan sal ko‘proq vaqt oldin klubga global futbol boshlig‘i sifatida kelgan, ko‘p klublik ulkan loyiha boshida turgan odam uchun bu yakun kutilgan, ammo baribir keskin bo‘ldi.
Aslida esa bu ketish ancha oldin boshlangan edi. Edu fevraldan beri birorta o‘yinga bormadi, mart boshidan buyon City Ground ham, mashg‘ulot bazasiga ham qadam qo‘ymadi. O‘sha paytda uning yaqin orada klubni tark etishi haqida ilk xabarlar chiqqan, amalda esa u allaqachon chetga surib qo‘yilgandi.
Soyada qolgan rahbar
Forest Edu o‘rniga bevosita voris tayinlamaydi, uning ketishini ham rasmiy bayonot bilan e’lon qilish rejalashtirilmagan. Sabab oddiy: Chief Football Officer lavozimidagi George Syrianos allaqachon kengaytirilgan vakolatlarni qo‘lga kiritdi va klub ichida futbol operatsiyalarining asosiy yuziga aylandi.
Syrianosning oldinga chiqishi klubdagi boshqa bo‘shliqni ham to‘ldiradi. O‘tgan yil oktyabrida Ross Wilson Newcastle Unitedga ketganidan beri Forestning yuqori darajadagi sport bloki chayqalib turgan edi. Endi shu bo‘shliq ham qisman yopildi.
Edu uchun esa bu epizod martabasi fonida keskin kontrast bo‘lib qoldi. U klubga kelganda uning atrofida katta ishonch, katta loyiha, katta ambitsiya bor edi. Oxir-oqibat esa u hech narsani boshqara olmaydigan, chetga surilgan figuraga aylandi.
Xavfli kampaniya va qulagan loyihalar
Edu pozitsiyasi City Grounddagi tartibsiz, hatto betartib mavsumdan so‘ng ostin-ustin bo‘ldi. Nuno Espirito Santo qo‘l ostida jamoa bir paytlar Champions League o‘rni uchun kurashgan, yuqori pog‘onaga qarab dadil yurgandi. Keyin esa hammasi sinib tushdi.
Murabbiy va sport direktori o‘rtasidagi kelishmovchilik Nuno ketishiga olib keldi. O‘sha bahs – o‘sha chiziq – klubning butun kampaniyasini izdan chiqardi. Forest birdaniga yuqori o‘rinlardan tushib, keskin tushkunlikdagi qolish uchun kurashga sho‘ng‘idi.
Shundan keyin esa murabbiylar karuseli boshlandi. Va u to‘xtamadi.
Ange Postecoglou atigi 39 kun lavozimda qoldi. Bir oy ham emas, deyarli bir oy. Uning o‘rnini Sean Dyche egalladi, lekin u ham fevralga qadar chidadi xolos. Keyin sahnaga Vitor Pereira chiqdi – qisqa muddatga, o‘tkinchi figura sifatida. Ortidan esa sobiq Crystal Palace bosh murabbiyi Oliver Glasner kelib, klubni titrab turgan poydevordan tortib olishga harakat qila boshladi.
Barqarorlik? Edu davrida bu so‘z Forest lug‘atidan o‘chirib tashlangandek bo‘ldi.
Transferlar: katta ismlar, kichik ta’sir
Murabbiylar almashtirilishi – bu bir tomoni. Yana bir og‘riqli nuqta bor edi: transfer siyosati.
Edu boshchiligidagi Forest katta mablag‘ sarfladi. Klub egalaridan moliyaviy qo‘llab-quvvatlash bor edi, bozor ochiq edi, imkoniyatlar yetarli edi. Ammo tanlovlar? Aynan shu yerda muammo paydo bo‘ldi.
Omari Hutchinson, Douglas Luiz, Oleksandr Zinchenko kabi baland nomlar City Groundga kelishdi. Ularning har biri Premyer-liga darajasida, yirik sahnada o‘zini ko‘rsatgan futbolchilar sifatida qarshi olindi. Ammo maydonda bu ismlar kutilganidek porlamadi. Ta’sir juda past bo‘ldi, o‘yinlarga burilish olib kiradigan liderlar emas, tizimga moslasholmayotgan, o‘z o‘rnini topolmayotgan futbolchilar ko‘rinishi paydo bo‘ldi.
Natijada muxlislar ham, mutaxassislar ham bir fikrda birlashdi: Forest transferlari pulga yarasha samara bermayapti. Edu esa shu siyosatning yuzi, bosh muallifi sifatida tanqid markazida qoldi.
Bu manzara uning avvalgi obro‘sidan keskin farq qiladi.
Arsenal davri: cho‘qqi va soyalar
Edu 2019-yilda Arsenalga klub tarixidagi ilk technical director sifatida kelgandi. O‘sha paytda u sobiq jamoa yulduzi, o‘yinchi sifatida afsonaga aylangan, endi esa kabinetda ham yuqori darajaga ko‘tarilayotgan rahbar edi.
Tez orada u o‘zi bilan birga tarixiy qarorni ham olib keldi: sobiq jamoadoshi Mikel Arteta bosh murabbiy etib tayinlandi. Bu qaror Arsenalning keyingi yillardagi qayta qurilishi, yoshlar asosidagi agressiv, yuqori pressingli jamoaga aylanishi uchun start bo‘ldi.
Edu 2022-yil noyabrida sporting director lavozimiga ko‘tarildi. Klub ichida uning ta’siri yanada kuchaydi, transferlar, tarkib siyosati, strukturaviy qarorlar – hammasida uning imzosi ko‘rina boshladi. Shuning uchun ham 2024-yil noyabrida kutilmagan iste’fosi katta shov-shuvga sabab bo‘lgandi.
Forestga kelishi – o‘sha yuqori nuqtadan keyingi yangi sahifa edi. Ammo bu sahifa muvaffaqiyatdan ko‘ra ko‘proq savollar, ko‘proq bahslar, ko‘proq bosim olib keldi.
Martabaning eng past nuqtasi
Eduning Forestdan ketishi – uning karerasidagi eng past chiziqlardan biri sifatida esda qoladi. Bunga qadar u asosan muvaffaqiyatlar fonida tilga olinardi.
U Arsenalning 2003–04-yilgi “Invincibles” tarkibining bir qismi edi – butun mavsumni mag‘lubiyatsiz o‘tkazgan afsonaviy jamoa a’zosi. O‘sha davr unga nafaqat maydonda, balki keyinchalik kabinetda ham obro‘-e’tibor olib keldi. Ko‘pchilik uni zamonaviy futbolning eng salohiyatli, eng zamonaviy fikrlaydigan rahbarlaridan biri sifatida ko‘rardi.
Bunga asos ham bor edi. Yevropadagi ishlaridan avval u vatani va terma jamoalar darajasida ham katta tajriba orttirgan. Besh yil davomida Corinthiansda director of football sifatida ishladi, 2014-yilda Eron terma jamoasiga maslahatchi bo‘lib xizmat qildi, uch yil davomida Braziliya terma jamoasida general coordinator lavozimida faoliyat yuritdi.
Shu fon, shu rezyume bilan u Forestga kelgandi. Natija esa – murabbiylar karuseli, transferlar bo‘yicha xatolar, ichki nizolar va yakunda sukut ichida ketish.
Endi klub yo‘lini Syrianos va Glasner chizadi. Savol esa ochiq qoladi: Edu uchun bu faqatgina og‘riqli orqaga qadammi yoki katta sahnaga qaytishdan oldingi zarur to‘xtash bekatimi?
