Eddie Howe ketdi: Newcastle uchun yangi davr boshlanmoqda
Eddie Howe endi Newcastle United bosh murabbiyi emas. Klubni qayta tiriltirgan, 70 yillik kubok qurg‘og‘ini tugatgan, ikki marta Champions League yo‘liga olib chiqqan murabbiy yakunda o‘zi tormozni bosdi.
Bu keskin qaror bir kunda qabul qilingani yo‘q. So‘nggi 48 soat ichida rahbariyat bilan bo‘lib o‘tgan uchrashuvlar yakuni bo‘ldi, lekin aslida Howe bir necha hafta avvalyo ketish ehtimoli haqida ichida qaror qilib bo‘lgandi. Shunga qaramay, u oxirigacha professional bo‘lib qoldi: 23 avgust kuni Liverpoolga qarshi mavsum ochilishiga jamoani tayyorlashni davom ettirdi. Ketish esa shu o‘yindan 25 kun oldin e’lon qilindi.
Jaissle – navbatdagi odammi?
Klub ortga qaramayapti. 38 yoshli nemis mutaxassisi Matthias Jaissle – hozircha bosh favorit. Newcastle rahbariyati Al Ahli murabbiyi bilan muzokaralarni ancha ilgarilatgani aytilmoqda. Bu ham o‘ziga xos doira: Al Ahli ham, Newcastle ham Saudiya Arabistonining Public Investment Fund (PIF) tasarrufidagi klublar.
Newcastle ro‘yxatida boshqa nomlar ham bo‘lgan: Kieran McKenna, Antonio Conte. Lekin hozir chiziqning eng oldida aynan Jaissle turibdi.
Murabbiy ketayotgan bir paytda klub tarkibdagi silkinishlar bilan ham kurashmoqda. Sandro Tonali va Anthony Gordon allaqachon sotildi, sardor Bruno Guimaraes atrofida esa Arsenal qiziqishi tufayli katta savol belgisi turibdi. O‘tgan yozda esa hujumchi Alexander Isak Liverpoolga britan rekord summasi – 125 million funt evaziga berib yuborilgandi.
Shu transferlar Howe qarorida muhim omil bo‘ldi. U yangi mavsum boshida qo‘lida qanday jamoa qolishini aniq tasavvur qila olmay qo‘ydi.
Yangi kelganlar, qo‘ldan ketgan nishonlar
Newcastle yozni butunlay tomoshabin bo‘lib o‘tkazgani yo‘q. Klub 20 yoshli qanot hujumchisi Bazoumana Toure’ni Hoffenheimdan 42 million funtga, 18 yoshli yarim himoyachi Sean Steur’ni Ajaxdan 23 million funtga, 20 yoshli darvozabon Ewen Jaouen’ni Reimsdan 18,5 million funtga olib keldi.
Lekin bu hammasi emas. Klub uzoq vaqt orqasidan tushgan Johan Manzambi oxir-oqibat Aston Villa’ni tanladi. Bu Howe uchun ham, transfer bo‘limi uchun ham og‘ir zarba bo‘ldi.
Howe esa ichida boshqacha reja chizgandi. U bir necha oy davomida Newcastle davrini tahlil qildi, agar yozgi transferlar rejalashtirilganidek amalga oshsa, jamoani yana bir pog‘ona yuqoriga olib chiqishiga ishongan. Reja qog‘ozda bir xil bo‘lib qoldi, amalda esa tarkibdan eng yaxshi bo‘laklar ketishda davom etdi.
Kubok, Champions League va og‘ir xayrlashuv
Eddie Howe Newcastle tarixida eng yirik iz qoldirgan murabbiylardan biriga aylandi. U klubni League Cup g‘alabasiga olib chiqib, 70 yillik sovrin kutish azobiga yakun yasadi. Premier League’da ikki marta kuchli beshlikka kirib, Champions League yo‘llanmasini ta’minladi. O‘tgan mavsumda esa klub Yevropada tarixida bo‘lmagan darajada uzoqqa bordi.
Shunday fon ortidan kelgan xayrlashuv yanada og‘ir ko‘rinadi. Howe uchun so‘nggi o‘yin – o‘ta alamli 1:4 hisobidagi mag‘lubiyat bo‘ldi. Ham premyer-ligachi emas, Championship vakili Bristol Cityga qarshi, ham oddiy o‘rtoqlik uchrashuvida.
“Bu o‘yin bilan bog‘liq emas”
Sky Sports News muxbiri Keith Downie ma’lumotiga ko‘ra, Howe qarorini Bristol Citydan qaytgan zahoti murabbiylar shtabiga bildirgan. Natija bilan bog‘lash oson, lekin qaror o‘sha o‘yindan mustaqil ravishda, ikki hafta avvalyo pishib bo‘lgan.
Mavsum yakunida u klubga to‘liq sadoqatini bildirgandi. Keyin fikri o‘zgardi. Endi u futboldan tanaffus olmoqchi va ketishidan oldin klubga o‘rnini bosadigan murabbiy topish imkonini berishni istadi.
Bu – bir tomonlama uzilish emas. Klub uni qolishga ko‘ndirishga urindi. Devor esa ichkaridan qulayotgandi: Howe besh yilga yaqin boshchilik qilgan jamoasini “qo‘limdan kelganicha olib chiqdim” degan ichki his bilan tark etmoqda.
Zidlik yo‘q. Rahbariyat uni yaxshi ko‘radi, qilgan ishini yuqori baholaydi. Lekin yo‘llar baribir ajraldi.
Futbolchilar esa hozircha rasmiy xabardan bexabar. Ular bugun dam olish kunida. Ertaga esa Ispaniyaga yig‘in uchun uchib ketishadi. Klub hanuz rasmiy bayonot bermagan, lekin murabbiy qidiruvi allaqachon maksimal tezlikda ketmoqda.
Bruno atrofidagi bo‘ron – va so‘nggi so‘zlar
Howe Newcastle bosh murabbiyi sifatida omma oldida so‘nggi marta gapirganida, mavzu baribir Bruno Guimaraes atrofida aylangandi. Arsenal qiziqayotgan sardor kelajagi borasida u hech qanday kafolat bera olmadi.
Bruno jamoaga qaytmagan, World Cup ortidan hali safga qo‘shilmagan payt edi. Howe shunday degan:
“Assurances – bunday narsani haddan tashqari talab qilib bo‘lmaydi. Men ko‘p marta aytganman, siz sodiq futbolchilarni xohlaysiz. Bruno bu yerda har doim sodiq bo‘lgan. Mashg‘ulotlari, o‘yinlari – a’lo darajada. Har safar bu libosni kiyganda, muxlislar bilan birga o‘ynagan. Bu davom etishini juda istardim”.
U yana bir fikrni urg‘uladi: eng yaxshi futbolchilarni saqlab qolish qanchalik qiyinligini, ayniqsa ularni topish va rivojlantirish bunchalik murakkab bo‘lgan paytda. Bruno – aynan shunday toifadan.
Savol keskinlashganda, bu cho‘zilib ketgan “saga” jamoa kayfiyatiga salbiy ta’sir qilmayaptimi, deb so‘rashdi. Howe javobi qisqa bo‘ldi: har qanday sog‘lom bo‘lmagan chalg‘ituvchi omil – zarar.
Va u bitta muhim nuqtani ochiq aytdi: bu jarayon ustidan na klub, na Bruno to‘liq nazoratga ega emas. “Nima bo‘lsa, bo‘ladi”, dedi u. Uningcha, eng muhimi – Bruno qaytganda uni to‘g‘ri qabul qilish, yaxshi tayyorlash va yana o‘yinlarga ta’sir ko‘rsatadigan darajaga keltirish.
Bu – Howe murabbiy sifatida aytgan so‘nggi so‘zlari bo‘lib qoldi.
“Eng yaxshi murabbiylardan biri ketmoqda”
Sky Sports News eksperti Jay Bothroyd Newcastle holatini yanada keskinroq baholadi. Uning fikricha, bu ketish sabablari tushunarli: jamoa etakchilari ketmoqda, o‘rniga esa Premier League uchun hali sinovdan o‘tmagan futbolchilar kelmoqda.
U Howe pozitsiyasini taxminan shunday tasvirlaydi: “Menda kuchli tarkib bor edi. Siz eng yaxshi futbolchilarimni olib ketdingiz. Ular ligadagi eng zo‘r futbolchilardan edi. O‘rniga esa bu liga uchun hali isbotlanmagan yigitlarni olib kelyapsiz”.
Bothroyd nazarida, murabbiy o‘zini to‘liq nazoratga ega deb his qilmayapti. U bu jarayonni boshqarishni, eng yaxshi futbolchilarini ushlab qolishni xohlagan, lekin buni uddalash imkoni bo‘lmagan.
Natija? Newcastle uchun “yana bir qora davr”. O‘tgan yildan ham yomonroq, deydi u. Alexander Isak ketishi, mashg‘ulotlarga kelmay qolishi bir tomoni bo‘lsa, endi esa mamlakatdagi eng yaxshi murabbiylardan birini yo‘qotish – butunlay boshqa darajadagi zarba.
Muxlislar titrab qoldi
Newcastle hamjamiyati bu xabarni og‘ir qabul qildi. Ijtimoiy tarmoqlardagi fikrlar turlicha, lekin umumiy ohang – larzali.
Ba’zi muxlislar savol beradi: Howe o‘zini yetarlicha qo‘llab-quvvatlanganini his qildimi? Loyiha dastlab va’da qilingan yo‘nalishda davom etyaptimi? O‘tgan mavsum kutilganidan past bo‘lgani tan olinadi, lekin jarohatlar va tarkibdagi o‘zgarishlar “yumshatuvchi omil” sifatida tilga olinadi.
Boshqalar Howe’ni mutlaq qahramon sifatida ko‘radi: u ikki mavsumdir tarkibning “talon-taroj” qilinishiga qaramay, undan bir xil natija kutish – adolatsizlik, deydi ular. U yaxshiroq munosabatga loyiq edi, degan fikr ko‘p uchraydi.
Yana bir qatlam muxlislar esa o‘zini o‘ziga qarata tanqid qiladi. Ularning nazarida, qisqa muddatli natijalarga haddan tashqari yopishib olgan, murabbiy va futbolchilarga bosimni oshirib yuborgan tomoshabinlar ham bugungi manzarada ma’lum rol o‘ynagan.
Albatta, hamma ham Howe ketishini fojia sifatida qabul qilmayapti. Ba’zilar uning “vaqti tugaganini”, ketish qarorini o‘z vaqtida qabul qilganini ta’kidlaydi. Biroq hatto shular ham qilgan ishlariga minnatdorlik bildiradi.
Va yana bir fikr: “Bu oyda ikkita yangi haykal kerak bo‘ladi”, deb yozadi bir muxlis. Biri kubok olib bergan murabbiyga, ikkinchisi esa klubni yana orzu qilishga o‘rgatgan odamga.
Endi esa savol bitta: Newcastle yangi davrni kim bilan boshlaydi – va bu murabbiy qo‘lida bu klub yana yuqoriga uchadimi yoki Bothroyd bashorat qilganidek, pastga qarab sirpanishni davom ettiradimi?
