Eberlning g‘azabi: Yevropa futboli FIFA bilan to‘qnashuv yoqasida
Futbolning eng yirik sahnasida hozir to‘p emas, pul aylanyapti. Aynan shunga qarshi chiqdi Bayern Munich sport direktori Max Eberl – va yumshoq ohangda emas.
52 yoshli mutaxassis chorshanba kuni chiqish qilib, FIFA rahbariyati olib borayotgan yo‘lni ochiqchasiga yerga urdi. Unga ko‘ra, gap allaqachon formatlar, taqvim yoki marketingda emas – futbolning o‘z ruhi savdolashuv stoliga qo‘yilgan.
“Bunday g‘oyalarni futbol doirasida muhokama qilayotganimizdan uyalaman. Futbol bizga tegishli emas”, – deya iqtibos keltiradi uni Sky Sport. So‘ngra Eberl zarbani yanada kuchaytirdi: “Menda FIFA faqat foyda olish uchun mavjud degan tuyg‘u bor. Bu meni jirkanch holatga soladi”.
Bu shunchaki hissiyotli chiqish emas, balki Yevropa va FIFA o‘rtasidagi tobora chuqurlashayotgan jarlikning ochiq ifodasi.
Boykot so‘zi endi faqat mish-mish emas
Yevropa futboli allaqachon g‘ashlikni yashirmayapti. UEFAga a’zo bir qator assotsiatsiyalar orasida Jahon chempionati bo‘yicha boykot mavzusi endi faqat fon shovqini emas, jiddiy variant sifatida tilga olinmoqda.
Allianz Arena devorlari ichida katta ta’sirga ega Eberl bu borada ham aniq pozitsiyani ko‘rsatdi. U Yevropa mamlakatlari FIFA prezidenti Gianni Infantino ilgari surayotgan investitsiya modeliga qarshi birlashsa, bu frontda qatnashishga tayyorligini bildirdi.
“Shunda men, albatta, Yevropa sifatida qat’iy pozitsiya egallab, ‘Yo‘q, biz bunday o‘yinda ishtirok etmaymiz’, deb aytish tarafdori bo‘lardim”, – dedi u.
Bu gaplar shunchaki hissiy chaqiriq emas. Bu – Yevropa klublari va assotsiatsiyalari FIFA bilan munosabatlarda chizib qo‘yishga urinayotgan qizil chiziq.
Sammer: nozik muvozanat va yo‘qolayotgan ishonch
Nemis futbolining boshqa yirik figuralari ham xavotirda, ammo ohangi biroz boshqacha. Borussia Dortmund maslahatchisi, afsonaviy sobiq futbolchi Matthias Sammer Infantino holatining murakkabligini tan oladi. Uning nazarida, bugungi global futbol boshqaruvida hammani rozi qilish – amalda imkonsizga yaqin vazifa.
“Gianni Infantino avvalambor hammaga yoqishni uddalashi kerak. Bu uning va FIFAning ishi. Bu doimo juda nozik chiziq”, – deya ta’kidladi Sammer.
Shunga qaramay, u ham asosiy xavfni aniq ko‘rsatib o‘tdi: futbolning “emotsional ishonchliligi” tobora ko‘proq moliyaviy foyda ortidan quvish yo‘lida xavf ostiga qo‘yilmoqda. Sammerning eng katta qo‘rquvi – o‘yinning poydevoriga aralashish.
U ochiq aytdi: o‘yin yaxlitligiga tegila boshlanganda “xavf paydo bo‘ladi”.
Infantino bosimi va sentabr ultimatum
FIFA frontidan chekinish alomatlari ko‘rinmayapti. Aksincha, Infantino jarayonni tezlatyapti. U a’zo assotsiatsiyalarga bitimni ma’qullash uchun sentabr muddatini qo‘ydi – bu deyarli ultimatum.
Taklifning jozibasi aniq: har bir federatsiya uchun millionlab mablag‘ tushishi mumkin. Lekin Yevropa rahbarlari uchun savol boshqacha: bu pul evaziga nimalardan voz kechiladi?
Yevropada ko‘pchilik uzoq muddatli oqibatlardan xavotirda. Turnirlar zichlashgan taqvim, futbolchilarning zo‘riqishi, milliy chempionatlarning qadrsizlanishi va eng muhimi – tomoshabin bilan o‘yin o‘rtasidagi ishonch rishtalarining uzilishi.
Bayern uchun puldan qimmat narsa bor
Bayern Munich rahbariyati pozitsiyasi aniq: moliyaviy foyda klub va butun sportning identiteti bilan tenglashtirilmaydi. Eberl so‘zlari orqali klubning kayfiyati yaqqol seziladi – bu yerda balans allaqachon buzilgan, deb hisoblashmoqda.
Gap faqat bir loyihaga “ha” yoki “yo‘q” deyishda emas. Gap shunda: futbolni kim va nima uchun boshqarayapti?
Yevropada tobora ko‘proq ovozlar shuni aytyapti – agar chiziq hozir chizilmasa, ertaga kech bo‘lishi mumkin.
Endi navbat UEFA majlislariga
Endi qaror maydoni UEFA qo‘lida. Yaqinlashayotgan yig‘ilishlar – bu shunchaki navbatdagi reglament majlisi emas. Federatsiyalar FIFA bilan bir yo‘ldan borishni davom ettiradimi yoki tarixiy bo‘linish sari birinchi qadamni tashlaydimi – aynan o‘sha xonada hal bo‘ladi.
Eberl, Sammer va boshqa tanqidiy ovozlar aslida bitta savolni o‘rtaga tashlayapti: futbol global biznes talablariga bo‘ysunadimi yoki hanuz o‘yin bo‘lib qoladimi?
Javob esa endi na FIFA, na alohida klublarda. U Yevropa assotsiatsiyalari ovozida aks etadi – va bu ovoz kelgusi yillar uchun butun o‘yinning yo‘nalishini belgilashi mumkin.
