Domenicali: Formula 1 kelajagi raqobat va texnologiyada
Formula 1 bosh direktori Stefano Domenicali bugun o‘zini aniq bir davrda topdi: “aytgandim-ku” deyish mumkin bo‘lgan pallada. U endi nafaqat reglament bo‘yicha e’tirozlarga, balki 2026 yilgi qoidalar sportni raqobatbardoshligidan mahrum qiladi degan da’volarga ham yuzma-yuz javob bermoqda.
Max Verstappen va Fernando Alonso kabi yulduz haydovchilar yangi avlod bolidlari haqida shubha bildirganida, Domenicaliga erta javob berishga to‘g‘ri keldi. U o‘sha paytdan buyon pozitsiyasini o‘zgartirmadi — va hozir bu ishonchini raqamlar bilan mustahkamlashga kirishgan.
Chempionat juda qiziqarli bo‘lib boryapti
Yaqinda bo‘lib o‘tgan davra suhbatida, unda GPBlog ham ishtirok etgan, sobiq Ferrari jamoa rahbari gapni cho‘zmay, to‘g‘ridan-to‘g‘ri asosiy nuqtaga o‘tdi. U ichki doiradagi shovqin-suronga — haydovchilar, jamoalar va texnik xodimlar tanqidiga — qarshi raqamlarni ko‘rsatdi.
U shunday dedi, mazmunan: texnik reglament atrofida bahslar bor, bu tabiiy. Lekin umumiy manzaraga qarang: chempionat tobora hayajonli tus olyapti. Trekda harakat ko‘p, poygalar jonli, tomoshabinlar bo‘layotgan voqeaga yopishib qolgan.
Domenicali ta’kidlaydi: keng auditoriya murakkab texnik detallarni — energiya “clipping”i, “chipping”i va boshqa mayda noanslarni — tushunmaydi ham, bunga ularning ehtiyoji ham yo‘q. Ular natijani ko‘radi, kurashni his qiladi. Shuning uchun ham, uning fikricha, trekdagi effekt — “juda ham ijobiy”.
Shu bilan birga, u sport tabiati haqida ham eslatadi: haydovchilar, jamoalar va motor ishlab chiqaruvchilarning fikrini eshitish — bu tizimning ajralmas qismi.
2026 yilgi qoidalar: kuch bo‘linishi va xavotirlar
Asosiy bahslar bitta nuqtaga borib taqaladi: yangi avlod bolidlari dvigatel kuchining taqsimoti. 2026 yildan boshlab ichki yonuv dvigateli va elektr quvvati o‘rtasida 50-50 nisbat rejalashtirilgan. Aynan shu yondashuv “quvvat yetishmasligi” haqidagi xavotirlarni tug‘dirdi.
Ba’zi sinovlar va modelirovkalardan so‘ng, muammolar ko‘rina boshladi: haydovchilar saralashda to‘liq gazni ushlab tura olmasligi mumkinligi, ayrim uchish masofalarida tezliklarning xavfli farq qilishi haqida ogohlantirildi. Buning eng achchiq eslatmasi — Ollie Bearman boshidan kechirgan, Yaponiyadagi Grand Prix chog‘ida sodir bo‘lgan noxush hodisa.
Shundan keyin reglamentga tuzatishlar kiritish bo‘yicha ishlar boshlanib ketdi. Lekin Domenicali baribir asosiy yo‘nalish to‘g‘ri tanlangani tarafdori.
Uning fikricha, qabul qilingan evolyutsion o‘zgarishlar — aynan sport manfaatiga xizmat qiladigan qarorlar. FIA ishlab chiqaruvchilar va haydovchilar fikrini tinglayapti, qayta ko‘rib chiqyapti, moslashtiryapti. Bu jarayon tugagan emas, lekin yo‘nalish o‘zgarmaydi.
Domenicali yana bir nuqtani eslatadi: bu reglament “havodan olingan” emas. 5–7 yil avval bu qarorlar qabul qilinganda, ularning ortida aniq sabablar bo‘lgan. Energiya samaradorligi, kelajak texnologiyalariga moslashish, avtomobil sanoatining yo‘nalishi — hammasi hisobga olingan.
U bugungi kuchlar nisbatiga ishora qiladi: chempionat boshidan beri top-jamoalar o‘rtasidagi farq qanday qisqarganini “aql bovar qilmas” deb ataydi. Uningcha, bu Formula 1 ning har qanday texnik chaqiriqqa tez va agressiv javob bera olish qobiliyatini ko‘rsatadi.
Tribunalar to‘la, ekranlar oldida — yangi avlod
Domenicali uchun asosiy dalil — trekdan tashqaridagi manzara. U so‘zini raqamlar bilan yakunlaydi: tomoshabinlar soni o‘sib boryapti, yangi muxlislar oqimi kuchaygan.
Uning ta’kidlashicha, bugungi Formula 1 chempionati kuzatuvchilar soni bo‘yicha eng yuqori darajada turibdi: stadionga kelayotganlar ko‘p, televideniye va raqamli platformalarda kuzatayotganlar yanada ko‘proq. Yangi avlod ham bor, eski muxlislar ham sportdan yuz o‘girmagan.
Endi vazifa aniq: bu auditoriyaga sportning asl mohiyatini tushuntirish. Domenicali Formula 1 ni uch asosiy ustunga tayanib ta’riflaydi — raqobat, texnologiya va zavq. Bu uchlikning yoniga u yana bittasini qo‘shadi: tomosha.
Reglament atrofidagi bahslar davom etadi. Haydovchilar o‘z fikrini aytishda davom etadi. Lekin Domenicali uchun hozircha bitta savol hal bo‘lgandek: Formula 1 kelajagi texnik o‘zgarishlardan qo‘rqmaydigan, aksincha ularni boshqarishga urinadigan sport bo‘lib qoladimi yoki yo‘q?
