Deauville Sport Festival: Siyosiy Bahs va Olib Tashlash
Fransiyaning dengizbo‘yidagi Deauville shaharchasi odatda otlar, plyaj va sport festivallari bilan eslanadi. Bu safar esa shahar nomi futbol maydonidan olingan bitta kadr tufayli siyosiy bahs markaziga tushdi.
Deauville Sport Images Festival doirasida namoyish etilgan falastinlik fotoxabarchi Jehad Alshrafi surati ko‘rgazmadan olib tashlandi. Uning o‘rniga velosipedchilar aks etgan sokin, “xavfsiz” kadr paydo bo‘ldi.
Rasm oddiy o‘yin emasdi. Unda Gaza Sports Club va misrlik Al-Ahly futbolchilari 2026-yil 14-fevral kuni Gazada o‘ynayotgan payti tasvirlangan. Stadion atrofida esa vayron bo‘lgan binolar, urush izlari yaqqol ko‘rinib turardi. Futbol – o‘rtada, vayrona shahar – fon sifatida. Aynan shu kontrast suratni festival dasturida ajratib ko‘rsatgan edi.
“Biz mojaroga aralashmoqchi emasmiz”
Mahalliy gazeta Le Pays d'Auge xabariga ko‘ra, festivalni tashkil etgan Deauville munitsipaliteti surat almashtirilganini tasdiqladi. Biroq kimning talabi bilan bu qadam qo‘yilgani ochiqlanmadi.
“Biz mojaroga kirishni yoki biror kishini ranjitishni istamaymiz”, – degan mazmunda izoh bergan mahalliy hokimiyat, gazeta yozishicha.
Shu bilan birga, rasmning olib tashlangani aniq bosim natijasimi yoki o‘z-o‘zidan qabul qilingan ehtiyotkor qarormi – bu savol javobsiz qoldi. Ma’lum bo‘lgani faqat bitta: festival dasturidagi kuchli ijtimoiy ohangga ega kadr ko‘rgazmadan jimgina yo‘qoldi.
Mahalliy siyosatchi savol qo‘ydi
O‘zgarishni birinchi bo‘lib o‘tgan payshanba oqshomida Sylvain Larcher payqab qoldi. U Fransiya Sotsialistlar partiyasining mahalliy kotibi va Gauche Cote Fleurie uyushmasi a’zosi.
Larcher Le Pays d'Auge’ga ko‘ra, bu qarorni ochiqchasiga shubha ostiga oldi. Uningcha, surat oddiy futbol o‘yinini emas, Gazada vayronalar orasida ham sportni tark etmayotgan, odatdagi hayotga yopishib yashashga urinayotgan falastinliklarning umidini ifodalaydi. U rasmning aynan shuning uchun muhimligini ta’kidlagan.
Festivalning badiiy direktori Agnes Vergez avvalroq ko‘rgazmani “sportga turli nigohlar”ni taqdim etuvchi loyiha sifatida ta’riflagan edi. Gaza kadri aynan shunday nigohlardan biri bo‘lib turgandi.
Ijtimoiy tarmoqlarda qarama-qarshi reaksiyalar
Suratning olib tashlangani ijtimoiy tarmoqlarda ham aks-sado berdi. Fransiya–Isroil fuqarosi sifatida tanilgan, Mike Krief nomi bilan chiqadigan foydalanuvchi rasmning almashtirilishini olqishlab, bu o‘zgarishni ijobiy qadam sifatida ko‘rsatdi.
Festival tashkilotchilari esa Le Pays d'Auge’ga bergan izohida faqat bitta narsani tasdiqladi: surat “so‘rovlar”dan so‘ng almashtirilgan. Kim so‘ragani, qanday bosim bo‘lgani, yozma ariza bormi – bular haqida hech qanday tafsilot berilmadi.
Shunday qilib, Deauville ko‘chalariga yoyilgan 300 ga yaqin sport surati orasida bittasi – eng bahsli, eng siyosiy talqinga ochiq kadr – sukut ichida yo‘qoldi.
Sport va sahnadan tushirilgan kadr
Deauville Sport Images Festival – bu oddiy fotoko‘rgazma emas. Munitsipalitet tomonidan tashkil etilgan loyiha sportni ijtimoiy, madaniy, badiiy va tarixiy rakurslardan ko‘rsatishni maqsad qiladi. Gaza suratining dasturga kiritilgani ham aynan shu yondashuvning bir bo‘lagi edi: zamonaviy sport voqealarini, ularning atrofidagi hayotni, fonini ochib berish.
Endi esa festival 6-sentabrgacha davom etar ekan, shaharda sportning turli ranglari namoyish etiladi, lekin vayronalar orasidagi futbol maydoni yo‘q. O‘sha kadr maydondan emas, devorlardan chetlatildi.
Savol esa ochiq qoladi: sport tasviri siyosatdan qochishi kerakmi, yoki aynan shunday kadrlar bugungi sportning haqiqiy manzarasini ko‘rsatadimi?
