David Moyes: Deepdale va murabbiylik maktabi
Everton bosh murabbiyi David Moyes uchun bu hafta o‘rtasi oddiygina Carabao Cup ikkinchi bosqich o‘yini emas. Bu – o‘zini murabbiy sifatida topgan, futbol falsafasi shakllangan manzilga qaytish. Preston North End, Deepdale, eski xotiralar.
63 yoshli mutaxassis chorshanba oqshomida (20:00 BST) yana bir bor o‘ziga tanish maydonga qaytadi. Bir paytlar u yerda futbolchi sifatida ham, keyinroq murabbiy sifatida ham iz qoldirgan. Endi esa u Everton boshida, lekin ko‘z o‘ngida yana o‘sha eski zinapoyalar, o‘sha eski garderoblar.
Nishonlarni shu yerda oldim
Moyes Preston North Endni yosh murabbiylar uchun ideal tramplin deb biladi. Uning so‘zlari keskin va aniq:
U 1998-yil yanvarida Gary Peters o‘rnini egallab, Deepdale’da ilk bosh murabbiylik lavozimini qabul qilganida, bu qarorni keyinchalik o‘z faoliyatidagi burilish nuqtasi sifatida baholagan.
“Bu men uchun ajoyib ish edi. Men buni barcha yosh murabbiylarga tavsiya qilgan bo‘lardim”, – deya eslaydi u.
Moyesning fikricha, murabbiy uchun eng to‘g‘ri yo‘l – kichikroq klublarda, pastroq ligalarda “nishonlarni qozonish”, bosqichma-bosqich o‘sish. U shoshma-shosharlik bilan katta bosim ostidagi klubga tashlanishni emas, aynan shunday futbol maktablarida pishishni ma’qul ko‘radi.
“Ligalar bo‘ylab o‘zingizga yo‘l topib, nishonlaringizni shu yoqda olganingiz ma’qul, boshlashdayoq ish o‘ta murakkab bo‘lgan klubga tashlab yuborilgandan ko‘ra”, – deydi u.
Bu gaplarda nafaqat nostalgiya, balki bugungi murabbiylar bozoriga, tez natija talab qiladigan futbol olamiga nisbatan aniq pozitsiya seziladi.
Sir Tom Finney: choy, suhbat va dars
Moyes Preston North Endni eslar ekan, bir nomni alohida ajratadi – Sir Tom Finney. Klub tarixining ramzi, shaharning faxri. 1946-yildan 1960-yilgacha North End safida 372 o‘yin, 171 gol. Raqamlarning o‘ziyoq hammasini aytib turibdi.
Moyes uchun esa Finney faqat afsonaviy raqamlar emas, balki har juma kuni o‘yin oldidan murabbiy xonasiga kirib, bir piyola choy ustida suhbatlashib o‘tiradigan inson edi.
“U ilk kunlarimda juma kunlari o‘yin oldidan yonimga kirib, men bilan choy ichardi”, – deya eslaydi Moyes. “U afsonaviy edi va hanuz shunday. Men uchun Preston deganda ko‘z oldimga keladigan tayanch shaxs aynan o‘sha odam.”
Moyesni eng ko‘p qiziqtirgan narsa – Finneyning raqib himoyachilarni qanday aldagani bo‘lgan.
“Men undan eng ko‘p so‘ragan narsam – uning raqiblarni aldash bo‘yicha shu qadar mashhur bo‘lgani haqida edi. U esa: ‘Ular bir tomonni ortiqcha yopishardi, men esa ularni boshqa tomondan aylanib o‘tardim’, derdi”, – deydi Moyes.
Oddiy jumla. Lekin butun bir avlod vingerlari uchun dars bo‘la oladigan fikr.
Moyes Finneyni o‘yin vaqtida ko‘rishga ulgurmadi – yoshlik qilgan. Lekin arxivdagi bir necha videolavhalar ham unga yetarli bo‘lgan: “Uni o‘ynaganini ko‘rmaganman, juda yosh edim, lekin bir nechta lavhalarni ko‘rganman va u Preston uchun ulkan figura bo‘lgan.”
Deepdale kechasi: o‘yin emas, meros
Everton uchun bu – kubok bosqichi, rotatsiya, taktika, natija. Moyes uchun esa bundan kattaroq narsa. Bu qaytish, o‘zini murabbiyga aylantirgan klub bilan yana yuzma-yuz turish.
Deepdale’dagi chorshanba kechasi faqat 90 daqiqa bilan o‘lchanmaydi. Bu – yosh murabbiylar uchun hali ham ochiq bo‘lgan eshiklar, eski afsonalarning izlari va bir murabbiyning o‘z ildizlariga ichki ta’zimidir.
Savol esa shunday: bugungi futbol olamida yana qancha yosh murabbiy o‘z “nishonlarini” topish uchun Preston North Endga borishga jur’at qiladi?
