Croke Park: Dublin Premyer Liga yozgi manziliga aylana oladimi?
Dublindagi Croke Park chorshanba oqshomida yana bir bor futbol nafasini his qildi. Manchester United va Leeds o‘rtasidagi o‘rtoqlik uchrashuvi nafaqat 75 ming tomoshabinni stadionga yig‘di, balki arenaning kelajagi haqida ham katta savollarni stol ustiga qo‘ydi.
Bu — 2009 yildan beri Croke Park’da o‘tkazilgan ilk futbol o‘yini. Oxirgi safar bu yerda to‘p tepishganida, u Lansdowne Road qayta qurilayotgani bois Republic of Ireland terma jamoasining vaqtinchalik uyi edi. 2007–2009 yillar oralig‘ida bo‘lib o‘tgan o‘sha davr tugagach, GAA qal’asi yana faqat an’anaviy sport turlariga qaytgandi.
Endi esa kayfiyat boshqacha.
Stadion to‘ldi, g‘oya kuch oldi
Manchester United Leeds ustidan penaltilar seriyasida g‘alaba qozondi, lekin Croke Park rahbariyati uchun natija hisobdanoq muhim emasdi. Muhimi — stadion to‘ldi, atmosfera portladi, tajriba ish berdi.
Croke Park stadion va tijorat direktori Peter McKenna bu bir martalik sarguzasht bo‘lib qolishini istamayapti. U arenani Premyer liga klublari uchun yozgi manzilga aylantirish niyatida.
“Shunday bo‘lishini juda istardim,” — deydi McKenna. “Biz TEG Sport bilan hamkorlik qilyapmiz, ularga vazifa aniq: buni qanday qilib muntazam, to‘g‘ri yo‘lga qo‘yishimizni topish.”
Uningcha, kalit so‘z — rejalilik.
“Doimiy, oldindan kutiladigan, reja asosida o‘tkaziladigan tadbirlar — eng maqbul ko‘rinish,” — deydi u.
Qoidalar o‘zgardi, qarshilik susaydi
2005 yilda GAA o‘zining mashhur 42-qoidasiga o‘zgartirish kiritib, maydonlarini boshqa sport turlari uchun vaqtincha ochdi. 2010 yildan boshlab esa bu siyosat butunlay kuchga kirdi. Shundan beri Croke Park nafaqat regbi, balki NFL va kollej amerika futboli, yirik ichki va xalqaro uchrashuvlarga ham mezbonlik qildi.
Boshlang‘ich bosqichda bu yo‘l hamma uchun ham yoqimli bo‘lmadi. An’anaparastlar norozilik bildirdi, ovozlar baland eshitildi. Vaqt o‘tishi bilan qarshilik susaydi, lekin yo‘q bo‘lib ketgani yo‘q.
“Ba’zi odamlar o‘z qarashiga ega va uni ochiq aytadi. Buni hurmat qilamiz,” — deydi McKenna. “Mening va jamoamning vazifasi — imkon qadar ko‘proq daromad yaratish. Tushumning 83 foizi assotsiatsiya bo‘ylab qayta taqsimlanadi. Croke Park — assotsiatsiya uchun katta moliyaviy dvigatel.”
Gap faqat stadionni to‘ldirishda emas, butun GAA tizimini boqadigan mexanizmni kuchaytirishda ketmoqda.
Premyer liga yozgi an’anaga aylanadimi?
McKenna orzusini yashirmaydi: har yili Dublinda Premyer liga klubi ishtirokidagi yozgi o‘rtoqlik uchrashuvi. Biroq bu fikr qog‘ozda chiroyli ko‘rinsa-da, amalda murakkab.
Stadion sig‘imi 82 500 tomoshabin. Leeds bilan bo‘lgan o‘yinda terrasa qismi cheklangani uchun raqam biroz past bo‘ldi, baribir sahna ulkan. Bunday arenani har doim ham to‘ldirishning iloji yo‘q.
“Buni amalda uddalay oladigan jamoalar soni juda kam,” — deydi McKenna. “Manchester United shubhasiz shular qatorida. Liverpool va Arsenal ham Irlandiyada juda kuchli muxlis bazasiga ega.”
Talab bor. Lekin Premyer liga klublari bilan ishlash oson emas.
“Ularni aniq rejaga bog‘lash nihoyatda qiyin. Ular doimo keyingi bir necha o‘yin, transferlar va boshqa ishlar bilan band. Bizning masalamiz ularning kun tartibida eng oxirgi o‘rinlarda,” — deydi u. “Shuning uchun chetlaridan kirishga, imkon qadar erta kelishuvga erishishga harakat qilyapmiz, shunda o‘z kalendarimizga joylashtira olamiz.”
Croke Park uchun yangi sahifa
Raqamlar, stadion sig‘imi, taqvim muammolari — bularning bari texnik tafsilotlar. Muhimi, Croke Park yana futbolni o‘z bag‘riga oldi va bu safar bu faqat qisqa mehmondorchilik bilan yakunlanmasligi mumkin.
Agar Manchester United, Liverpool yoki Arsenal har yoz Dublin osmoni ostida ko‘rinish beradigan bo‘lsa, bu nafaqat GAA uchun moliyaviy yutuq, balki Irlandiya futbol madaniyati uchun ham yangi sahifa bo‘ladi.
Savol shunday: Premyer liga gigantlari o‘z yozgi xaritasida Croke Park’ka doimiy joy ajratadimi yoki chorshanba oqshomidagi shov-shuvli kecha tarixda yolg‘iz sahifa bo‘lib qoladimi?
